आरोग्य विमा प्रीमियममध्ये **23%** चा मोठा झटका! सामान्य माणसाच्या खिशाला फटका, चिंता वाढली

वैद्यकीय महागाईचा मोठा फटका

या प्रीमियम वाढीमागे मुख्य कारण वैद्यकीय खर्च वाढणे (Medical Inflation) हे आहे. दरवर्षी 11% ते 14% दराने वैद्यकीय खर्च वाढत आहे, जो इतर महागाई दरांपेक्षा खूप जास्त आहे. आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञान, कर्करोग (Cancer) सारख्या गंभीर आजारांचे वाढते प्रमाण, औषधांच्या वाढत्या किमती आणि जटिल उपचारांची मागणी यामुळे रुग्णालयातील एकूण खर्च वाढला आहे. यामुळे विमा कंपन्यांना क्लेम (Claim) म्हणून मोठी रक्कम द्यावी लागत आहे, परिणामी त्यांना प्रीमियम वाढवावा लागतो. अहवालानुसार, 2020 पासून सरासरी हॉस्पिटलायझेशनचा खर्च दुप्पट झाला आहे.

बाजारात वाढ, पण ग्राहक चिंतेत

भारतातील आरोग्य विमा बाजारपेठ 2024-25 मध्ये सुमारे ₹1.17 लाख कोटी आहे आणि 2034 पर्यंत ती USD 43.42 बिलियन पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. लोकांमध्ये आरोग्य विम्याबद्दल वाढलेली जागरूकता, अनुकूल नियम आणि सरकारी योजनांमुळे या बाजारात वाढ होत आहे. मात्र, या वाढीसोबतच प्रीमियम परवडत नसल्याची मोठी समस्या उभी राहिली आहे. गेल्या 5 वर्षांतील सर्वात मोठी प्रीमियम वाढ काही ग्राहकांना जाणवत आहे. काही ग्राहकांना तर नूतनीकरणाच्या वेळी (Renewal) प्रीमियममध्ये 25% पेक्षा जास्त, तर काहीवेळा 30% पर्यंत वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे. वाढत्या खर्चामुळे अनेक ग्राहक पॉलिसी रद्द करण्याचा, कमी कव्हरेजचा पर्याय निवडण्याचा किंवा वैद्यकीय खर्चासाठी आपत्कालीन कर्ज घेण्याचा विचार करत आहेत.

विमा कंपन्यांचा नफा आणि ग्राहक दबाव

विमा कंपन्या प्रीमियम वाढीचे कारण वैद्यकीय महागाई असल्याचे सांगत असल्या तरी, त्यांच्या नफ्यावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. अनेक कंपन्या चांगला नफा (Profit) कमावत असल्याचे दिसत आहे. मागील काही आर्थिक वर्षांमध्ये कंपन्यांचा क्लेम रेशो (Claim Ratio) 90% च्या वर गेला असला तरी, बाजाराची एकूण वाढ नफा दर्शवते. त्यामुळे, एकीकडे ग्राहकांना वाढत्या प्रीमियमचा फटका बसत आहे, तर दुसरीकडे उद्योग वाढत आहे आणि कंपन्यांचा नफाही वाढत आहे. भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (IRDAI) कंपन्यांना व्यवहार्य ठेवणे आणि ग्राहकांसाठी विमा परवडणारा बनवणे यात समतोल साधण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र, प्रीमियम वाढीमागे बाजारातील नफा वाढवण्याचा हेतू आहे का, असा प्रश्न निर्माण होत आहे.

भविष्यातील वाढ परवडणाऱ्या दरांवर अवलंबून

आरोग्य विम्याची मागणी आणि नियमांमुळे या क्षेत्राची वाढ अशीच सुरू राहण्याची शक्यता आहे. परंतु, भविष्यातील शाश्वत वाढ (Sustainable Growth) ही प्रीमियम परवडणारे ठेवण्यावर अवलंबून असेल. भविष्यात केवळ उत्पादनांची रचना नव्हे, तर आरोग्य सेवांचा खर्च कमी करण्यावरही लक्ष केंद्रित करावे लागेल. विमा कंपन्या नवीन तंत्रज्ञान आणि नवकल्पनांचा वापर करतील, पण ग्राहक, विशेषतः निम्न आणि मध्यमवर्गातील ग्राहकांना टिकवून ठेवण्यासाठी प्रीमियम आणि मिळणारे फायदे यात अधिक चांगला समतोल साधणे आवश्यक आहे.