विमा नियामक IRDAI ने भारताचे प्रभावी विमा कव्हरेज सध्याच्या **१५%** वरून **३०%** पर्यंत नेण्याचे ध्येय ठेवले आहे. यासाठी 'अकाउंट ॲग्रिगेटर' सारख्या डिजिटल साधनांचा वापर केला जाणार आहे, ज्यामुळे ग्रामीण भागापर्यंत विमा पोहोचवणे सोपे होईल.
भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरणाने (IRDAI) पुढील पाच वर्षांत देशातील प्रभावी विमा व्याप्ती ३०% पर्यंत दुप्पट करण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य निश्चित केले आहे. सध्या भारतात विमा संरक्षणाची मोठी तूट असून, अनेक लोक विम्यापासून वंचित आहेत. आता केवळ विकल्या गेलेल्या पॉलिसींच्या संख्येवर लक्ष केंद्रित न करता, प्रत्यक्ष किती व्यक्ती आणि व्यवसाय संरक्षित आहेत, यावर IRDAI चा भर आहे.
डिजिटल क्रांतीचा आधार
या धोरणाचा मुख्य कणा म्हणजे 'अकाउंट ॲग्रिगेटर' (AA) फ्रेमवर्क. हे तंत्रज्ञान ग्राहकांच्या आर्थिक माहितीची सुरक्षित आणि संमतीवर आधारित देवाणघेवाण करण्यास मदत करेल. यामुळे विमा कंपन्यांना ग्राहकांचे आर्थिक प्रोफाइल समजून घेणे सोपे होईल, ज्यामुळे त्यांच्यासाठी अधिक स्वस्त आणि वैयक्तिक उत्पादने (Personalized Products) तयार करता येतील. IRDAI ने स्पष्ट केले आहे की, ज्याप्रमाणे UPI ने पेमेंट क्षेत्रात क्रांती घडवली, तशीच डिजिटल सुलभता विमा क्षेत्रात आणण्याचे उद्दिष्ट आहे.
विमा कंपन्या आणि गुंतवणूकदारांसाठी काय?
हा सरकारी पुढाकार मेट्रो शहरांच्या पलीकडे व्यवसाय विस्तारण्यावर भर देतो. LIC, HDFC Life, SBI Life, ICICI Prudential Life आणि Star Health यांसारख्या मोठ्या कंपन्या आधीच आपल्या डिजिटल प्रवासासाठी गुंतवणूक करत आहेत. मात्र, या डिजिटल अपग्रेडचा खर्च व्यवस्थापित करणे आणि नवीन ग्राहकांचा विश्वास संपादन करणे हे या कंपन्यांसमोरील मोठे आव्हान असेल.
हाइब्रिड मॉडेलवर भर
डिजिटल पुढाकार असला तरी, मानवी एजंट्सचे महत्त्व कमी होणार नाही. क्लिष्ट उत्पादनांसाठी सल्लागार म्हणून एजंट्स काम करत राहतील, तर डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा वापर टियर-२ आणि टियर-३ शहरांमध्ये विस्तार करण्यासाठी केला जाईल. ही 'डिजिटल + सल्लागार' अशी हायब्रिड पद्धतच २०३० चे ध्येय गाठण्यासाठी महत्त्वाची ठरेल.