भारतामध्ये कॅन्सरसारख्या गंभीर आजारांवरील उपचारांचा खर्च प्रचंड वाढत चालला आहे. विशेषतः अॅडव्हान्स स्टेजवरील उपचारांसाठी ₹20 ते ₹30 लाख पर्यंतचा खर्च येऊ शकतो, तर सुरुवातीच्या टप्प्यातही ₹5 ते ₹7 लाख सहज लागतात. Care Health Insurance च्या डेटानुसार, हा वाढता खर्च अनेक लोकांच्या विमा पॉलिसीच्या कव्हरेजपेक्षा (Coverage) जास्त आहे. यामुळे लोकांना मोठा आर्थिक फटका बसत आहे आणि पुरेसे संरक्षण मिळत नाहीये. या परिस्थितीमुळे आरोग्य विमा (Health Insurance) आणि विशेषतः क्रिटिकल इलनेस (Critical Illness) इन्शुरन्स मार्केटमध्ये मोठी वाढ होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
भारतातील क्रिटिकल इलनेस इन्शुरन्स मार्केट वेगाने वाढण्याची अपेक्षा आहे. पुढील 2035 पर्यंत हे मार्केट 7.08% CAGR ने वाढून USD 32.5 बिलियन पर्यंत पोहोचू शकते. याचे मुख्य कारण म्हणजे कॅन्सरसह इतर गंभीर आजारांचे वाढते प्रमाण. 2012 मध्ये जेथे अंदाजे 10 लाख कॅन्सरचे रुग्ण होते, ते 2022 मध्ये 14.6 लाखांपर्यंत पोहोचले आणि 2025 पर्यंत हा आकडा 15.7 लाखांपर्यंत जाण्याची शक्यता आहे. या आजारांवरील दीर्घ आणि महागड्या उपचारामुळे अनेक कुटुंबे आर्थिक अडचणीत येतात, त्यामुळे ग्राहक आता अधिक मजबूत कव्हरेज शोधत आहेत. कंपन्याही या मागणीला प्रतिसाद देत सम इन्शुअर्ड (Sum Insured) वाढवत आहेत आणि कव्हर केल्या जाणाऱ्या आजारांची यादीही विस्तारत आहेत.
विमा कंपन्या आता आपल्या पॉलिसींमध्ये नवनवीन बदल करत आहेत, जेणेकरून कॅन्सरसारख्या आजारांवर पुरेसे संरक्षण मिळेल. Care Health Insurance सारख्या कंपन्या अॅडव्हान्स केसेससाठी किमान ₹15 ते ₹25 लाखांपर्यंत सम इन्शुअर्ड ठेवण्याची शिफारस करत आहेत. बाजारात Bajaj Allianz आणि Bharti AXA Life सारख्या कंपन्या ₹1 लाखांपासून ते ₹2 कोटींपर्यंत, तर Care Health ₹6 कोटींपर्यंत सम इन्शुअर्डचे पर्याय देत आहेत. कंपन्या किती आजारांवर कव्हर देतात, यावरूनही स्पर्धा आहे. काही कंपन्या 64 विविध आजारांवर संरक्षण देतात, तर काही केवळ कॅन्सर, हार्ट अटॅक, स्ट्रोक आणि किडनी फेल्युअरसारख्या मुख्य आजारांवर लक्ष केंद्रित करत आहेत. या स्पर्धेमुळे कंपन्यांना नवीन अंडररायटिंग (Underwriting) पद्धती विकसित कराव्या लागत आहेत आणि कॅशलेस (Cashless) उपचारांसाठी रुग्णालयांचे नेटवर्क (Network) वाढवावे लागत आहे. 2026 च्या युनियन बजेटमध्ये (Union Budget) परवडणाऱ्या कॅन्सर औषधांवर आणि देशांतर्गत बायोफार्मा उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यावर भर दिला आहे, ज्यामुळे उपचारांचा खर्च कमी होण्यास मदत होईल. मात्र, एकूणच आरोग्य विमा मार्केट वाढत असले तरी, अजूनही फार कमी लोकांकडे (फक्त 7-8%) क्रिटिकल इलनेस पॉलिसी आहेत.
आरोग्य विमा उद्योगाला वाढत्या जागरूकतेचा आणि कॅन्सर कव्हरेजच्या गरजेचा फायदा होण्याची शक्यता आहे. गेल्या 3 वर्षांत आरोग्य विम्याचे क्लेम्स (Claims) अंदाजे 30% नी वाढले आहेत, याचे मुख्य कारण वाढलेला वैद्यकीय खर्च आणि गंभीर आजारांचे वाढते प्रमाण आहे. कंपन्यांना या वाढत्या मागणीसोबतच क्लेमची रक्कम आणि मेडिकल इन्फ्लेशन (Medical Inflation) व्यवस्थापित करण्याचे आव्हान पेलावे लागणार आहे. लवकर निदान (Early Detection) आणि प्रतिबंधाला (Prevention) प्रोत्साहन देणे, डिजिटल हेल्थ टेक्नॉलॉजीचा (Digital Health Technology) वापर करणे आणि विशिष्ट लोकसंख्या गट तसेच आजारांसाठी विशेष उत्पादने विकसित करणे, यासारख्या धोरणांमुळे मार्केटचा विस्तार होण्यास मदत होईल. वाढता आरोग्य खर्च, सरकारी धोरणांचा पाठिंबा आणि गंभीर आजारांसाठी आर्थिक तयारीबद्दल वाढलेली ग्राहक जागरूकता यामुळे या मार्केटमध्ये पुढील काळातही वाढ दिसून येईल.