भारताची अणुऊर्जा भरारी: MTAR, HCC, Azad Engineering च्या व्हॅल्युएशनमध्ये मोठा फरक!

अणुऊर्जा क्षेत्राला सरकारचा मोठा पाठिंबा

भारत सरकारने 2047 पर्यंत 100 GW अणुऊर्जा क्षमता उभारण्याचे ध्येय ठेवले आहे. यासाठी SHANTI Bill आणि Budget 2026 मध्ये अनेक महत्त्वपूर्ण पाऊले उचलण्यात आली आहेत. Budget 2026 मध्ये अणुऊर्जा विभागासाठी (Department of Atomic Energy) ₹24,124 कोटी मंजूर करण्यात आले आहेत, यात ₹20,000 कोटींची प्रोडक्शन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजना अणुऊर्जा उपकरणांसाठी प्रस्तावित आहे. तसेच, 2035 पर्यंत आयात शुल्कात (Customs Duty) सवलत आणि महत्त्वाच्या उपकरणांवरील बेसिक कस्टम ड्युटी शून्यावर आणल्याने प्रकल्प खर्चात कपात होईल आणि देशांतर्गत उत्पादनाला प्रोत्साहन मिळेल. यामुळे अणुऊर्जा क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी मोठी संधी निर्माण झाली आहे.

व्हॅल्युएशनमधील मोठा तफावत

या क्षेत्रातील कंपन्यांच्या व्हॅल्युएशनमध्ये (Valuation) जमीन-अस्मानाचा फरक दिसून येतो. MTAR Technologies आणि Azad Engineering, जे अणुऊर्जा उपकरणांचे विशेष उत्पादक आहेत, त्यांचे शेअर्स सध्या खूप महाग आहेत. MTAR Technologies चा मागील बारा महिन्यांचा P/E (Price-to-Earnings Ratio) 52.9x ते 158x पर्यंत आहे, तर Azad Engineering चा P/E सुमारे 87x आहे. याचा अर्थ मार्केटने या कंपन्यांच्या भविष्यातील वाढीची मोठी अपेक्षा धरली आहे. याउलट, Hindustan Construction Company (HCC), जी एक मोठी EPC (Engineering, Procurement, and Construction) कंत्राटदार असून तिने भारताच्या अणुऊर्जा पायाभूत सुविधांमध्ये मोठा वाटा उचलला आहे (स्थापीत क्षमतेच्या 60% पेक्षा जास्त), तिचा P/E मात्र सुमारे 31.1x किंवा 28.39x आहे. हा फरक गुंतवणूकदारांची या कंपन्यांबद्दलची वेगळी अपेक्षा दर्शवतो.

कंपन्यांची कामगिरी आणि आव्हाने

धोरणात्मक पाठिंबा मजबूत असला तरी, प्रत्यक्षात कामाची अंमलबजावणी (Execution) करणे हे एक मोठे आव्हान आहे. MTAR साठी, प्रत्येक 700 MW अणुभट्टीसाठी सुमारे ₹350-400 कोटी महसुलाची संधी आहे, ज्याला ₹504 कोटींपेक्षा जास्त किमतीच्या कैगा युनिट्सच्या ऑर्डरचा आधार आहे. Azad Engineering चा GE Vernova सोबतचा $53.5 दशलक्ष (Million) चा करार ग्लोबल टर्बाइन व्हॅल्यू चेनमध्ये त्याची वाढती भूमिका दर्शवतो.

