बहुतेक हेल्थ इन्शुरन्स पॉलिसींमध्ये एअर ॲम्ब्युलन्स सेवेसाठी मर्यादित कव्हर असते. अनेकदा सब-लिमिट्स आणि कडक अटींमुळे उपचारांचा मोठा खर्च कुटुंबाच्या खिशातून जातो, त्यामुळे पॉलिसी घेताना या गोष्टी तपासणे अत्यंत गरजेचे आहे.
एअर ॲम्ब्युलन्स सेवा दुर्गम भागातील रुग्णांसाठी जीवदान ठरू शकते, मात्र आरोग्य विम्याच्या पॉलिसीमध्ये या सेवेबाबत अनेक त्रुटी आहेत. बहुतेक आधुनिक पॉलिसींमध्ये एअर ॲम्ब्युलन्सचा समावेश असला तरी, त्याचा पूर्ण खर्च विमा कंपनी उचलत नाही. विमा कंपन्या सहसा ₹2.5 लाख ते ₹5 लाख इतकीच सब-लिमिट (Sub-limit) मर्यादित ठेवतात.
पॉलिसी स्ट्रक्चरचा फटका
विमा पॉलिसीमध्ये एअर ॲम्ब्युलन्सचा लाभ कसा जोडला आहे, यावर तुमचा खर्च अवलंबून असतो. काही पॉलिसींमध्ये हे कव्हर 'बेस सम इन्शुअर्ड' (Base Sum Insured) मध्येच समाविष्ट असते. अशा वेळी हॉस्पिटलच्या मोठ्या खर्चामुळे पॉलिसीची रक्कम संपली, तर एअर ॲम्ब्युलन्ससाठी पैसे उरत नाहीत. याउलट, काही कंपन्या बेस कव्हरच्या वर 'एक्स्ट्रा लेयर' देतात. उदाहरणार्थ, HDFC ERGO च्या 'Optima Secure' मध्ये अधिक सुरक्षा मिळते, तर त्यांच्याच 'Restore' प्लॅनमध्ये ही रक्कम मर्यादित असते.
प्रशासकीय अडचणी आणि नियम
इमर्जन्सीच्या काळात विमा कंपन्यांच्या क्लिष्ट अटींचा फटका बसू शकतो. अनेक कंपन्या एअर ॲम्ब्युलन्सच्या वापरापूर्वी पूर्वपरवानगी (Prior Approval) अनिवार्य करतात. IFFCO-TOKIO सारख्या कंपन्या यासाठी ठराविक नेटवर्क व्हेंडर्सचा वापर करतात. जर तुम्ही कंपनीच्या नियमांचे पालन न करता स्वतःहून सेवा निवडली, तर तुमचा क्लेम रिजेक्ट होण्याचा मोठा धोका असतो.
'मेडिकल नेसेसिटी' आणि कागदपत्रांचे संकट
विमा कंपन्या केवळ तेव्हाच क्लेम मंजूर करतात जेव्हा हे सिद्ध होते की 'मेडिकल नेसेसिटी' होती. म्हणजे, रस्त्याने प्रवास करणे शक्य नव्हते किंवा उपचारात उशीर झाल्यास जीव धोक्यात होता, याचे ठोस पुरावे लागतात. काही पॉलिसींमध्ये तर क्लेम सबमिट करण्याची मुदत अवघ्या 30 दिवसांची असते. जरी IRDAI ने विमा कंपन्यांना क्लेम प्रक्रियेत पारदर्शकता ठेवण्याच्या सूचना दिल्या असल्या, तरी सर्व वैद्यकीय अहवाल आणि खर्चाचे पुरावे गोळा करण्याची जबाबदारी शेवटी पॉलिसीधारकावरच असते.
ट्रॅव्हल इन्शुरन्सचे गैरसमज
अनेकदा प्रवाशांना वाटते की ट्रॅव्हल इन्शुरन्समध्ये मेडिकल इव्हॅक्युएशन कव्हर असते, पण तसे नसते. त्यासाठी 'Emergency Medical Evacuation' हे विशेष ॲड-ऑन (Add-on) घ्यावे लागते. एअर ॲम्ब्युलन्सचा खर्च विमानाच्या प्रकारानुसार आणि उपलब्ध वैद्यकीय उपकरणांवरून ठरत असल्याने, पॉलिसीमधील बारीक अक्षरातील अटी (Contract Clauses) नीट वाचणे तुमच्या आर्थिक नियोजनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.