IRDAI ने आगामी नोव्हेंबरमध्ये 'Bima Sugam' हे डिजिटल मार्केटप्लेस लाँच करण्याची तयारी केली आहे. विमा पॉलिसी खरेदी आणि तुलना करण्याची प्रक्रिया सुलभ करणारी ही प्रणाली यूपीआय (UPI) प्रमाणेच क्रांती घडवू शकते, ज्याचा मोठा परिणाम विमा कंपन्यांच्या वितरण साखळीवर आणि कमिशन स्ट्रक्चरवर होण्याची शक्यता आहे.
विमा क्षेत्रातील नियामक संस्था IRDAI आता एक महत्त्वाकांक्षी पाऊल उचलत आहे. विमा पॉलिसींच्या खरेदीसाठी एक 'सेंट्रलाइज्ड' आणि 'नॉट-फॉर-प्रॉफिट' प्लॅटफॉर्म म्हणून 'Bima Sugam' नोव्हेंबरमध्ये उपलब्ध होणार आहे. ज्याप्रमाणे यूपीआयने (UPI) भारतात पेमेंटची पद्धत बदलली, त्याचप्रमाणे इन्शुरन्स क्षेत्राला डिजीटल आणि पारदर्शक बनवण्याचा नियामकाचा मानस आहे.\n\n### विमा वितरण पद्धतीत मोठा बदल\nसध्या भारतातील विमा व्यवसाय मोठ्या प्रमाणावर एजंट, ब्रोकर्स आणि बँकिंग भागीदारींवर अवलंबून आहे, ज्यांना मोठ्या प्रमाणात कमिशन दिले जाते. Bima Sugam मुळे ग्राहकांना थेट उत्पादनांची तुलना करता येईल आणि किंमतींत पारदर्शकता येईल. यामुळे कंपन्यांच्या सध्याच्या 'कमिशन-आधारित' विक्री धोरणात मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे.\n\n### इन्व्हेस्टर्ससाठी काय महत्त्वाचे?\nHDFC Life, SBI Life आणि ICICI Lombard यांसारख्या कंपन्यांचे प्रस्थापित एजन्सी आणि बँक चॅनेल्स मोठे आहेत. या प्लॅटफॉर्मच्या आगमनामुळे या कंपन्यांना आपली रणनीती बदलावी लागेल. जर हे प्लॅटफॉर्म यशस्वी झाले, तर कमिशन स्ट्रक्चरवर दबाव वाढून मार्जिनवर परिणाम होऊ शकतो. तथापि, IRDAI ने हे स्पष्ट केले आहे की, हे व्यासपीठ सध्याच्या वितरण चॅनेलला पूर्णपणे काढून न टाकता, त्यांना अधिक डिजिटल सल्लागार म्हणून विकसित करण्यास मदत करेल.\n\n### तांत्रिक आव्हाने आणि अंमलबजावणी\n२०२२ पासून प्रस्तावित असलेला हा प्रकल्प तांत्रिक अडचणींमुळे लांबणीवर पडला होता. जुन्या सिस्टम्सना नवीन 'पब्लिक इन्शुरन्स रजिस्ट्री' (Public Insurance Registry) शी जोडणे हे कंपन्यांसमोर मोठे आव्हान आहे. डेटा सुरक्षा आणि वेगवेगळ्या कंपन्यांचे तंत्रज्ञान एकत्र करणे यावरच या प्लॅटफॉर्मचे यश अवलंबून असेल. भविष्यातील त्रैमासिकांमध्ये विमा कंपन्या या प्लॅटफॉर्मशी कशा प्रकारे जुळवून घेतात आणि त्याचा नफ्यावर काय परिणाम होतो, याकडे बाजाराचे लक्ष असेल.