मूल्यांकन हा चिंतेचा विषय
Nuvama या ब्रोकरेज फर्मने ऑटो कंपोनंट बनवणारी प्रमुख कंपनी Bharat Forge च्या शेअरबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. या कंपनीच्या शेअरची सध्याची बाजारपेठेतील किंमत (Valuation) खूप जास्त असल्याचे कारण देत, Nuvama ने या शेअरला 'Hold' मधून 'Reduce' रेटिंगमध्ये उतरवले आहे. इतकेच नाही, तर या शेअरसाठी ₹1,650 चे नवीन लक्ष्य (Target Price) ठेवले आहे, जे सध्याच्या किमतीपेक्षा सुमारे 17% कमी आहे.
Bharat Forge चे शेअर्स गेल्या वर्षभरात 71% वाढले आहेत, तर फक्त गेल्या महिन्यातच त्यात 20% ची तेजी येऊन तो ₹2,025 च्या वर पोहोचला होता. Nuvama च्या मते, कंपनीचे EV/EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization) हे FY27 आणि FY28 साठी अनुक्रमे 29 पट आणि 24 पट आहे. याचा अर्थ बाजारात आधीच मोठ्या वाढीची अपेक्षा केली जात आहे, ज्यामुळे शेअरमध्ये आणखी वाढीसाठी फारशी जागा उरलेली नाही. सध्या, ट्रेलिंग ट्वेल्व्ह मंथ (TTM) EV/EBITDA सुमारे 28-30x आहे, तर P/E रेशो 69.88x च्या जवळपास आहे. काही पूर्वीच्या विश्लेषणांनुसार, FY27E साठी फॉरवर्ड PE मल्टीपल्स 44.7x पर्यंत होते. हे वाढलेले मूल्यांकन, सध्याच्या ऑपरेशनल अडचणी आणि प्रतिस्पर्ध्यांचे मूल्यांकन पाहता थोडे जास्त वाटत आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील ऑर्डर्सना विलंब आणि परदेशातील तोटा
Bharat Forge चे संरक्षण (Defence), औद्योगिक (Industrial) आणि निर्यात (Export) व्यवसाय दीर्घकाळासाठी चांगले असले, तरी कंपनीला सध्या काही तात्काळ अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. Advanced Towed Artillery Gun System (ATAGS) आणि कार्बाइन ऑर्डरसारख्या महत्त्वाच्या संरक्षण ऑर्डर्सना पूर्ण होण्यास विलंब होत आहे. या कारणास्तव, Nuvama ने FY27 साठी EBITDA अंदाजात 5% कपात केली आहे. FY27-28 साठी संरक्षण क्षेत्राचे बजेट ₹7.85 लाख कोटी इतके प्रचंड वाढले असताना, हे ऑर्डर्सना विलंब भविष्यातील कमाईच्या वाढीला खीळ घालू शकतो.
त्याचबरोबर, कंपनीच्या परदेशी उपकंपन्यांची कामगिरीही निकालांवर परिणाम करत आहे. आंतरराष्ट्रीय ऑटो महसूल मागील तिमाहीत 18% ने घसरला, ज्यात कमर्शियल व्हेईकल (CV) विक्रीत 26% आणि पॅसेंजर व्हेईकल (PV) विक्रीत 6% घट झाली. या आंतरराष्ट्रीय युनिट्स पुढील काही वर्षे तोट्यातच राहण्याचा अंदाज आहे, ज्यामुळे एकूण नफ्यावर परिणाम होत राहील. यावर उपाय म्हणून, कंपनी आपल्या जर्मनीतील युनिट, Bharat Forge CDP GmbH, मधील उत्पादन कमी उत्पादन खर्चाचा फायदा घेण्यासाठी भारतात हलवण्याचा विचार करत आहे. याव्यतिरिक्त, Bharat Forge ने इलेक्ट्रिक व्हेईकल (EV) गुंतवणुकीवर ₹450 कोटींचा राइट-डाउन (Impairment Charge) नोंदवला आहे. यामुळे FY26 च्या चौथ्या तिमाहीत ₹258.8 कोटींचा स्टँडअलोन नेट लॉस झाला आणि EV धोरणात बदलाचे संकेत मिळाले.
