आरोग्य विमा पोर्टेबिलिटी नियम २०२६: 'वेटिंग पीरियड'चे फायदे न गमावता विमा कंपनी कशी बदलावी?

आरोग्य विमा पोर्टेबिलिटी: 'वेटिंग पीरियड'चे फायदे जतन करा

Insurance Regulatory and Development Authority of India (IRDAI) ने आरोग्य विमा पॉलिसीधारकांसाठी एक मोठा दिलासा देणारी घोषणा केली आहे. २०२६ पासून, पॉलिसीधारक आपल्या जुन्या पॉलिसीचे 'वेटिंग पीरियड'चे फायदे जतन करून नवीन विमा कंपनीकडे स्विच करू शकतील. याला 'आरोग्य विमा पोर्टेबिलिटी' म्हणतात. यामुळे, आधीच अस्तित्वात असलेल्या आजारांवरील (Pre-existing diseases) उपचारांसाठी लागलेला प्रतीक्षा कालावधी नवीन पॉलिसीमध्येही ग्राह्य धरला जाईल. अनेकदा जास्त 'वेटिंग पीरियड'मुळे ग्राहक विमा बदलण्यास कचरतात, मात्र या नवीन नियमांमुळे ही समस्या दूर होणार आहे.

यशस्वी पोर्टेबिलिटीसाठी आवश्यक अटी

ही सुविधा इंडिव्हिज्युअल (Individual) आणि फॅमिली फ्लोटर (Family Floater) दोन्ही प्रकारच्या पॉलिसींसाठी लागू आहे. पोर्टेबिलिटी यशस्वी होण्यासाठी, जुनी आणि नवीन पॉलिसीमध्ये कव्हरेजचा कोणताही खंड (Break) नसावा. यासाठी काळजीपूर्वक नियोजन करणे महत्त्वाचे आहे. पॉलिसीधारकांना त्यांच्या सध्याच्या पॉलिसीच्या नूतनीकरणाच्या (Renewal) तारखेच्या किमान ३० दिवस आधी नवीन विमा कंपनीकडे पोर्टेबिलिटी अर्ज सादर करावा लागेल. नवीन विमा कंपनीला जुन्या कंपनीसोबत समन्वय साधून पॉलिसी आणि क्लेमचा इतिहास तपासण्यासाठी वेळ मिळणे आवश्यक आहे.

अंडररायटिंग आणि मर्यादा

'वेटिंग पीरियड'चे फायदे मिळतीलच, पण याचा अर्थ असा नाही की नवीन विमा कंपनी लगेच पॉलिसी मंजूर करेल. प्रत्येक नवीन विमा कंपनी स्वतःचे अंडररायटिंग (Underwriting) करते. यामध्ये अर्जदाराची सद्यस्थिती, वैद्यकीय इतिहास आणि मागील क्लेमची पडताळणी केली जाते. या तपासणीनंतर, नवीन कंपनी पॉलिसी मंजूर करू शकते, बदललेल्या अटींवर देऊ शकते किंवा अर्ज नाकारू शकते. तसेच, पॉलिसीधारक पोर्टिंग करताना सम इन्शुअर्ड (Sum Insured) वाढवण्याचा निर्णय घेतल्यास, अतिरिक्त कव्हरेजसाठी नवीन 'वेटिंग पीरियड' लागू होऊ शकतो. त्यामुळे, नवीन कंपनीकडून अंतिम मंजुरी मिळेपर्यंत जुनी पॉलिसी चालू ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

पॉलिसीधारकांनी विचारात घेण्यासारखे घटक

नवीन विमा कंपनी निवडताना अनेकजण प्रीमियम्सकडे (Premiums) जास्त लक्ष देतात. मात्र, गुंतवणूकदार आणि पॉलिसीधारकांनी केवळ प्रीमियम्सवर लक्ष केंद्रित न करता इतर गोष्टींचाही विचार करावा. यामध्ये विमा कंपनीचा क्लेम सेटलमेंटचा (Claim Settlement) इतिहास, हॉस्पिटल नेटवर्कची (Hospital Network) व्याप्ती आणि नवीन पॉलिसीचे नियम व अपवाद (Terms and Exclusions) यांचा समावेश असावा. आरोग्य विमा योजनेचे खरे मूल्य हे परवडणाऱ्या प्रीमियम्स आणि वैद्यकीय आणीबाणीच्या वेळी मिळणाऱ्या विश्वासार्ह कव्हरेजमधील समतोल साधण्यावर अवलंबून असते. अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी, जुन्या आणि नवीन पॉलिसींमधील बारकावे तपासणे आवश्यक आहे.