भारतात लवकरच 'बीमा सुगम' (Bima Sugam) नावाचा नवीन डिजिटल प्लॅटफॉर्म सुरु होणार आहे. या प्लॅटफॉर्ममुळे ग्राहक थेट विमा खरेदी करू शकतील, सुरुवातीला सोप्या मोटार विम्यापासून (Motor Insurance) याची सुरुवात होईल.
बीमा सुगम प्लॅटफॉर्म - काय आहे?
भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (IRDAI) लवकरच 'बीमा सुगम' हा डिजिटल प्लॅटफॉर्म लाँच करण्याच्या तयारीत आहे. हा एक युनिफाइड मार्केटप्लेस (Unified Marketplace) म्हणून काम करेल, जिथे ग्राहक एजंटशिवाय थेट विविध विमा कंपन्यांच्या पॉलिसींची तुलना करून त्या खरेदी करू शकतील.
टप्प्याटप्प्याने होणार अंमलबजावणी
सुरुवातीला, नवीन वाहनांसाठी असलेल्या मोटार विम्यासारख्या सोप्या उत्पादनांपासून प्लॅटफॉर्मची सुरुवात होईल. ग्राहकांना या डिजिटल प्रक्रियेची सवय झाल्यावर, आरोग्य विमा (Health Insurance) आणि जीवन विम्यासारख्या (Life Insurance) अधिक गुंतागुंतीच्या उत्पादनांचा यात समावेश केला जाईल.
विमा खरेदीत मोठा बदल
बीमा सुगममुळे विमा उद्योगात मोठे डिजिटल बदल अपेक्षित आहेत. कंपन्यांना वितरण खर्च (Distribution Costs) कमी करण्यास मदत होईल, कारण एजंट कमिशन आणि इतर खर्च वाचतील. ग्राहकांसाठी, ही प्रक्रिया ऑनलाइन शॉपिंगइतकी सोपी होईल, ज्यामुळे भारतात विम्याचा प्रसार वाढण्याची शक्यता आहे.
गुंतागुंतीच्या पॉलिसींचे आव्हान
ऑनलाइन विमा खरेदी सोपी असली तरी, काही तज्ञांनी यातील गुंतागुंतीवर बोट ठेवले आहे. आरोग्य विम्यामध्ये प्रतीक्षा कालावधी (Waiting Periods), सह-देयक (Co-pay), पूर्व-अस्तित्वातील आजार (Pre-existing conditions) यांसारख्या अनेक बारकाव्यांचा समावेश असतो.
अशावेळी, ग्राहक फक्त कमी प्रीमियम (Premium) पाहून पॉलिसी निवडू शकतात, जी नंतर क्लेमच्या वेळी पुरेशी ठरणार नाही, अशी भीती आहे. त्यामुळे, बीमा सुगम प्लॅटफॉर्मला केवळ किंमतींची तुलना करण्याऐवजी, पॉलिसीमध्ये काय समाविष्ट आहे आणि काय नाही, हे सोप्या भाषेत स्पष्ट करावे लागेल.
एजंट्सवर काय परिणाम होईल?
या नवीन प्लॅटफॉर्ममुळे विमा एजंट्सचे महत्त्व कमी होईल का, असा प्रश्न अनेकांना पडला आहे. मात्र, तज्ञांचे मत आहे की भविष्यात एक संमिश्र मॉडेल (Hybrid Model) दिसू शकते. सोप्या पॉलिसींसाठी डिजिटल खरेदी वाढेल, पण जीवन विमा आणि आरोग्य विम्यासारख्या गुंतागुंतीच्या उत्पादनांसाठी एजंट्सची भूमिका महत्त्वाची राहील. ते पॉलिसी समजावून सांगण्यात, कागदपत्रांमध्ये मदत करण्यात आणि क्लेम प्रक्रियेत आधार देऊ शकतात.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
बीमा सुगमचा दीर्घकालीन परिणाम अनेक घटकांवर अवलंबून असेल. प्लॅटफॉर्म किती वेगाने स्वीकारला जातो, ग्राहक किती सहजपणे डिजिटल खरेदीकडे वळतात आणि कंपन्यांचा वितरण खर्च कमी होतो का, यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल. तसेच, ग्राहकांचा विश्वास संपादन करणे आणि त्यांना उत्तम सेवा देणे, हे या प्लॅटफॉर्मच्या यशासाठी निर्णायक ठरेल.