टाटा स्टील शेअर रॉकेट! हिरव्या तंत्रज्ञानाने दिली गती, पण व्हॅल्युएशन योग्य आहे का?

हिरव्या तंत्रज्ञानाने टाटा स्टीलच्या शेअरला दिली गती

टाटा स्टील कंपनी आपल्या कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याच्या (Decarbonisation) प्रयत्नांमध्ये मोठी झेप घेत आहे. जगातील पहिल्या EASyMelt तंत्रज्ञानाचा वापर जमशेदपूर प्लांटमध्ये करण्यासाठी SMS Group सोबत करार केला आहे. या महत्त्वाकांक्षी उपक्रमाने 50% पेक्षा जास्त CO2 उत्सर्जन कमी करण्याचे आणि 2045 पर्यंत निव्वळ शून्य उत्सर्जन (Net-Zero Emissions) गाठण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. बाजाराने या बातमीला जोरदार प्रतिसाद दिला आहे. गेल्या काही आठवड्यांत शेअरमध्ये तब्बल 17% ची वाढ झाली आहे, तर मागील एका वर्षात 52% पेक्षा जास्त तेजी दिसून आली आहे. या तुलनेत, Nifty 50 ने याच कालावधीत सुमारे 1.66% चा परतावा दिला आहे. सध्या, टाटा स्टीलचा शेअर त्याच्या ₹216.50 च्या 52-आठवड्यांच्या उच्चांकाजवळ व्यवहार करत आहे. या मजबूत प्रतिसादामुळे गुंतवणूकदार कंपन्यांच्या पर्यावरणपूरक दृष्टिकोनाला अधिक महत्त्व देत असल्याचे दिसून येते.

उच्च P/E रेशोनुसार व्हॅल्युएशनवर प्रश्नचिन्ह

सकारात्मक गती असूनही, टाटा स्टीलचे सध्याचे व्हॅल्युएशन (Valuation) चर्चेचा विषय बनले आहे. कंपनीचा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो, मागील बारा महिन्यांच्या (TTM) आकडेवारीनुसार सुमारे 28.82 ते 30.70 च्या दरम्यान आहे. हा आकडा कंपनीच्या मागील 10 वर्षांच्या सरासरी 8.15 च्या P/E रेशोपेक्षा खूपच जास्त आहे. काही अहवालानुसार, हा P/E 26.73 पर्यंत आहे, जो फेरस मेटल उद्योगाच्या सरासरी 29.48 पेक्षा थोडा कमी असला तरी, ऐतिहासिक पातळीपेक्षा नक्कीच जास्त आहे. प्रतिस्पर्धी कंपन्यांपैकी JSW Steel चा P/E रेशो सुमारे 40.73 ते 50.6 च्या घरात आहे, तर SAIL चा P/E रेशो सुमारे 25.68 आहे. भारतीय स्टील सेक्टरमध्ये सरकारच्या पायाभूत सुविधांवरील खर्चात होणारी अंदाजित वाढ (2026 मध्ये 7.4% आणि 2027 मध्ये 9.2%) यामुळे मागणी वाढण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, सध्याचा शेअर भाव बाजारातील मोठ्या अपेक्षा दर्शवतो.

विश्लेषकांची विभागलेली मते आणि धोके

टाटा स्टीलच्या भविष्यातील वाटचालीवर अनेक घटक परिणाम करू शकतात. कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी लागणारा प्रचंड भांडवली खर्च (Capital Expenditure) ही एक मोठी आर्थिक चिंता आहे. EASyMelt आणि इलेक्ट्रिक आर्क फर्नेस (Electric Arc Furnaces) सारख्या नवीन तंत्रज्ञानासाठी लागणारा सुरुवातीचा खर्च कंपनीच्या मार्जिनवर आणि रोख प्रवाहावर (Cash Flow) ताण आणू शकतो, विशेषतः कच्च्या मालाच्या किमतीतील अस्थिरता कायम राहिल्यास. विश्लेषकांची मतेही विभागलेली आहेत. काही विश्लेषकांनी 'Strong Buy' रेटिंग आणि ₹250 पर्यंतचे लक्ष्य दिले आहे, तर अलीकडील अहवालानुसार 'Neutral' शिफारस असून लक्ष्य ₹165 ते ₹185 च्या दरम्यान आहे. ही मोठी तफावत भविष्यातील कमाई आणि सध्याच्या शेअरच्या किमतीची शाश्वती याबद्दल अनिश्चितता दर्शवते. मध्य पूर्वेतील संघर्षामुळे पुरवठा साखळीवर होणारा परिणाम आणि चीनमधील मागणीतील घट यामुळे जागतिक स्टील बाजारातही मंदीचे संकेत आहेत. कंपनीची मजबूत ऐतिहासिक कामगिरी तिला सेक्टरमधील चक्रीयता किंवा मोठ्या प्रमाणावरील हरित बदलाच्या अंमलबजावणीतील धोक्यांपासून पूर्णपणे सुरक्षित ठेवू शकत नाही.

पुढील वाटचाल तंत्रज्ञान अंमलबजावणीवर अवलंबून

पुढील काळात, सरकारच्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमुळे भारतीय स्टील बाजारात मागणीत वाढ अपेक्षित आहे. तथापि, टाटा स्टीलच्या शेअरच्या नजीकच्या काळातील किमतीची वाटचाल विभागलेल्या विश्लेषकांच्या मतांवर अवलंबून राहील, ज्यात लक्ष्य किंमत ₹165 ते ₹250 पर्यंत आहे. कंपनी आपल्या डीकार्बोनायझेशन तंत्रज्ञानाचे एकत्रीकरण, भांडवली खर्चाचे व्यवस्थापन आणि जागतिक बाजारातील अस्थिरता हाताळण्यात किती यशस्वी होते, यावरच सध्याचे प्रीमियम व्हॅल्युएशन टिकून राहील की नाही हे ठरेल. गुंतवणूकदार Q4 FY26 चे निकाल, FY27 साठी कंपनीचे मार्गदर्शन (Guidance) आणि त्यांच्या हरित गुंतवणुकीचा नफा आणि उत्सर्जन कमी करण्यावर होणारा प्रत्यक्ष परिणाम यावर बारकाईने लक्ष ठेवतील.