कंपनीची व्हॅल्यू वाढवण्यासाठी मोठी खेळी
Triveni Engineering & Industries (TEIL) च्या पॉवर ट्रान्समिशन बिझनेस (PTB) ला एका वेगळ्या कंपनीत, म्हणजेच Triveni Power Transmission Limited (TPTL) मध्ये रूपांतरित करण्याचा निर्णय, विविध व्यवसायांमुळे येणाऱ्या कमी व्हॅल्यूएशनच्या समस्येवर मात करण्यासाठी घेण्यात आला आहे. यामुळे PTB ला TEIL च्या साखर आणि डिस्टिलरी व्यवसायातील चढ-उतारांपासून मुक्त राहून, वेगळे गुंतवणूकदार आणि व्यवस्थापन आकर्षित करता येईल.
पॉवर युनिटची नफाशक्ती विरुद्ध व्हॅल्यूएशन मर्यादा
सध्या TEIL ची एकूण व्हॅल्यू सुमारे ₹15,000 कोटी आहे, ज्याचा P/E रेशो (P/E Ratio) साधारणपणे 30x आहे. पण या एकूण व्हॅल्यूमध्ये विविध बिझनेस सेगमेंटची खरी क्षमता पूर्णपणे दिसत नाही. FY26 च्या पहिल्या नऊ महिन्यांत, पॉवर ट्रान्समिशन बिझनेस (PTB) चा रेव्हेन्यू (Revenue) फक्त 5% असला तरी, त्याने एकूण प्री-टॅक्स नफ्यात (Pre-Tax Profit) 31% चा वाटा उचलला. या सेगमेंटमध्ये 34% च्या आसपास मजबूत PBIT मार्जिन आहे. हा इंजिनिअरिंग विभाग २०२६ च्या सप्टेंबरपर्यंत आपला रेव्हेन्यू ₹370 कोटींवरून ₹700 कोटींपर्यंत वाढवण्याची अपेक्षा आहे. तसेच, Siemens आणि Atlas Copco सारख्या प्रमुख ग्लोबल मॅन्युफॅक्चरर्सकडून (OEMs) याला मान्यता मिळाली आहे. यापूर्वी Triveni Turbine Limited (TTL) चे यशस्वी डीमर्जर (Demerger) झाले आहे, ज्याची सध्याची व्हॅल्यू सुमारे ₹22,000 कोटी आहे, हे अशा कॉर्पोरेट पुनर्रचनेतून किती मूल्य निर्माण होऊ शकते याचे उत्तम उदाहरण आहे.
पीअर कंपेरिझन आणि व्हॅल्यूएशनची क्षमता
हा डीमर्जर 'कंग्लोमेरेट डिस्काउंट' (Conglomerate Discount) या समस्येला थेट लक्ष्य करतो. Elecon Engineering Company (व्हॅल्यू सुमारे ₹5,500 कोटी, P/E सुमारे 28x) सारख्या कंपन्या आकर्षक मल्टीपल्सवर ट्रेड करतात. TPTL चे उच्च मार्जिन, संरक्षण क्षेत्रातील क्षमता आणि ग्लोबल OEMs कडून मिळालेली मान्यता पाहता, यालाही समान किंवा यापेक्षा जास्त व्हॅल्यूएशन मिळण्याची शक्यता आहे. उर्वरित TEIL मध्ये साखर, डिस्टिलरी आणि वॉटर बिझनेसचा समावेश आहे. भारतीय साखर क्षेत्रावर सरकारी धोरणांचा प्रभाव असतो. तथापि, MSP (Minimum Support Price) मध्ये वाढ (सध्या ₹31/kg) आणि इथेनॉल ब्लेंडिंगचे वाढते लक्ष्य डिस्टिलरीचा नफा वाढवू शकतात. VA Tech Wabag (मार्केट कॅप ~₹5,500 कोटी, P/E ~35x) आणि Ion Exchange (मार्केट कॅप ~₹3,000 कोटी, P/E ~40x) सारख्या कंपन्यांना त्यांच्या नियमित महसूल प्रवाहामुळे आणि वाढीच्या क्षमतेमुळे उच्च व्हॅल्यूएशन मिळते.
मुख्य धोके आणि आव्हाने
या आश्वासक वाटचालीस अनेक मोठे धोके आहेत. TEIL चा TPTL मधील 29.88% स्टेक होल्डिंग कंपनी डिस्काउंटला (Holding Company Discount) सामोरे जाऊ शकतो. ऐतिहासिकदृष्ट्या, असे स्टेक अनेकदा 40-60% पर्यंत डिस्काउंटवर ट्रेड होतात, ज्यामुळे TEIL च्या शेअरधारकांना मिळणाऱ्या अंतिम मूल्यावर परिणाम होऊ शकतो. साखर आणि डिस्टिलरी व्यवसाय कमोडिटीच्या दरातील चढ-उतार, सरकारी धोरणे (MSP, इथेनॉल किंमत) आणि वाढती स्पर्धा यामुळे नफ्यावर दबाव येऊ शकतो. TPTL च्या ₹700 कोटीपर्यंत क्षमता वाढवण्याच्या आणि संरक्षण उत्पादन ऑपरेशन्समध्ये वाढ करण्याच्या महत्त्वाकांक्षी योजनांमध्ये अंमलबजावणीचा धोका (Execution Risk) आहे. कोणतेही विलंब किंवा खर्च वाढल्यास अपेक्षित वाढीवर परिणाम होईल. तसेच, संरक्षण आणि प्रिसिजन इंजिनिअरिंग मार्केट अत्यंत स्पर्धात्मक आहे.
भविष्यातील वाढीची शक्यता आणि विश्लेषकांचे मत
अंदाजानुसार, TPTL पुढील दोन ते तीन वर्षांत ₹450-500 कोटी रेव्हेन्यू आणि ₹120-135 कोटी PAT (Profit After Tax) पर्यंत पोहोचू शकते. 20x-30x च्या अर्निंग्स मल्टीपलवर (Earnings Multiple) TPTL ची व्हॅल्यू ₹2,400 कोटी ते ₹4,050 कोटी दरम्यान असू शकते, जी TEIL मधील तिच्या सध्याच्या अप्रत्यक्ष मूल्यापेक्षा लक्षणीय वाढ आहे. क्षमता विस्तार, संरक्षण ऑर्डर आणि ग्लोबल OEMs सह अधिक करार यामुळे TPTL ला महत्त्वपूर्ण पुनर्मूल्यांकनाची (Revaluation) संधी मिळेल. स्वतंत्र कंपनी म्हणून TPTL तिच्या इंजिनिअरिंग आणि डिफेन्स समकक्षांप्रमाणे व्हॅल्यूएशन मिळवते का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. Ddemerger योजनेला NCLT (National Company Law Tribunal) कडून डिसेंबर २०२५ मध्ये मंजुरी मिळाली आहे, ज्यामुळे ही प्रक्रिया सुरळीत सुरू असल्याचे दिसते.
