अमेरिकेकडून भारतीय सौर उद्योगाला मोठा धक्का
अमेरिकेतील स्थानिक उत्पादकांना संरक्षण देण्यासाठी, अमेरिकेच्या वाणिज्य विभागाने भारतातून आयात होणाऱ्या क्रिस्टलाइन सिलिकॉन सोलर सेल आणि मॉड्यूल्सवर 125.87% इतकी प्राथमिक काउंटरवेलिंग ड्युटी (Preliminary Countervailing Duty) लावण्याचा निर्णय घेतला आहे. अमेरिकेतील सोलर उत्पादकांनी केलेल्या तक्रारींनंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. या ड्युटीमुळे भारतीय कंपन्यांना मिळणाऱ्या सबसिडीज (Subsidies) रोखण्याचा प्रयत्न केला जात आहे, ज्यामुळे त्यांची उत्पादने स्वस्त दरात अमेरिकेत विकली जात असल्याचा आरोप आहे. ही ड्युटी यापूर्वीच्या 10% ग्लोबल टॅरिफपेक्षा वेगळी आणि खूप मोठी आहे.
शेअर बाजारात हाहाकार, कंपन्यांचे मोठे नुकसान
अमेरिकेच्या या घोषणेनंतर भारतीय शेअर बाजारात मोठी उलथापालथ झाली. Waaree Energies चे शेअर्स एकाच दिवसात तब्बल 14.6% कोसळले आणि ₹2,570.00 पर्यंत खाली आले. कंपनीचे मार्केट कॅपिटल सुमारे ₹77,342 कोटींवर आले. Premier Energies चे शेअर्स 10% लोअर सर्किटला लागले, तर Vikram Solar चे शेअर्सही 7% पेक्षा जास्त घसरले. Citi चे विश्लेषक विक्रम बग्री यांनी म्हटले आहे की, या प्रचंड ड्युटीमुळे भारतीय सोलर पॅनेल उत्पादकांसाठी अमेरिकेचे मार्केट जवळपास बंद होऊ शकते.
Waaree Energies ची अमेरिकेत धाडसी खेळी
भारतातील सर्वात मोठी सोलर मॉड्यूल उत्पादक आणि निर्यातदार असलेल्या Waaree Energies ने मात्र यावर दिलासादायक प्रतिक्रिया दिली आहे. कंपनीने म्हटले आहे की, या निर्णयाचा त्यांच्या अमेरिकेतील ऑर्डर बुकवर 'मोठा नकारात्मक परिणाम' होणार नाही. याचे कारण म्हणजे कंपनी अमेरिकेत आपली उत्पादन क्षमता 4.2 GW पर्यंत वाढवणार आहे. कंपनीने टेक्सास आणि ॲरिझोनामध्ये मोठी गुंतवणूक केली आहे, ज्यामुळे त्यांच्या एकूण ₹47,000 कोटींच्या ऑर्डर बुकमधील जवळपास 60% काम अमेरिकेतच पूर्ण करण्याचा त्यांचा मानस आहे. यामुळे त्यांना या ड्युटीचा फटका बसणार नाही, अशी आशा आहे.
भविष्यातील आव्हाने आणि धोके
Waaree Energies चा अमेरिकेत प्लांट विस्तार करण्याचा प्लॅन धाडसी असला, तरी त्यात अनेक अडचणी आहेत. अमेरिकेत उत्पादन उभारण्याचा आणि चालवण्याचा खर्च भारतातून खूप जास्त आहे. तसेच, अमेरिकेच्या व्यापार धोरणातील अस्थिरता ही एक मोठी डोकेदुखी ठरू शकते. Citi च्या मते, भारतीय सोलर उत्पादकांसाठी अमेरिकेचे मार्केट आता अव्यवहार्य ठरू शकते. Waaree Energies चे P/E रेशो 24.6 आहे, जे भविष्यातील वाढ दर्शवते, पण या नवीन ड्युटीमुळे कंपनीला अधिक गुंतवणूक करावी लागण्याची शक्यता आहे, जे एक मोठे फायनान्शियल रिस्क आहे.
भारताची मजबूत डोमेस्टिक मार्केट ठरू शकते आधार
एकीकडे अमेरिकेच्या मार्केटमध्ये अडचणी येत असल्या तरी, भारताचे स्वतःचे सोलर मार्केट वेगाने वाढत आहे. 2026 पर्यंत भारत अमेरिकेला मागे टाकून जगातील दुसरा सर्वात मोठा सोलर मार्केट बनण्याची अपेक्षा आहे. त्यामुळे, Waaree Energies, Premier Energies आणि Vikram Solar सारख्या कंपन्यांना डोमेस्टिक मार्केटमधून मोठा आधार मिळू शकतो. मात्र, अमेरिकेच्या ड्युटीचा थेट फटका निर्यातीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर बसण्याची शक्यता आहे. कंपन्यांना आता निर्यातीसाठी नवीन बाजारपेठा शोधाव्या लागतील आणि अमेरिकेतील व्यापार विवादांना सामोरे जावे लागेल.