अनेक कार मालकांचा असा गैरसमज असतो की त्यांची संपूर्ण कार इन्शुरन्स पॉलिसी ३ वर्षांसाठी वैध आहे. प्रत्यक्षात, थर्ड-पार्टी कव्हर दीर्घकालीन असले तरी, 'ओन-डॅमेज' (Own-Damage) कव्हर दरवर्षी रिन्यू करावे लागते. हे रिन्यू करायला विसरल्यास अपघाताच्या वेळी तुमच्या खिशातून मोठा खर्च होऊ शकतो.
भारतातील अनेक वाहन मालकांसाठी कार इन्शुरन्सच्या वैधतेबाबतचा गोंधळ हा एक मोठा आर्थिक सापळा ठरत आहे. नवीन कार खरेदी करताना ग्राहकांना थर्ड-पार्टी आणि ओन-डॅमेज असे दोन्ही मिळून एक बंडल पॅकेज दिले जाते. यामुळे अनेक मालकांना असे वाटते की संपूर्ण पॉलिसी ३ वर्षांसाठी आहे, पण 'ओन-डॅमेज' भाग हा १२ महिन्यांचा वार्षिक करार असतो जो दरवर्षी रिन्यू करणे अनिवार्य आहे.\n\n### इन्शुरन्सची विभागणी समजून घ्या\nभारतीय मोटार विमा पॉलिसीचे दोन महत्त्वाचे भाग असतात. पहिला म्हणजे थर्ड-पार्टी लायबिलिटी, जो 'मोटर व्हेईकल ॲक्ट, १९८८' नुसार कायदेशीर बंधन आहे. सप्टेंबर २०२६ पासून, नवीन पॅसेंजर वाहनांसाठी हे कव्हर ३ वर्षांसाठी अनिवार्य करण्यात आले आहे. तसेच, ऑगस्ट २०२६ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने हा कालावधी गाड्यांसाठी ४ वर्षे आणि दुचाकींसाठी ६ वर्षे करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे, ज्यामुळे हा कालावधी आणखी गुंतागुंतीचा झाला आहे.\n\n### पॉलिसी लॅप्स होण्याचा धोका\nथर्ड-पार्टी कव्हर कायदेशीररीत्या दीर्घकालीन असले तरी, स्वतःच्या वाहनाच्या दुरुस्तीचा खर्च (Own-Damage) देणारे कव्हर वार्षिक असते. जर तुम्ही हे रिन्यू केले नाही, तर अपघातात स्वतःच्या गाडीचे नुकसान झाल्यास पूर्ण दुरुस्तीचा खर्च तुमच्या खिशातून करावा लागेल. इतकेच नाही तर, पॉलिसी लॅप्स झाल्यामुळे तुमचा 'नो क्लेम बोनस' (NCB) देखील वाया जातो. ९० दिवसांच्या ग्रेस पिरियडनंतर पॉलिसी लॅप्स झाल्यास, इन्शुरन्स कंपनी पुन्हा विमा देण्यापूर्वी गाडीची शारीरिक तपासणी (Inspection) करते, ज्यामुळे प्रीमियम वाढू शकतो.\n\n### डीलरवर विसंबून राहणे महागात पडू शकते\nअनेक मालक कार डीलरने दिलेल्या तोंडी आश्वासनांवर अवलंबून राहतात. परंतु डीलर हे फक्त मध्यस्थ असतात आणि ते तुम्हाला रिन्यूअलच्या वेळी आठवण करून देतीलच याची शाश्वती नसते. त्यामुळे डीलरच्या शब्दावर न जाता, आपल्या पॉलिसी पेपरवरील एक्सपायरी डेट तपासा आणि दरवर्षी वेळेवर रिन्यूअल करा, जेणेकरून तुमचे आर्थिक संरक्षण कायम राहील.