Whalesbook
सोलर क्षेत्रावर अमेरिकेच्या शुल्काचा मोठा फटका
अमेरिकेकडून (US) भारताच्या सोलर (Solar) उत्पादनांवर 126% चे प्रारंभिक शुल्क (Preliminary Duties) लावल्याने भारतीय सोलर कंपन्यांच्या निर्यातीला मोठा धक्का बसला आहे. अनुचित सबसिडीचा आरोप करत लावण्यात आलेल्या या नवीन शुल्कांमुळे निर्यातीवर अवलंबून असलेल्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळाली. Waaree Energies, ज्याची मोठी कमाई निर्यातीतून होते, त्याचे शेअर्स 14.2% पर्यंत कोसळले. Premier Energies आणि Vikram Solar च्या शेअर्समध्येही अनुक्रमे 10% आणि 7.5% पेक्षा जास्त घट झाली. Premier Energies ची निर्यात कमी असली तरी, या बातमीचा बाजारातील भावनांवर परिणाम झाला. Vikram Solar (सुमारे 16% निर्यात) आणि Waaree Energies (सुमारे 29% निर्यात) थेट या शुल्काच्या तडाख्यात आले. Borosil Renewables सारख्या कंपन्यांमध्ये थोडी कमी घट दिसून आली, तर Servotech Renewable Power System चे शेअर्स किंचित वाढले, ज्यामुळे बाजारात निवडक प्रतिक्रिया उमटल्या. भारत 2026 मध्ये जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा सोलर मार्केट बनण्याच्या मार्गावर आहे, परंतु अशा व्यापार धोरणांमुळे (Trade Actions) निर्यातीवर आधारित वाढीच्या महत्त्वाकांक्षांना धोका निर्माण झाला आहे.
AI च्या चिंतेतून IT क्षेत्रात पुनरागमन
गेल्या महिन्यात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे होणाऱ्या संभाव्य धोक्यांमुळे मोठी घसरण अनुभवलेल्या Nifty IT इंडेक्सने आज 3.14% ची दमदार वाढ नोंदवली. HCL Technologies आणि Infosys च्या शेअर्समध्ये अनुक्रमे 3% आणि 3% च्या आसपास वाढ झाली, तर TCS आणि Wipro नेही तत्सम गतीने वाढ दर्शवली. या वाढीमुळे AI मुळे सेवा मॉडेल आणि किंमतीवर होणाऱ्या परिणामांबद्दलची चिंता तात्पुरती कमी झाल्याचे दिसून येते. तरीही, IT क्षेत्राचे बाजार भांडवल (Market Capitalization) फेब्रुवारी महिन्यात सुमारे $68.6 अब्ज ने कमी झाले होते. TCS (P/E ~19.56-23.96) आणि Infosys (P/E ~18.4-19.24) सारख्या भारतीय IT कंपन्यांचे मूल्यांकन (Valuations) Accenture सारख्या जागतिक कंपन्यांपेक्षा जास्त आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, तंत्रज्ञानातील बदलांदरम्यान IT क्षेत्रात मोठी विक्री दिसून आली आहे, आणि AI ची सध्याची भीती काही प्रमाणात अतिरंजित असली तरी, सेवा वितरण आणि ग्राहक खर्चावरील दीर्घकालीन परिणाम पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
फार्मा आणि इन्फ्रा क्षेत्राला विशेष चालना
Natco Pharma च्या शेअर्समध्ये 4.78% ची वाढ झाली. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO) कडून Semaglutide साठी मान्यता मिळाल्याने ही तेजी दिसून आली. कंपनी मार्च 2026 मध्ये जेनेरिक औषध (Generic Drug) लॉन्च करण्याची योजना आखत आहे. या मान्यतेमुळे Natco Pharma, Eris Lifesciences, Sun Pharma आणि Dr. Reddy's सारख्या कंपन्या मधुमेह आणि वजन कमी करण्याच्या बाजारात उतरण्यास सज्ज झाल्या आहेत. दरम्यान, Larsen & Toubro (L&T) च्या Power Transmission & Distribution विभागाला ₹5,000 कोटी ते ₹10,000 कोटी पर्यंतचे नवीन ऑर्डर्स मिळाल्याने त्याच्या शेअरमध्ये वाढ दिसून आली. LIGO India Observatory प्रकल्पासाठीही ऑर्डर्स मिळाल्याने L&T च्या कामाच्या क्षमतेवर विश्वास वाढला आहे.
सरकारी स्टेक सेल (OFS) मुळे IRFC वर दबाव
Indian Railway Finance Corporation (IRFC) चे शेअर्स 3.9% नी घसरून 25 महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचले. सरकार आपला 4% पर्यंतचा स्टेक Offer for Sale (OFS) द्वारे विकण्याची प्रक्रिया सुरू करत आहे. OFS साठी शेअरची किंमत ₹104 निश्चित करण्यात आली आहे, जी मागील दिवसाच्या बंद भावापेक्षा कमी आहे. या विक्रीतून सरकार सुमारे ₹5,430 कोटी उभारण्याचा प्रयत्न करत आहे, जे SEBI च्या नियमांनुसार किमान सार्वजनिक शेअरहोल्डिंग (Minimum Public Shareholding) राखण्यासाठी आणि विनिवेश लक्ष्यांसाठी (Disinvestment Targets) आहे. कंपनीने डिसेंबर 2025 मध्ये सर्वाधिक तिमाही नफा (Quarterly Profit) नोंदवला असला तरी, OFS मुळे शेअरच्या किमतीवर दबाव आला आहे. याव्यतिरिक्त, SpiceJet च्या शेअर्समध्ये ब्लॉक डील्समुळे 10% लोअर सर्किट लागले, ज्यामुळे BSE वर सुमारे 8.4% इक्विटीची देवाणघेवाण झाली.
क्षेत्रांमधील तफावत आणि व्हॅल्युएशनचे मुद्दे
सध्याच्या बाजारातील हालचालींमध्ये विविध क्षेत्रांमध्ये स्पष्ट तफावत दिसून येत आहे. अमेरिकेचे शुल्क (US Tariffs) सोलर उत्पादकांसाठी चिंतेचे कारण बनले आहे, तर IT क्षेत्र AI मुळे येणाऱ्या धोक्यांना सामोरे जात आहे. ज्या कंपन्या पारंपरिक आउटसोर्सिंग मॉडेलवर अवलंबून आहेत, त्यांना AI मुळे कमी होणाऱ्या बिल योग्य तासांमुळे (Billable Hours) नफ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. याउलट, फार्मा आणि इन्फ्रा सारखे क्षेत्र नियामक मान्यता (Regulatory Approvals) आणि मजबूत ऑर्डर बुक्समुळे अधिक सुरक्षित दिसत आहेत. सरकारी कंपन्यांमधील स्टेक सेल (Stake Sale), जसे की IRFC मध्ये, बाजारावर अल्पकालीन परिणाम करू शकते.
धोके आणि संभाव्य अडचणी
सोलर क्षेत्रासाठी, सर्वात मोठा धोका म्हणजे अमेरिका सारख्या मोठ्या निर्यात बाजारांकडून वाढणारे संरक्षणवादी व्यापार धोरण (Protectionist Trade Policies). यामुळे कंपन्यांना देशांतर्गत विक्रीवर अधिक लक्ष केंद्रित करावे लागू शकते, जे कदाचित निर्यात महसूल (Export Revenues) पूर्णपणे भरून काढू शकणार नाही. IT क्षेत्रात, AI टूल्समुळे होणारे ऑटोमेशन (Automation) हे सेवांचे स्वरूप बदलू शकते, ज्यामुळे जास्त P/E असलेल्या कंपन्यांना जास्त धोका आहे. Natco Pharma ला Semaglutide बाजारात स्पर्धेचा सामना करावा लागणार आहे. L&T ला पायाभूत सुविधांवरील खर्च आणि अंमलबजावणीतील (Execution) जोखमींचा सामना करावा लागू शकतो. IRFC वर सरकारी विक्रीचा दबाव कायम राहील.
पुढील वाटचाल
भारत जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सोलर मार्केट बनत असताना, या क्षेत्राची वाढ देशांतर्गत मागणी आणि सरकारी धोरणांवर अवलंबून असेल. IT क्षेत्राची AI सोबत जुळवून घेण्याची क्षमता महत्त्वाची ठरेल. फार्मा आणि इन्फ्रा क्षेत्रातील सकारात्मकता कायम राहण्याची शक्यता आहे. सरकारी विनिवेश योजना (Disinvestment Agenda) पाहता, IRFC सारख्या सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्यांवर पुरवठ्याचा (Supply) दबाव राहण्याची शक्यता आहे. IT क्षेत्राकडे विश्लेषकांचे मत सावध आहे, तर सोलर निर्यातक व्यापार धोरणातील आव्हानांना सामोरे जात आहेत.