मात्र, HCC च्या शेअरमध्ये गेल्या एका वर्षात सुमारे 36% ची मोठी घसरण झाली आहे. गेल्या पाच वर्षांतील तिची विक्री वाढ (Sales Growth) -9.91% इतकी नकारात्मक राहिली आहे. तिचा Return on Equity (ROE) -0.70% इतका नकारात्मक आहे, जरी Return on Capital Employed (ROCE) 25.2% चांगला आहे. MTAR चा नागरी अणुऊर्जा विभागातून (Civil Nuclear Power Segment) मिळणारा महसूल ₹16.6 कोटी (9MFY26) कमी असला तरी, FY27 च्या पहिल्या तिमाहीपासून वाढ अपेक्षित आहे. MTAR चा ROE 7.65% आणि ROCE 10.5% आहे. Azad Engineering चे ROE 8.58% आणि ROCE 12.2% देखील मध्यम आहेत. याशिवाय, अणुऊर्जा क्षेत्राला भांडवल-केंद्रित (Capital Intensive) स्वरूप, प्रकल्पांची दीर्घ मुदत आणि नियामक गुंतागुंत यांसारखी नैसर्गिक आव्हाने आहेत.

संभाव्य धोके (Bear Case)

MTAR आणि Azad Engineering च्या सध्याच्या प्रचंड व्हॅल्युएशनमुळे गुंतवणूकदारांसाठी धोका निर्माण होऊ शकतो. जर अपेक्षित वाढ झाली नाही किंवा कामाला विलंब झाला, तर त्यांचे शेअर्स मोठ्या प्रमाणात कोसळू शकतात. उदाहरणार्थ, जर MTAR चा P/E त्याच्या 3 वर्षांच्या सरासरी 82.5x वर परत आला, तर त्याच्या शेअरची किंमत सध्याच्या पातळीवरून 56% घसरू शकते. Azad Engineering चे 87x P/E देखील कोणत्याही मंदीमुळे किंवा व्यवसायात अडथळे आल्यास धोक्यात येऊ शकते.

HCC ची परिस्थिती अधिक गंभीर आहे. कंपनीच्या नकारात्मक विक्री वाढीमुळे, नकारात्मक ROE मुळे आणि नफ्यासाठी 'इतर उत्पन्न' (Other Income) वर अवलंबून राहिल्यामुळे तिच्या मूळ व्यवसायाच्या कामगिरीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. याव्यतिरिक्त, प्रवर्तकांनी (Promoters) त्यांच्या 73.3% हिस्स्यावर तारण (Pledge) ठेवले आहे, जे संभाव्य आर्थिक ताण दर्शवू शकते.

एकंदरीत, या क्षेत्राला नियामक मंजुरी मिळण्यात होणारा विलंब, भू-राजकीय अनिश्चितता (Geopolitical Uncertainties) आणि 100 GW अणुऊर्जा लक्ष्यासाठी लागणारा प्रचंड भांडवल, यामुळे कंपन्यांवर कर्ज वाढण्याचा किंवा निधी उभारणीत अडचणी येण्याचा धोका आहे.

भविष्यातील कल

विश्लेषकांनी MTAR Technologies साठी ₹3,633.58 ते ₹4,029.75 पर्यंतचे लक्ष्य (Target Price) दिले आहे, जे सध्याच्या किमतीपेक्षा 19-24% अधिक आहे. मात्र, हे लक्ष्य वाढीच्या अपेक्षांवर आधारित आहेत, ज्या सध्याच्या व्हॅल्युएशनमध्ये आधीच अंतर्भूत आहेत. HCC आणि Azad Engineering साठी विशिष्ट विश्लेषक डेटा उपलब्ध नसला तरी, त्यांची सध्याची बाजारातील स्थिती वेगळे गुंतवणूकदार मत दर्शवते.

सरकारचे 2047 पर्यंत 100 GW अणुऊर्जा निर्मितीचे दीर्घकालीन उद्दिष्ट या कंपन्यांसाठी सकारात्मक आहे, पण हे ध्येय साध्य करण्यासाठी कंपन्यांची कार्यक्षमता, आर्थिक आरोग्य आणि जोखीम व्यवस्थापन (Risk Management) क्षमता अत्यंत महत्त्वाची ठरेल. स्मॉल मॉड्युलर रिएक्टर्स (SMRs) देखील भविष्यातील वाढीची शक्यता दर्शवतात, पण सध्या या संधी तुलनेने लहान आहेत.