टाटा स्टीलने आपल्या कामकाजात Artificial Intelligence (AI) ला खोलवर रुजवले आहे. यापुढे AI फक्त एक प्रयोग न राहता, प्रत्येक कर्मचाऱ्याला सक्षम करणारे एक महत्त्वाचे साधन बनेल. चीफ इन्फॉर्मेशन ऑफिसर (CIO) जंयता बॅनर्जी यांच्या मते, 'AI हे कामाचे एक सतत चालणारे इंजिन आहे, जे आपल्या लोकांना तात्काळ इन्साइट्सवर (Insights) कृती करण्यास सक्षम करते.' या उपक्रमामुळे क्लिष्ट प्रक्रिया सोप्या होतील आणि कामाची गती वाढेल.
या AI रणनीतीचा मुख्य आधार 'Zen AI' आणि टाटा स्टील डिजिटल असिस्टंट (TDA) हे दोन प्लॅटफॉर्म आहेत. 'Zen AI' हे एक अंतर्गत साधन आहे, जे डेटा सायन्सचे सखोल ज्ञान नसलेल्या कर्मचाऱ्यांना विशिष्ट कामांसाठी AI एजंट्स तयार करण्यास आणि वापरण्यास मदत करते. TDA एक केंद्रीय हब म्हणून काम करते, जे विविध स्रोतांकडून AI इन्साइट्स गोळा करते. विशेष म्हणजे, TDA आता 70% हून अधिक नियमित HR हेल्पडेस्क तिकिट्स आपोआप हाताळत आहे. ग्राहक सेवेमध्ये AI मुळे प्रतिसाद वेळेत 50% कपात झाली आहे, कारण तक्रारींचे विश्लेषण करून त्या योग्य ठिकाणी पाठवल्या जातात.
जागतिक स्टील क्षेत्रात एफिशियन्सी आणि भविष्यवाणी सुधारण्यासाठी AI चा वापर वाढत आहे. प्रतिस्पर्धी कंपन्याही यात मोठी गुंतवणूक करत आहेत. ArcelorMittal AI चा वापर भविष्यसूचक देखभालीसाठी (Predictive Maintenance) करत आहे, तर POSCO प्रक्रिया ऑप्टिमायझेशनसाठी (Process Optimization) AI चा वापर करते. जरी थिसेनक्रुप (thyssenkrupp) सारख्या कंपन्यांच्या AI प्रयत्नांची माहिती कमी असली तरी, विश्लेषकांना टाटा स्टीलचे तंत्रज्ञानातील हे गुंतवणूक दीर्घकालीन स्पर्धात्मकतेसाठी फायदेशीर वाटते, ज्यामुळे कंपनीला जागतिक स्तरावर एक वेगळी ओळख मिळेल.
या AI क्रांतीमुळे कार्यक्षमतेत वाढ होण्याची अपेक्षा असली तरी, काही धोकेही आहेत. Google Cloud वर जास्त अवलंबून राहिल्याने व्हेंडर लॉक-इन (Vendor Lock-in) चा धोका वाढतो. AI मधील मोठी गुंतवणूक आणि क्लाउड सेवांच्या सततच्या खर्चातून चांगला रिटर्न मिळेल का, हा प्रश्न आहे. सायबर सुरक्षा (Cybersecurity) ही एक मोठी चिंता आहे, कारण AI सिस्टीम हल्ल्यांसाठी अधिक असुरक्षित असू शकते. 'Zen AI' आणि TDA च्या एकत्रीकरणात (Integration) समस्या येऊ शकतात, जर त्याचे व्यवस्थापन योग्यरित्या केले नाही.
