टाटा ग्रुपने टिकाऊपणा (Sustainability) आणि भविष्यकालीन मोबिलिटी (Future Mobility) यावर मोठे लक्ष केंद्रित केले आहे. याअंतर्गत, टाटा स्टील आणि टाटा मोटर्स या दोन्ही कंपन्यांनी आपापल्या क्षेत्रांमध्ये महत्त्वपूर्ण गुंतवणूक करण्याची घोषणा केली आहे.
टाटा स्टीलने आपल्या जमशेदपूर (झारखंड) येथील प्लांटमध्ये आधुनिक ग्रीन स्टील तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी तब्बल ₹11,000 कोटी ची मोठी गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या गुंतवणुकीचा मुख्य उद्देश कमी कार्बन उत्सर्जन (Low-Carbon Emission) करणाऱ्या उत्पादन पद्धतींना प्रोत्साहन देणे हा आहे. या धोरणात्मक वाटचालीमुळे कंपनीला स्टील उद्योगात हरित उत्पादनामध्ये (Green Production) आघाडीवर राहण्यास मदत होईल. शेअर बाजारात, टाटा स्टीलचे शेअर्स सध्या ₹205 ते ₹213.59 च्या दरम्यान व्यवहार करत असून, कंपनीचे मार्केट कॅप (Market Cap) सुमारे ₹2.65 लाख कोटी आहे. याचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) सुमारे 29 आहे. या घोषणेदरम्यान, ट्रेडिंग व्हॉल्यूम (Trading Volume) सुमारे 7.4 दशलक्ष शेअर्स इतका राहिला. मागील काही वर्षांत टाटा स्टीलने वार्षिक सरासरी ₹13,100 कोटी इतका कॅपिटल एक्सपेंडिचर (Capital Expenditure) केला आहे.
त्याचबरोबर, टाटा मोटर्सनेही आपल्या जमशेदपूर युनिटमध्ये हायड्रोजनवर चालणाऱ्या ट्रक्सच्या निर्मितीवर लक्ष केंद्रित केले आहे. ही कंपनी व्यावसायिक वाहन (Commercial Vehicle) क्षेत्रात मोठे स्थान राखून आहे आणि या नवीन तंत्रज्ञानातील गुंतवणूक भविष्यातील मोबिलिटी सोल्यूशन्ससाठी (Future Mobility Solutions) एक मोठे पाऊल आहे. टाटा मोटर्सचे एकूण मार्केट कॅप सुमारे ₹1.86 लाख कोटी आहे. कंपनीचा TTM P/E रेशो (Trailing Twelve Months Price-to-Earnings Ratio) 78.4 आहे आणि 2 मार्च 2026 रोजी हे शेअर्स सुमारे ₹498 वर व्यवहार करत होते. टाटा मोटर्स ICE, ब्लेंडेड फ्युएल्स आणि फ्यूएल सेल टेक्नॉलॉजीसह विविध हायड्रोजन-आधारित पॉवरट्रेन पर्यायांवर काम करत आहे.
या गुंतवणुकीमुळे टाटा ग्रुप जागतिक पातळीवर कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याच्या (Decarbonization) ध्येयांना पाठिंबा देत आहे. युरोपियन युनियनच्या कार्बन बॉर्डर ॲडजस्टमेंट मेकॅनिझम (CBAM) सारख्या नियमांमुळे भारतीय स्टील उद्योगावरही कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याचा दबाव वाढत आहे. टाटा स्टीलची मजबूत ESG (Environmental, Social, and Governance) कामगिरी आणि पारदर्शक अहवाल कंपन्यांच्या या धोरणाला अधिक बळ देतात.
मात्र, या महत्त्वाकांक्षी योजनांमध्ये काही आव्हाने आणि जोखीम देखील आहेत. ग्रीन स्टील तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी मोठ्या भांडवली खर्चाची (Capital Expenditure) आवश्यकता आहे आणि हे तंत्रज्ञान वेगाने बदलत आहे. तसेच, हायड्रोजन तंत्रज्ञान अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे आणि डिझेल इंजिनच्या तुलनेत ते किफायतशीर बनवणे हे एक मोठे आव्हान आहे. हायड्रोजनची निर्मिती खर्चिक असल्याने, या ट्रकचा एकूण मालकी खर्च (Total Cost of Ownership) वाढू शकतो. मागील तीन वर्षांत कंपनीच्या नफ्यात म्हणावी तशी वाढ झालेली नाही, ही एक चिंतेची बाब आहे.
या सर्व शक्यता आणि आव्हानांवर मात करत, टाटा स्टील आणि टाटा मोटर्स भविष्यातील स्वच्छ आणि टिकाऊ उद्योगासाठी सज्ज होत आहेत. विश्लेषकांचा (Analysts) सध्या टाटा स्टीलच्या धोरणांवर सकारात्मक दृष्टिकोन असून, काही विश्लेषकांनी 'टार्गेट प्राईस' (Target Price) वाढवण्याची शिफारस केली आहे. मागील अंदाजांमध्ये टाटा मोटर्सच्या PV सेगमेंटसाठी ₹745 पर्यंतचे लक्ष्य होते, मात्र हायड्रोजन धोरणाच्या स्वीकृतीवर अंतिम चित्र अवलंबून असेल.
