कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमतीमुळे पुन्हा दरवाढ
यामागचे मुख्य कारण म्हणजे क्रूड ऑइलशी संबंधित कच्च्या मालाच्या (raw materials) किमतीत झालेली मोठी वाढ. पेंट उत्पादकांचा 40-60% खर्च याच कच्च्या मालावर अवलंबून असतो. मध्य पूर्वेकडील (Middle East) भू-राजकीय तणावामुळे पुरवठा साखळीवर (supply chains) परिणाम झाला आहे आणि रेझिन्स (resins) व सॉल्व्हेंट्स (solvents) सारख्या आवश्यक गोष्टींच्या किमती वाढल्या आहेत. यामुळे, बर्जर पेंट्सने ९ एप्रिल पासून 5-10% ची दुसरी दरवाढ जाहीर केली आहे, जी २५ मार्चच्या दरवाढीनंतर आहे. एशियन पेंट्स (Asian Paints) १० एप्रिलपासून 6-8% भाव वाढवणार आहे, तर ड्युलक्स (Dulux) ने मार्चमध्येच दर वाढवले आहेत. जेएसडब्ल्यू पेंट्स (JSW Paints) आणि बिर्ला ओपस (Birla Opus) देखील अशाच हालचालींचा विचार करत आहेत.
वाढत्या खर्चात तीव्र स्पर्धेचे आव्हान
एकीकडे कंपन्या खर्च वाढवत आहेत, तर दुसरीकडे बाजारात तीव्र स्पर्धाही वाढत आहे. बिर्ला ओपस (Birla Opus), जी ग्रासिम इंडस्ट्रीजच्या (Grasim Industries) पाठबळावर आहे, २०२४ मध्ये लॉन्च झाल्यानंतर तिसरी सर्वात मोठी पेंट कंपनी बनली आहे. जेएसडब्ल्यू पेंट्स ₹8,986 कोटी मध्ये अक्झो नोबेल इंडिया (AkzoNobel India) विकत घेतल्यानंतर टॉप-थ्रीमध्ये स्थान मिळवण्याच्या मार्गावर आहे. या नव्या स्पर्धकांमुळे एशियन पेंट्स आणि बर्जर पेंट्स सारख्या जुन्या कंपन्यांवर दबाव येत आहे. क्रूड ऑइलच्या दरातील प्रत्येक $1 च्या वाढीमुळे कंपन्यांच्या EBITDA मार्जिनवर 0.2-0.3% परिणाम होऊ शकतो. एशियन पेंट्सची व्हॉल्यूम ग्रोथ (volume growth) चांगली असली तरी व्हॅल्यू ग्रोथ (value growth) कमी आहे, जे दर्शवते की ग्राहक स्वस्त पर्याय निवडत आहेत. बर्जर पेंट्समध्येही हीच परिस्थिती दिसत आहे.
क्रूड ऑइलच्या अस्थिरतेमुळे मागणीची चिंता
क्रूड ऑइलच्या किमतीतील अनिश्चितता (volatility) कायम असल्याने नफ्याचे मार्जिन टिकवणे कठीण होत आहे. मार्च 2026 च्या अखेरीस ब्रेंट क्रूड (Brent crude) $116 प्रति बॅरलच्या वर गेले होते, ज्यामुळे कच्च्या मालाच्या किमतीत थेट वाढ झाली. अशा अस्थिरतेमुळे कंपन्यांना नफा टिकवून ठेवणे आव्हानात्मक ठरत आहे. विश्लेषकांचा इशारा आहे की जर क्रूड ऑइलच्या किमती उच्च राहिल्यास मार्जिनवरील दबाव कायम राहील. गुंतवणूकदारही सावध झाले आहेत, ज्यामुळे एशियन पेंट्स आणि बर्जर पेंट्सच्या शेअरमध्ये मोठी घसरण दिसून आली आहे. काही विश्लेषकांनी तर बर्जर पेंट्सच्या शेअरला 'सेल' (Sell) रेटिंग दिली आहे. भारतीय होम इम्प्रूव्हमेंट मार्केट (home improvement market) मजबूत असले आणि 2030 पर्यंत वाढण्याची अपेक्षा असली तरी, सततच्या दरवाढीमुळे ग्राहकांची क्रयशक्ती (purchasing power) तपासली जाऊ शकते, ज्यामुळे एकूण महसुलावर परिणाम होऊ शकतो.
पुढे काय? खर्च आणि मागणीचा समतोल साधण्याचे आव्हान
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, पेंट उत्पादक कंपन्या कच्च्या मालाचा वाढलेला खर्च ग्राहकांवर लादण्याचा प्रयत्न करत आहेत, पण त्याच वेळी बाजारातील हिस्सा (market share) आणि ग्राहक मागणी टिकवून ठेवण्याचे आव्हानही त्यांच्यासमोर आहे. होम इम्प्रूव्हमेंट क्षेत्राची वाढ चांगली असली तरी, क्रूड ऑइलच्या किमतीतील अनिश्चितता हा सर्वात मोठा घटक आहे. बर्जर पेंट्ससाठी विश्लेषकांची रेटिंग साधारणपणे 'होल्ड' (HOLD) आहे, जी या कठीण परिस्थितीकडे लक्ष वेधते. कंपन्यांचा नफा टिकवून ठेवण्याची क्षमता ही कच्च्या मालाच्या किमतीतील अस्थिरता, वाढती स्पर्धा आणि ग्राहकांची स्वीकार्यता यावर अवलंबून असेल.