SAIL च्या आर्थिक व्यवहारांना नवी दिशा!
अशोक कुमार पांडा, जे सध्या स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेड (SAIL) मध्ये फायनान्स डायरेक्टर म्हणून कार्यरत आहेत, त्यांना चेअरमन आणि मॅनेजिंग डायरेक्टर (CMD) बनवण्यासाठी पब्लिक एंटरप्रायझेस सिलेक्शन बोर्ड (PSEB) ने नामांकित केले आहे. या निवडीमुळे एका अनुभवी फायनान्स तज्ञाच्या हाती स्टील क्षेत्रातील या मोठ्या कंपनीची सूत्रे येतील. पांडा यांनी SAIL मध्ये 30 वर्षांहून अधिक काळ सेवा दिली आहे आणि त्यांना बिझनेस फायनान्समध्ये पीएचडी (Ph.D.) देखील आहे, ज्यामुळे कंपनीच्या कामकाजाची त्यांना सखोल जाण आहे.
कर्जाचा डोंगर उतरवला, खर्चात बचत केली!
SAIL च्या आर्थिक स्थितीत सुधारणा घडवून आणण्यात पांडा यांचे मोठे योगदान आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली कंपनीचे कर्ज ₹20,000 कोटींनी कमी करण्यात यश आले. इतकेच नाही, तर त्यांनी खर्चात कपात (Cost Savings) करणे आणि इंडियन रेल्वेसारख्या मोठ्या ग्राहकांना पुरवल्या जाणाऱ्या सामानाची किंमत (Pricing) ऑप्टिमाइझ करण्यावरही लक्ष केंद्रित केले. तसेच, फिक्स्ड ॲसेट सेल्स अकाउंटिंग पॉलिसीमध्ये (Fixed Asset Sales Accounting Policy) केलेले बदल हे त्यांच्या धोरणात्मक फायनान्सिंगचे (Strategic Financing) उदाहरण आहेत, ज्याचा उद्देश नफा वाढवणे हा आहे.
इतर कंपन्यांच्या तुलनेत SAIL ची स्थिती
मार्च 2026 पर्यंत SAIL चे मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) सुमारे ₹60,500 कोटी होते. शेअरची किंमत ₹146.47 च्या आसपास होती. या शेअरचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) अंदाजे 22.0x ते 23.07x च्या दरम्यान होता. काही विश्लेषकांच्या मते, ही व्हॅल्युएशन (Valuation) थोडी जास्त वाटू शकते. मात्र, JSW Steel (P/E ~37-46x) आणि Tata Steel (P/E ~25-36x) सारख्या कंपन्यांच्या तुलनेत SAIL ची किंमत अधिक आकर्षक आहे. दुसरीकडे, NMDC (~9.6x) आणि Hindalco (~11.6x) सारख्या कंपन्यांचे P/E मल्टीपल्स (Multiples) कमी आहेत.
उद्योगातील संधी आणि धोके
भारतीय स्टील क्षेत्राला (Indian steel sector) चांगल्या वाढीची अपेक्षा आहे. पायाभूत सुविधांमधील (Infrastructure) वाढ आणि सरकारी पाठिंब्यामुळे FY2025/2026 मध्ये मागणी 8% ने वाढण्याची शक्यता आहे. परंतु, काही धोकेही आहेत. देशांतर्गत उत्पादन क्षमता वाढल्याने जास्त पुरवठा (Oversupply) आणि किंमतींवर दबाव येऊ शकतो. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर, युरोपियन युनियनचे कार्बन बॉर्डर ॲडजस्टमेंट मेकॅनिझम (CBAM) आणि इतर संरक्षणवादी धोरणे (Safeguard measures) निर्यातीवर मर्यादा घालू शकतात. कोकिंग कोलच्या (Coking coal) वाढत्या किमतीही नफ्यावर परिणाम करू शकतात, जरी स्टीलच्या किमती वाढल्या तरी. याशिवाय, IISCO विस्तार योजनेसारख्या मोठ्या भांडवली खर्चाच्या (Capital Expenditure) योजनांमध्ये अंमलबजावणीचा धोका (Execution risks) आहे.
पांडांसमोरचे आव्हान
अशोक कुमार पांडा यांची CMD म्हणून नियुक्ती एका महत्त्वाच्या टप्प्यावर होत आहे. कंपनी विस्तार प्रकल्पांवर (Expansion projects) काम करत असताना आणि जागतिक व्यापारातील (Global trade) बदलत्या वातावरणात, कर्ज व्यवस्थापन (Debt management) आणि खर्च नियंत्रण (Cost control) यामधील त्यांचे कौशल्य अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल. T.N. Natarajan यांची डायरेक्टर (Commercial) म्हणून झालेली नियुक्ती व्यवस्थापन टीमसाठी एक जमेची बाजू आहे. पांडा यांच्या नेतृत्वाखाली कंपनीच्या वाढीला चालना देण्यासाठी आर्थिक शिस्तीवर (Financial discipline) भर दिला जाईल, तसेच उद्योगातील आणि व्यापारातील धोके कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाईल.