टाटा स्टीलने आगामी FY27 साठी तब्बल ₹20,000 कोटींच्या भांडवली खर्चाची (Capital Spending) घोषणा केली आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत यात **38%** वाढ झाली आहे. भारतातील स्टील उत्पादन क्षमता वाढवण्यावर कंपनीचा भर आहे.
काय घडले?
टाटा स्टीलने २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठी सुमारे ₹20,000 कोटी भांडवली खर्चाची (Capital Spending) योजना जाहीर केली आहे. मागील आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये केलेल्या ₹14,559 कोटींच्या खर्चाच्या तुलनेत ही 38% ची मोठी वाढ आहे. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, यातील सुमारे 60% बजेट हे भारतातील ऑपरेशन्ससाठी वापरले जाईल. हा पैसा देखभाल-दुरुस्ती, पायाभूत सुविधा, नवीन तंत्रज्ञान आणि डाउनस्ट्रीम उत्पादनांच्या विस्तारासाठी वापरला जाईल, ज्यामुळे कंपनी उच्च-मूल्याच्या उत्पादनांकडे वाटचाल करेल.
क्षमता वाढवण्याचे लक्ष्य
सध्या टाटा स्टीलची एकूण एकत्रित स्टील क्षमता 36 दशलक्ष टन प्रति वर्ष (MTPA) पेक्षा जास्त आहे, ज्यात भारतातील ऑपरेशन्सचा वाटा सुमारे 27.35 MTPA आहे. कंपनीचे दीर्घकालीन लक्ष्य हे 50 MTPA पेक्षा जास्त उत्पादन क्षमता गाठण्याचे आहे, ज्याचे मुख्य केंद्र भारतात असेल. सध्या सुरू असलेल्या प्रकल्पांमध्ये नीलांचल इस्पात निगम लिमिटेड (NINL) मध्ये 4.8 MTPA ची वाढ आणि गडचिरोलीमध्ये 6 MTPA चा नवीन ग्रीनफिल्ड प्रकल्प यांचा समावेश आहे. याशिवाय, तारापूर येथील हॉट रोल्ड पिकलिंग आणि गॅल्व्हनाइजिंग लाईन (Hot Rolled Pickling & Galvanising Line) तसेच जमशेदपूर येथील कोक ओव्हन्स (Coke Ovens) अपग्रेड करण्याचीही योजना आहे.
फंडिंग आणि कर्जाचे गणित
गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे, कंपनी या विस्तारासाठी वाढीबरोबरच आपल्या बॅलन्स शीटचे आरोग्य कसे राखते हे पाहणे आवश्यक आहे. भूतकाळात, टाटा स्टीलने अधिग्रहण आणि मागील क्षमता बांधकामांसाठी मोठे कर्ज घेतले आहे. कंपनी देशांतर्गत बाजारपेठेत आपली पकड मजबूत करण्यासाठी देशांतर्गत वाढीवर लक्ष केंद्रित करत असली तरी, मोठ्या प्रमाणावरील भांडवली खर्चामुळे फ्री कॅश फ्लोवर (Free Cash Flow) दबाव येऊ शकतो. गुंतवणूकदारांनी कंपनीच्या निव्वळ कर्जाच्या (Net Debt) पातळीवर आणि प्रकल्पांसाठी अंतर्गत उत्पन्न की नवीन कर्ज यातून निधी उभारणीच्या पद्धतीवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
देरी, मागणी आणि खर्चाचे धोके
मोठे स्टील प्रकल्प अनेक बाह्य घटकांसाठी संवेदनशील असतात. प्रकल्पांना उशीर होणे किंवा खर्चात वाढ होणे असे धोके कंपनीला असू शकतात, ज्यामुळे ROCE सारख्या परताव्यावर परिणाम होऊ शकतो. याव्यतिरिक्त, स्टील क्षेत्र सध्या जागतिक कच्च्या मालाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि देशांतर्गत मागणीतील अस्थिरतेसाठी संवेदनशील आहे. जर स्टीलच्या किमती दीर्घकाळ घसरल्या, तर कंपनीला जास्त भांडवली खर्चाचे व्यवस्थापन करताना ऑपरेटिंग मार्जिन टिकवून ठेवणे कठीण होऊ शकते.
पुढे काय पाहावे?
भविष्यात, भागधारकांसाठी जमशेदपूर आणि कलिंगानगर येथील अपग्रेड्सच्या पूर्णत्वाच्या वेळापत्रकावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. तसेच, गडचिरोली प्रकल्पाच्या प्रगतीबद्दल व्यवस्थापनाची टिप्पणीही महत्त्वपूर्ण ठरेल. याशिवाय, आगामी तिमाही निकालांमध्ये देशांतर्गत व्हॉल्यूम ग्रोथ (Volume Growth) इतकी आहे का, जी मोठ्या गुंतवणुकीमुळे होणाऱ्या घसारा (Depreciation) आणि व्याज खर्चाला (Interest Costs) सामावून घेऊ शकेल, हे पाहणे आवश्यक आहे.