भारतातील विमा क्षेत्रावर वाढत्या कर तपासणीचा (tax scrutiny) ताण वाढत असल्याचे या घटनांवरून दिसून येते.
इन्कम टॅक्सचे मोठे आदेश
HDFC Life Insurance ने नुकतेच जाहीर केले की, त्यांना 23 मार्च रोजीचा एक आयकर आदेश मिळाला आहे. या आदेशानुसार, कंपनीला ₹126.46 कोटी भरावे लागणार आहेत, तसेच त्यावर ₹45.55 कोटी व्याजाचीही मागणी करण्यात आली आहे. आयकर विभागाने गुंतवणुकीच्या उत्पन्नाचे चुकीचे वर्गीकरण, काही सवलतींचे अयोग्य दावे आणि विपणन खर्चांना (marketing expenses) अमान्य ठरवले असल्याचे सांगितले आहे.
त्याचबरोबर, New India Assurance ला साधारणपणे ₹189.37 कोटी भरावे लागतील, कारण काही खर्चांना (disallowed expenses) परवानगी दिली गेली नाही. दोन्ही आदेश 23 मार्च रोजीचे आहेत.
बाजाराची प्रतिक्रिया आणि मूल्यांकन
या मोठ्या रकमेच्या मागण्या असूनही, शेअर बाजारात या कंपन्यांच्या शेअर्सवर तात्काळ मोठी प्रतिक्रिया उमटली नाही. HDFC Life चे शेअर्स 1.93% नी वाढून ₹603.50 वर बंद झाले, तर New India Assurance चे शेअर्स किंचित 0.04% नी घसरून ₹124.60 वर आले.
HDFC Life चे Market Cap ₹1.30 लाख कोटीं पेक्षा जास्त असून, त्याचा P/E रेशो 70-83 च्या दरम्यान आहे, ज्यामुळे त्याला एक प्रीमियम व्हॅल्यूएशन (premium valuation) मिळते. याउलट, New India Assurance चा P/E रेशो 18-22 आहे आणि मार्केट कॅप सुमारे ₹20,000-₹22,000 कोटी आहे.
आर्थिक स्थिती आणि उद्योगावरील दबाव
HDFC Life ची मार्केटमधील मजबूत स्थिती असूनही, अलीकडे त्याचे शेअर्स ₹583.95 च्या 52-आठवड्यांच्या नीचांकाजवळ पोहोचले होते. कंपनीचा ROE 10.7% आहे, तर New India Assurance चा ROE फक्त 3.64% आहे.
सध्याच्या वस्तू आणि सेवा कर (GST) प्रणालीमुळे विमा कंपन्यांना अनेक अडचणी येत आहेत. अनेकदा त्यांना आवश्यक इनपुटवर (inputs) भरलेला कर परत मिळत नाही, ज्याला 'inverted duty structure' म्हणतात. यामुळे कंपन्यांचा Operational Cost वाढतो. त्याचबरोबर, कर नियमांनुसार नफ्याची गणना कशी करावी, याबाबतही कंपन्यांना आव्हाने आहेत. विमा क्षेत्रात अधिक स्थिरता आणि कर सवलतींची अपेक्षा आहे.
धोके आणि गुंतवणूकदारांची भावना
या कर मागण्या कंपन्यांसाठी मोठा धोका ठरू शकतात, विशेषतः HDFC Life साठी ज्याचा P/E रेशो 70 पेक्षा जास्त आहे. New India Assurance जरी कमी मूल्यांकनावर असले तरी, मागील वर्षातील शेअरची कामगिरी आणि कमी नफा हे चिंतेचे कारण आहे. New India Assurance ला यापूर्वीही मोठ्या GST मागणीचा सामना करावा लागला आहे. HDFC Life मधील डेटा लीक (data breach) आणि HDFC Bank च्या व्यवस्थापन बदलासारख्या घटनांमुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास डळमळू शकतो.