EV मोटर्ससाठी रेअर अर्थ्स (Rare Earths) सोडण्यासाठी भारत बजेट 2026 चे लक्ष्य ठेवत आहे

INDUSTRIAL-GOODSSERVICES
Whalesbook Logo
AuthorPriya Kulkarni|Published at:
EV मोटर्ससाठी रेअर अर्थ्स (Rare Earths) सोडण्यासाठी भारत बजेट 2026 चे लक्ष्य ठेवत आहे
Overview

भारताचे इलेक्ट्रिक वाहन क्षेत्र, चीनद्वारे नियंत्रित आयातित रेअर अर्थ मॅग्नेटवर (rare earth magnets) अत्यंत अवलंबून आहे. भविष्यातील EV वाढीसाठी पुरवठा साखळीची लवचिकता (supply chain resilience) आणि परवडणारी क्षमता (affordability) वाढवण्यासाठी, मॅग्नेट-मुक्त मोटर तंत्रज्ञानाला (magnet-free motor technologies) प्रोत्साहन देण्यासाठी बजेट 2026 चा फायदा घेण्याचे आवाहन एका मत लेखात (opinion piece) करण्यात आले आहे.

रेअर अर्थची समस्या (The Rare Earth Bottleneck)

भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या इलेक्ट्रिक वाहन उद्योगाला एका महत्त्वपूर्ण असुरक्षिततेचा (vulnerability) सामना करावा लागत आहे: इलेक्ट्रिक कारसाठी आवश्यक असलेल्या रेअर अर्थ परमनंट मॅग्नेट मोटर्सवरील (rare earth permanent magnet motors) अवलंबित्व. या मोटर्स निओडीमियम (neodymium) आणि डिसप्रोसियम (dysprosium) सारख्या पदार्थांवर अवलंबून असतात, ज्यांचा जागतिक पुरवठा (global supply) मोठ्या प्रमाणात चीनच्या ताब्यात आहे, जो सुमारे 90% नियंत्रित करतो. हे केंद्रीकरण एक सामरिक धोका (strategic risk) निर्माण करते, ज्यामुळे भारतीय वाहन उत्पादक आणि फ्लीट ऑपरेटर अस्थिर इनपुट खर्च (volatile input costs) आणि संभाव्य पुरवठा व्यत्यय (supply disruptions) यांना बळी पडू शकतात. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा एजन्सीच्या (International Energy Agency) अंदाजानुसार, EV च्या वाढीमुळे 2030 पर्यंत या मॅग्नेटची जागतिक मागणी दुप्पट होऊ शकते, जी केवळ भारतासाठी दरवर्षी 8,000 ते 10,000 टनपर्यंत पोहोचू शकते.

मॅग्नेट-मुक्त: एक सामरिक पर्याय (Magnet-Free: A Strategic Alternative)

लेखात रिलक्टन्स (Reluctance), इंडक्शन (Induction), आणि इलेक्ट्रिकली एक्साइटेड सिंक्रोनस मोटर्स (Electrically Excited Synchronous Motors - EESM) सारख्या मॅग्नेट-मुक्त मोटर आर्किटेक्चर्सकडे (magnet-free motor architectures) वळण्याची शिफारस केली आहे. हे डिझाइन इलेक्ट्रिकल स्टील (electrical steel) आणि तांबे (copper) सारख्या अधिक सहज उपलब्ध असलेल्या साहित्याचा वापर करतात, ज्यामुळे स्वाभाविकपणे स्थिर आणि अंदाज बांधता येण्याजोग्या पुरवठा साखळ्या (stable and predictable supply chains) तयार होतात. या दृष्टिकोनमुळे रेअर अर्थ मॅग्नेटच्या (rare earth magnets) किंमतीतील अस्थिरतेपासून (price volatility) वाचून आजीवन मोटर खर्चात (lifetime motor costs) 10-15% कपात होऊ शकते. कार्यान्वित (Operationally) दृष्ट्या, मॅग्नेट-मुक्त मोटर्समध्ये सुधारित थर्मल स्थिरता (improved thermal stability), कमी देखभाल (lower maintenance), आणि मागणी असलेल्या ड्युटी सायकलसाठी (demanding duty cycles) अधिक योग्यता यासारखे फायदे मिळतात. स्थानिक उत्पादनामुळे (Localized manufacturing) लीड टाइम (lead times) कमी होतो आणि वाहनांचा अपटाइम (vehicle uptime) वाढतो, जे व्यावसायिक फ्लीट स्वीकारण्यासाठी (commercial fleet adoption) महत्त्वाचे घटक आहेत.

Disclaimer:This content is for educational and informational purposes only and does not constitute investment, financial, or trading advice, nor a recommendation to buy or sell any securities. Readers should consult a SEBI-registered advisor before making investment decisions, as markets involve risk and past performance does not guarantee future results. The publisher and authors accept no liability for any losses. Some content may be AI-generated and may contain errors; accuracy and completeness are not guaranteed. Views expressed do not reflect the publication’s editorial stance.