धातू व्यवसायात विक्रमी यश, पण तेल-वायू धोक्यात
Vedanta Ltd. ने FY26 साठी त्यांच्या ऑपरेशन्सचे आकडे जाहीर केले आहेत, ज्यात एक मोठे चित्र समोर आले आहे. एका बाजूला कंपनीने ॲल्युमिनियम आणि हिंदुस्तान झिंक व्यवसायात विक्रमी उत्पादन नोंदवले आहे, तर दुसऱ्या बाजूला तेल आणि वायू उत्पादनात मोठी घट झाली आहे.
धातूंचे बंपर उत्पादन
कंपनीच्या धातू व्यवसायाने यंदा जोरदार कामगिरी केली आहे. Lanjigarh रिफायनरीमुळे वार्षिक ॲल्युमिना उत्पादनात 48% वाढ होऊन ते 29.16 लाख टन झाले. ॲल्युमिनियमचे उत्पादन आतापर्यंतच्या उच्चांकावर, म्हणजे 24.56 लाख टन गाठले. हिंदुस्तान झिंकचे माईन्ड मेटल उत्पादन 2% वाढून 11.14 लाख टन झाले, ज्याचे श्रेय चांगल्या दर्जाच्या धातू खनिजांना (ore grades) जाते.
यासोबतच, पिग आयर्न उत्पादन 10% ने वाढून 8.95 लाख टन, कॉपर कॅथोड उत्पादन 15% ने वाढून 1.70 लाख टन, आणि फेरो क्रोम उत्पादन 21% ने वाढून 1.01 लाख टन झाले. वीज विक्रीतही 14% ची वाढ नोंदवत ती 18,571 दशलक्ष युनिट्स पर्यंत पोहोचली.
तेल आणि वायू उत्पादनात घसरण
मात्र, या सकारात्मक चित्राच्या विरोधात, वेदांताचे तेल आणि वायू उत्पादन वर्षागणिक 16% घसरून 87.2 kboepd वर आले आहे. याचे मुख्य कारण जुन्या फील्ड्सचे नैसर्गिकरित्या कमी होणारे उत्पादन आहे, जे धातूंच्या जोरदार कामगिरीच्या अगदी उलट आहे.
मार्केट व्हॅल्युएशन आणि विश्लेषकांचे मत
सध्या Vedanta चे मार्केट कॅप सुमारे ₹2.69 ट्रिलियन आहे. कंपनीचा पी/ई रेशो साधारणपणे 14.8x ते 24.5x च्या दरम्यान आहे. हिंडाल्को इंडस्ट्रीजचा पी/ई रेशो 11-13x आहे, तर जेएसडब्ल्यू स्टीलचा पी/ई रेशो 21.5x ते 43x पेक्षा जास्त आहे.
विश्लेषकांकडून Vedanta ला 'Buy' किंवा 'Moderate Buy' रेटिंग मिळाली असून, सरासरी 12 महिन्यांसाठी टार्गेट प्राईस ₹735.50 ते ₹838.15 पर्यंत दिली जात आहे, जी संभाव्य वाढ दर्शवते.
सेक्टर आउटलुक आणि धोके
FY26 मध्ये जागतिक धातू आणि खाण क्षेत्रात वाढ अपेक्षित आहे, विशेषतः ऊर्जा संक्रमणामुळे (energy transition) ॲल्युमिनियमसारख्या धातूंना मागणी वाढत आहे. पण, वाढती महागाई (inflation), ऊर्जेचा खर्च, आणि कमी होत जाणारे धातू साठे (ore grades) यामुळे कंपन्यांचा ऑपरेटिंग खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. तेल आणि वायू उत्पादनातील घट हा कंपनीसाठी एक स्पष्ट धोका आहे, कारण तो एकूण नफा आणि रोख प्रवाहावर (cash flow) परिणाम करतो.
याशिवाय, खाणकामासाठी डिझेल दरांवर सुप्रीम कोर्टाचा निर्णय आणि डीमर्जर योजनांमधील कायदेशीर आव्हाने हे देखील चिंतेचे विषय आहेत, जे कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स आणि अंमलबजावणीवर परिणाम करू शकतात.
भविष्यातील दिशा
एकूणच, विश्लेषक Vedanta च्या भविष्याबद्दल सकारात्मक आहेत, पण कंपनीला तेल आणि वायू विभागातील आव्हाने, वाढता खर्च नियंत्रणात आणणे आणि डीमर्जर योजना यशस्वीपणे पूर्ण करणे आवश्यक आहे. आगामी आर्थिक निकालांवरून कंपनीच्या नफा आणि विविधीकरण धोरणांमध्ये (diversification strategies) सुधारणा कशी होते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.