उद्योग क्षेत्रातील स्थिती आणि बाजारातील कल
Bharat Forge ऑटो ॲन्सिलरी (Auto Ancillary) क्षेत्रात काम करते, ज्याचा सरासरी P/E रेशो सुमारे 41.87x आहे. Bharat Forge चे सध्याचे मूल्यांकन या श्रेणीत वरच्या बाजूला आहे. प्रतिस्पर्धकांचे मूल्यांकन पाहता, Tata Motors चा P/E रेशो सुमारे 5.62x ते 7.26x आहे, तर L&T (Larsen & Toubro) चे P/E रेशो 31.70x ते 33.98x च्या दरम्यान आहेत. अशोक लेलँड (Ashok Leyland) चा P/E रेशो 27.73x ते 34.7x आहे.
जागतिक कमर्शियल व्हेईकल मार्केट 2026 पर्यंत स्थिर होण्याची आणि 2027-2028 पासून हळू वाढण्याची अपेक्षा आहे. भारतात संरक्षण उत्पादन आणि 'मेक इन इंडिया' उपक्रमांमुळे Bharat Forge च्या डिफेन्स सेगमेंटला मोठा फायदा होण्याची शक्यता आहे. या सेगमेंटचा ऑर्डर बुक ₹10,961 कोटी आहे. तथापि, कंपनी या ऑर्डर्स किती कार्यक्षमतेने आणि फायदेशीरपणे पूर्ण करू शकते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. Q4 FY26 मध्ये कंपनीचा एकत्रित महसूल 17.5% वाढून ₹4,528 कोटी झाला, तर EBITDA 14.3% वाढून ₹778 कोटी झाला. तरीही, EBITDA मार्जिनवर थोडा दबाव दिसून आला.
जोखीम आणि विश्लेषकांची भिन्न मते
Bharat Forge च्या भविष्यातील कामगिरीवर अनेक घटक परिणाम करू शकतात. सर्वात मोठी जोखीम म्हणजे त्याचे उच्च मूल्यांकन; 20% च्या अचानक वाढीनंतर, सध्याचे उच्च मल्टीपल्स चुकांना फारशी जागा देत नाहीत. संरक्षण ऑर्डर पूर्ण होण्यास आणखी विलंब झाल्यास नजीकच्या काळातील कमाई आणि नफ्यावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. परदेशी कंपन्यांमधील सातत्यपूर्ण तोटा देखील एकूण निकालांना खेचत आहे. EV गुंतवणुकीवरील मोठा राइट-डाउन तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अस्थिरता आणि भांडवलाच्या चुकीच्या नियोजनाचे आर्थिक धोके दर्शवते.
विश्लेषकांची मते विभागलेली आहेत. काही फर्म्स 'Strong Buy' रेटिंग देत असताना, Nuvama ची 'Reduce' रेटिंग आणि इतर अहवाल ₹1,922 च्या आसपासचे सरासरी लक्ष्य दर्शवतात, जी या भिन्नतेवर प्रकाश टाकतात. Bharat Forge चा मजबूत संरक्षण ऑर्डर बुक सकारात्मक आहे, पण जागतिक आर्थिक अनिश्चितता आणि स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर वेळेवर आणि फायदेशीर महसूल मिळवण्याची त्याची क्षमता अत्यंत महत्त्वाची ठरेल.
व्यवस्थापनाचे मत आणि पुढील वाटचाल
Bharat Forge चे व्यवस्थापन FY27 साठी सुमारे 25% महसूल वाढीचा अंदाज व्यक्त करत आहे. हा अंदाज संरक्षण आणि एरोस्पेस ऑर्डरची यशस्वी अंमलबजावणी आणि निर्यात बाजारात सुधारणेवर अवलंबून आहे. औद्योगिक विभागातून FY26 ते FY28 दरम्यान 26% चा CAGR (Compound Annual Growth Rate) अपेक्षित आहे, ज्यात संरक्षण ( 57% CAGR) आणि एरोस्पेस ( 40% CAGR) विभागांचा मोठा वाटा असेल. कंपनीने FY26 साठी प्रति इक्विटी शेअर ₹6.50 चा अंतिम डिव्हिडंड (Dividend) देखील प्रस्तावित केला आहे. या सकारात्मक अंदाजांनंतरही, कंपनीची नजीकच्या काळातील कामगिरी मूल्यांकन चिंता, ऑपरेशनल विलंब दूर करणे आणि आंतरराष्ट्रीय कामकाजातील तोटा कमी करण्यावर अवलंबून असेल. गुंतवणूकदार Nuvama सारख्या सावध भूमिकेला पुष्टी देणाऱ्या मार्जिनवरील दबाव किंवा अंमलबजावणीतील कोणत्याही समस्यांवर बारकाईने लक्ष ठेवतील.
