बाजाराला भू-राजकीय तणावाचा फटका, L&T चे शेअर्स घसरले
पश्चिम आशियातील वाढत्या भू-राजकीय तणावाचा फटका Larsen & Toubro (L&T) च्या शेअरला बसला आहे. कंपनीचे शेअर्स 20% हून अधिक कोसळले असून, त्यांनी 52 आठवड्यांच्या उच्चांकावरून घसरण करत बेअर मार्केटमध्ये (Bear Market) प्रवेश केला आहे. 2 एप्रिल 2026 रोजी शेअरमध्ये सुमारे 4% ची घसरण झाली, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
या घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे पश्चिम आशियातील वाढता संघर्ष. L&T च्या एकूण ऑर्डर बुकपैकी 49% ऑर्डर आंतरराष्ट्रीय व्यवसायातून येतात, ज्यात 80% पेक्षा जास्त ऑर्डर UAE, सौदी अरेबिया आणि इतर आखाती देशांमधून आहेत. मात्र, कंपनीने स्पष्ट केले आहे की, येथील 100 कार्यरत साइट्सपैकी 95% साइट्स सामान्यपणे कार्यरत आहेत, तर केवळ 5% साइट्सवर तात्पुरती स्थगिती किंवा व्यत्यय आला आहे. पैसे वसुलीवर (Collections) कोणताही परिणाम झालेला नाही.
या काळात Nifty 50 मध्ये सुमारे 9.3% ची घसरण झाली, त्या तुलनेत L&T च्या शेअरची घसरण अधिक तीव्र राहिली.
लॉजिस्टिक्स आणि खर्च वाढीचे आव्हान
कंपनीला युरोप आणि चीनमधून येणाऱ्या पुरवठ्यात व्यत्यय आल्याने लॉजिस्टिक्स (Logistics) आणि पुरवठा साखळीत (Supply Chain) आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे. याचा परिणाम केवळ L&T वरच नाही, तर भारतातील संपूर्ण पायाभूत सुविधा क्षेत्रावर (Infrastructure Sector) होत आहे. बिटुमेनसारख्या (Bitumen) कच्च्या मालाच्या वाढत्या किमतींमुळे कंपन्यांच्या ऑपरेटिंग मार्जिनवर (Operating Margins) दबाव येत आहे. ICRA च्या अंदाजानुसार, बांधकाम कंपन्यांचे मार्जिन FY20-21 मधील 13.0–14.0% वरून FY25-26 मध्ये 10.3–10.8% पर्यंत घसरू शकते. हा संघर्ष वाढल्यास, भारतातील बांधकाम खर्च 5% पर्यंत वाढू शकतो, तसेच होर्मुझ सामुद्रधुनीसारख्या (Strait of Hormuz) महत्त्वाच्या सागरी मार्गांतील व्यत्ययांमुळे भारताच्या आयात-निर्यातीवरही परिणाम संभवतो.
विश्लेषकांचे सकारात्मक मत आणि आकर्षक मूल्यांकन
बाजारपेठेतील सध्याच्या दबावानंतरही, L&T ची मूलभूत ताकद आणि भविष्यातील वाढीची क्षमता विश्लेषकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. कंपनीचा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) मार्च/एप्रिल 2026 मध्ये सुमारे 26.15-28.21 होता, जो Siemens (P/E 68.19) आणि CG Power (P/E 100.37) सारख्या कंपन्यांच्या तुलनेत आकर्षक आहे.
UBS च्या काही विश्लेषकांनी देशांतर्गत अंमलबजावणीत (domestic execution) जोखीम सांगितली असली, तरी Macquarie सारख्या ब्रोकरेजने 'Overweight' रेटिंग कायम ठेवत टार्गेट प्राईस ₹4,910 ठेवली आहे. त्यांच्या मते, शेअरमधील ही घसरण खरेदीची संधी आहे. Goldman Sachs ने डिसेंबर 2025 मध्ये शेअरला 'Buy' रेटिंग देत टार्गेट प्राईस ₹5,000 ठेवली होती. संरक्षण (Defense), ग्रीन हायड्रोजन (Green Hydrogen) आणि अणुऊर्जा (Nuclear Power) या क्षेत्रांतील वाढीच्या संभाव्यतेमुळे कंपनीच्या ऑर्डर इनफ्लोमध्ये (Order Inflows) मोठी वाढ अपेक्षित आहे.
एकूण 34 विश्लेषकांपैकी 29 विश्लेषकांनी L&T साठी 'Buy' रेटिंगची शिफारस केली आहे. कंपनीकडे ₹5.79 लाख कोटींचा मोठा ऑर्डर बुक आहे, ज्यात Q3 FY'26 मध्ये 30% ची वार्षिक वाढ दिसून आली आहे.
कंपनीची बाजारातील स्थिती आणि भविष्यातील धोरणे
L&T भारतीय पायाभूत सुविधा आणि बांधकाम क्षेत्रात एक dominante स्थान (Dominant Position) ठेवते, जी मार्च 2026 पर्यंत या क्षेत्राच्या एकूण बाजार भांडवलाच्या (Market Capitalization) सुमारे 41% आहे. कंपनीची ROCE 17.47% आणि ROE 15.82% आहे.
भविष्यात L&T ऊर्जा संक्रमण (Energy Transition) आणि उच्च-तंत्रज्ञान उत्पादन (High-tech Manufacturing) क्षेत्रांमध्ये वाढीसाठी सज्ज आहे. ग्रीन हायड्रोजन, ग्रीन अमोनिया, इलेक्ट्रोलायझर्स (Electrolysers), रिन्यूएबल्स ईपीसी (Renewables EPC) आणि युरोपमधील ऑफशोअर विंड (Offshore Wind) प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित केले आहे. Goldman Sachs नुसार, हे उदयोन्मुख क्षेत्र 2035 पर्यंत बाजारपेठेत मोठी वाढ घडवू शकतात. कंपनीची डीकार्बोनायझेशन (Decarbonization) धोरणे जागतिक टिकाऊपणाच्या (Sustainability) ट्रेंडशी सुसंगत आहेत.