Whalesbook
भारतात तेजी, पण जागतिक दबावापुढे यूकेमध्ये तोटा
टाटा स्टीलने आर्थिक वर्ष २०२६ च्या तिसऱ्या तिमाहीत (डिसेंबर तिमाही) ₹2,730 कोटींचा निव्वळ नफा (Net Profit) मिळवला आहे, जो मागील वर्षीच्या याच तिमाहीतील ₹295 कोटींच्या तुलनेत मोठी वाढ दर्शवतो. कंपनीची विक्री 8.21 दशलक्ष टन (mt) पर्यंत वाढली, जी मागील वर्षी 7.72 दशलक्ष टन होती. यामुळे एकूण महसूल (Consolidated Revenue) ₹56,646 कोटींवर पोहोचला.
कंपनीचा EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization) ₹8,270 कोटींवर पोहोचला, जो मागील वर्षी ₹7,155 कोटी होता. प्रति टन EBITDA ₹10,116 पर्यंत वाढला, तर मागील वर्षी तो ₹7,759 होता.
भारतातील ऑपरेशनने कंपनीला मोठे यश मिळवून दिले. ऑटोमोटिव्ह सेगमेंटमध्ये 20% वार्षिक वाढ झाली, तर रिटेल व्हर्टिकलचा ग्रॉस मर्चंडाईज व्हॅल्यू (GMV) ₹2,380 कोटींवर पोहोचला, जो 68% ने वाढला आहे. भविष्यातील विस्तारासाठी, नीलंझल इस्पात निगममध्ये 4.8 MTPA विस्तार आणि लुधियाना येथे 0.75 MTPA इलेक्ट्रिक आर्क फर्नेस (EAF) सुरू करण्याची योजना आहे. तसेच, टाटा ब्लूस्कोप स्टील (आता टाटा स्टील कलर्स) अधिग्रहणामुळे ₹919 कोटींचा फेअर व्हॅल्यू गेन (Fair Value Gain) मिळाला.
यूकेमधील तोटा आणि युरोपमधील आव्हाने
भारतातील उत्कृष्ट कामगिरीच्या उलट, टाटा स्टीलच्या आंतरराष्ट्रीय ऑपरेशन्सना फटका बसला आहे. युनायटेड किंगडम (UK) ऑपरेशनमध्ये £63 दशलक्षचा मोठा EBITDA तोटा झाला, तर महसूल £468 दशलक्ष राहिला. मागणीतील घट आणि आयातीचा वाढता दबाव ही या नुकसानीची प्रमुख कारणे आहेत. 2024 मध्ये यूकेमधील क्रूड स्टील उत्पादन 29% ने घटले.
याउलट, नेदरलँड्स (Netherlands) विभागातून €1.35 अब्ज महसूल आणि €55 दशलक्षचा EBITDA मिळाला, जेथे परिस्थिती अधिक स्थिर दिसत आहे.
युरोपियन बाजारात मागणी कमी असूनही, आयातीवरील निर्बंध आणि युरोपियन मिल कंपन्यांनी वाढवलेल्या किमतींमुळे 2026 च्या सुरुवातीला किमतींमध्ये थोडी स्थिरता आणि वाढ दिसत आहे. मात्र, 2025 मध्ये युरोपातील स्टीलची मागणी पुन्हा घटण्याची शक्यता आहे.
आर्थिक स्थिती आणि खर्च कपातीचे प्रयत्न
कंपनीची आर्थिक स्थिती मजबूत आहे. एकूण कर्ज (Consolidated Net Debt) ₹81,834 कोटींवर आले आहे, तर रोखता (Liquidity) ₹44,062 कोटी इतकी आहे, ज्यात ₹10,765 कोटी रोख आणि रोख समतुल्य (Cash and Cash Equivalents) यांचा समावेश आहे.
मुख्य वित्तीय अधिकारी (CFO) कौषिक चॅटर्जी यांनी सांगितले की, ऑपरेशनल सुधारणा, पुरवठा साखळीतील कार्यक्षमता आणि खरेदी धोरणांमुळे सुमारे ₹3,000 कोटींची बचत झाली आहे. जागतिक स्टील बाजारात चीनकडून अतिरिक्त पुरवठ्यामुळे किमतींवर दबाव कायम आहे.
गुंतवणूकदारांचे मत आणि बाजारपेठेचे विश्लेषण
सध्या टाटा स्टीलचा P/E रेशो (TTM) 33.5 ते 37.5 च्या दरम्यान आहे आणि कंपनीचे मार्केट कॅपिटलायझेशन सुमारे ₹2.43 ट्रिलियन आहे.
स्पर्धकांमध्ये, JSW स्टीलचा P/E रेशो 37-41 आणि मार्केट कॅप ₹3 ट्रिलियन आहे, तर SAIL चा P/E रेशो 21-23 आहे.
टाटा स्टीलचा रिटर्न ऑन इक्विटी (ROE) 14.71% आहे, जो SAIL (10.09%) पेक्षा चांगला आणि JSW Steel (14.01%) च्या तुलनेत आहे.
विश्लेषकांचे मत विभागलेले आहे. काही ब्रोकरेज 'बाय' रेटिंग देऊन शेअरची टार्गेट प्राईस (Target Price) वाढवत आहेत, तर काही किमतीत किंचित घसरण अपेक्षित करत आहेत. मोतीलाल ओसवालने 19% अपसाईडची शक्यता वर्तवत 'बाय' रेटिंग दिली आहे.
बाजाराचा दृष्टिकोन
जागतिक स्तरावर स्टीलची मागणी कमी आहे आणि चीनकडून होणाऱ्या अतिरिक्त पुरवठ्यामुळे किमतींवर दबाव आहे. जागतिक क्षमता वापर 75% पेक्षा खाली आला आहे. भारतात मागणी मजबूत असली तरी, स्वस्त आयातीमुळे देशांतर्गत किमतींवर परिणाम होत आहे.
2025 च्या मध्यापर्यंत किंवा उत्तरार्धापर्यंत जागतिक स्टीलच्या किमती आणखी घसरण्याची शक्यता आहे, तर 2027 पर्यंत सुधारणा दिसू शकते, असे अंदाज आहेत.
यूकेमधील बाजारात स्ट्रक्चरल आव्हाने आहेत. टाटा स्टील विस्तार आणि व्हॅल्यू-एडेड उत्पादनांवर लक्ष केंद्रित करून, तसेच खर्च नियंत्रणावर भर देऊन या कठीण बाजारपेठेत टिकून राहण्याचा प्रयत्न करत आहे. [cite: Source A, 10, 7, 23, 12, 15]