भारताला ग्लोबल हब बनवण्याची तयारी
Mitsubishi Electric Corporation ने ₹2,100 कोटी च्या गुंतवणुकीतून तामिळनाडूमध्ये 210,000 चौरस मीटरचा मोठा प्लांट उभारला आहे. या प्लांटमुळे कंपनीला जागतिक स्तरावर पुरवठा साखळी (Supply Chain) अधिक मजबूत करता येणार आहे. कंपनीने आता भारताला केवळ एक बाजारपेठ न मानता, आपल्या एअर कंडिशनर (AC) व्यवसायासाठी एक महत्त्वाचे जागतिक उत्पादन केंद्र (Global Production Nexus) म्हणून विकसित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. वाढत्या जागतिक भू-राजकीय (Geopolitical) जोखमींच्या पार्श्वभूमीवर, कंपनी आपली उत्पादन केंद्रे विभागण्याचा विचार करत आहे. हा प्लांट कंपनीचा गेल्या दोन वर्षांतील भारतातील दुसरा मोठा प्लांट आहे, जो भारताच्या वाढत्या औद्योगिक क्षमतेचा वापर जागतिक बाजारपेठेसाठी करण्याच्या कंपनीच्या दीर्घकालीन योजनेला अधोरेखित करतो.
स्थानिक उत्पादन वाढणार, आयात कमी होणार
या नवीन प्लांटच्या उभारणीमुळे भारताची एअर कंडिशनर (AC) आणि त्याच्याशी संबंधित उपकरणांसाठी (Components) आयातीवरील (Import) निर्भरता कमी होणार आहे. हे भारताच्या 'मेक इन इंडिया' (Make in India) धोरणाला आणि 'प्रोडक्शन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह' (PLI) योजनेला पूरक आहे. या PLI योजनेमुळे AC आणि संबंधित उपकरणांमधील स्थानिक उत्पादनाचे प्रमाण 25% वरून 45% पर्यंत वाढले आहे. स्थानिक पातळीवर उत्पादन झाल्यामुळे वितरणाचा वेळ कमी होईल, गुणवत्तेवर अधिक नियंत्रण ठेवता येईल आणि बाजारपेठेतील मागणीला लवकर प्रतिसाद देता येईल. या प्लांटमुळे 2,100 पेक्षा जास्त प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगाराच्या संधी निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे.
बाजारपेठेतील वाढ आणि स्पर्धा
भारतातील एअर कंडिशनर (HVAC) बाजारपेठ वेगाने वाढत आहे. वाढते तापमान, शहरीकरण आणि लोकांची क्रयशक्ती वाढल्यामुळे 2030 पर्यंत या बाजारपेठेचा आकार USD 17.41 अब्ज ते USD 29.4 अब्ज पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. सध्या Voltas, Blue Star आणि Daikin India सारखे मोठे खेळाडू या बाजारपेठेत आहेत. Blue Star कंपनी FY26 पर्यंत ₹400 कोटी ची गुंतवणूक करून आपली उत्पादन क्षमता वाढवणार आहे, तर Voltas शेअर बाजारात चर्चेत आहे. Daikin India चे देखील अनेक प्लांट आहेत आणि ते कंप्रेसर उत्पादनावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. Mitsubishi Electric च्या या नव्या गुंतवणुकीमुळे कंपनीला भारतीय बाजारपेठेतील अपेक्षित डबल-डिजिट CAGR वाढीचा फायदा मिळण्याची शक्यता आहे.
तामिळनाडूचे औद्योगिक वातावरण
तामिळनाडू राज्य सरकारने उत्पादन क्षेत्राला प्रोत्साहन देण्यासाठी आक्रमक धोरणे आखली आहेत. 'तामिळनाडू औद्योगिक धोरण 2021' नुसार, उत्पादन क्षेत्रात दरवर्षी 15% वाढीचे लक्ष्य ठेवण्यात आले असून, 2025 पर्यंत ₹10 लाख कोटी (US$135 अब्ज) गुंतवणुकीचे उद्दिष्ट आहे. राज्य सरकारकडून गुंतवणुकीवर सबसिडी, जमिनीच्या किमतीत सवलत आणि SGST ची परतफेड यांसारख्या सुविधा दिल्या जातात. तामिळनाडूमध्ये आधीपासूनच 45,000 पेक्षा जास्त नोंदणीकृत कारखाने (Registered Factories) आहेत, ज्यामुळे नवीन उद्योगांना येथे पोषक वातावरण मिळते.
भविष्यातील वाटचाल
Mitsubishi Electric India च्या एअर कंडिशनर व्यवसायात FY2025 ते FY2030 दरम्यान डबल-डिजिट चक्रवाढ वार्षिक वृद्धी दर (CAGR) गाठण्याची अपेक्षा आहे. नवीन प्लांटमुळे भारत कंपनीच्या जागतिक AC व्यवसायाचे मुख्य केंद्र बनेल, ज्यामुळे भविष्यात निर्यातीची शक्यताही वाढू शकते. कंपनीचा भारतातील सध्याचा एकूण महसूल (Revenue) सुमारे ₹4,200 कोटी आहे आणि या नवीन प्लांटमुळे भविष्यात महसूल वाढीला मोठी चालना मिळेल, कारण हवामान बदल आणि सरकारी धोरणांमुळे देशातील HVAC क्षेत्राचा विकास सुरूच राहील.