Whalesbook
गेल्या दशकात भारतीय इलेक्ट्रॉनिक्स मॅन्युफॅक्चरिंग सेक्टरने प्रचंड वाढ अनुभवली आहे. FY25 मध्ये उद्योगाचे आउटपुट (Output) ₹11.3 लाख कोटींवर पोहोचले, तर निर्यात (Exports) USD 38.6 अब्ज पर्यंत वाढली आहे. यामुळे इलेक्ट्रॉनिक्स हे भारताचे तिसरे सर्वात मोठे आणि वेगाने वाढणारे निर्यात क्षेत्र बनले आहे. प्रोडक्शन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) आणि इलेक्ट्रॉनिक्स कॉम्पोनंट मॅन्युफॅक्चरिंग स्कीम (ECMS) यांसारख्या सरकारी योजना या बदलाला चालना देत आहेत. या योजनांचा उद्देश देशांतर्गत उत्पादन वाढवणे आणि आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे हा आहे. युनियन बजेट 2026 मध्ये ECMS साठी ₹40,000 कोटींची तरतूद करून यावर अधिक भर दिला गेला.
या सेक्टरची लवचिकता (Resilience) मुख्यत्वे एका धोरणात्मक बदलामुळे आहे. कंपन्या आता कमी मार्जिनच्या, जास्त व्हॉल्यूम असलेल्या असेंब्ली कामातून बाहेर पडून, गुंतागुंतीचे कॉम्पोनंट्स तयार करणे, डिझाइन सेवा आणि ओरिजिनल डिझाइन मॅन्युफॅक्चरिंग (ODM) सेवांकडे वळत आहेत. हा बदल चांगला नफा मिळवण्यासाठी आणि आयात होणाऱ्या पार्ट्सवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी महत्त्वाचा आहे, कारण भारत सध्या त्याच्या इलेक्ट्रॉनिक्स कॉम्पोनंट्सपैकी 85-90% आयात करतो. ECMS स्कीम या बदलाला मोठी गती देत आहे, ज्यातून अंदाजे ₹1.15 लाख कोटींच्या प्रस्तावांना चालना मिळाली आहे. अलीकडील मंजुरींमध्ये कॅमेरा मॉड्यूल, ऑप्टिकल ट्रान्ससीव्हर आणि डिस्प्ले मॉड्यूलसाठीचे प्रकल्प समाविष्ट आहेत, ज्याचा फायदा Dixon Technologies सारख्या कंपन्यांना झाला आहे.
एकूण वाढीच्या कथेनंतरही, इराण, इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यातील भू-राजकीय तणावामुळे बाजारात चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत, विशेषतः इलेक्ट्रॉनिक्स मॅन्युफॅक्चरिंग सर्व्हिसेस (EMS) स्टॉक्समध्ये. ग्लोबल चिप सप्लायमध्ये संभाव्य व्यत्ययांच्या चिंतांमुळे या सेक्टरवर दबाव आला आहे, ज्यामुळे अनेक प्रमुख EMS कंपन्या त्यांच्या 52-आठवड्यांच्या नीचांकी पातळीजवळ (52-week lows) व्यवहार करत आहेत.
Dixon Technologies, जी ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्स आणि मोबाईल डिव्हाइसेसमध्ये आघाडीवर आहे, सध्या तिच्या 52-आठवड्यांच्या नीचांकी पातळी ₹9,620 पेक्षा सुमारे 6% वर व्यवहार करत आहे. ₹63,265 कोटींची मार्केट कॅपिटलायझेशन (Market Capitalization) आणि 44.8 चा P/E रेशो असलेल्या डिक्सॉनला कॅमेरा आणि ऑप्टिकल ट्रान्ससीव्हर सारख्या कॉम्पोनंट्ससाठी ECMS मंजुरीचा फायदा झाला आहे. तथापि, मार्च 2026 पर्यंत मोबाईल PLI इन्सेंटिव्हज टप्प्याटप्प्याने बंद होण्याची शक्यता नजीकच्या काळातील धोका निर्माण करते, कारण कंपनीच्या 90% महसुलात मोबाईल विक्रीचा वाटा आहे. विश्लेषकांची मते विभागलेली आहेत: Morgan Stanley कडे 'Underweight' रेटिंग आहे, तर JPMorgan कडे ₹13,000 च्या टार्गेट प्राइससह 'Overweight' रेटिंग आहे.
Kaynes Technology तिच्या 52-आठवड्यांच्या नीचांकी पातळी ₹3,295.65 पेक्षा सुमारे 8% वर व्यवहार करत आहे. ₹24,185 कोटी मूल्याची आणि 67.19 चा P/E रेशो असलेली ही कंपनी, Outsourced Semiconductor Assembly and Test (OSAT) सेगमेंटमध्ये मोठी प्रगती करत आहे. तिचे पायलट प्लांट (Pilot Plant) कार्यरत आहे आणि व्यावसायिक उत्पादन 2026 च्या सुरुवातीला अपेक्षित आहे. Kaynes FY28 पर्यंत $2 अब्ज महसूल गाठण्याचे उद्दिष्ट ठेवते, ज्यामध्ये उच्च-मार्जिन क्षेत्रांतील विस्ताराचा आधार असेल. JPMorgan कडे ₹6,000 च्या टार्गेट प्राइससह 'Overweight' रेटिंग आहे. तिच्या Q3 FY26 महसुलात वर्षानुवर्षे 37% वाढ झाली.
PG Electroplast तिच्या 52-आठवड्यांच्या नीचांकी पातळी ₹471.15 पेक्षा अंदाजे 8% वर व्यवहार करत आहे. अंदाजे ₹14,700 कोटी मूल्याची ही कंपनी सुमारे 52-53 च्या P/E रेशोवर ट्रेड करते. ओरिजिनल डिझाइन मॅन्युफॅक्चरिंग (ODM) कडे कंपनीचा धोरणात्मक बदल (Strategic Shift) प्रगतीपथावर आहे, ज्याचा उद्देश मार्जिन सुधारणे हा आहे. Nuvama कडे ₹780 च्या टार्गेट प्राइससह 'Buy' रेटिंग कायम आहे, जे 55% अपसाईड क्षमता दर्शवते.
भारतीय EMS सेक्टरमधील प्रमुख कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन (Valuation) उच्च आहेत. Kaynes Technology सुमारे 66x आणि Dixon 44.8x P/E वर ट्रेड करत आहेत. हे सेक्टरच्या वाढीच्या संभाव्यतेवर आणि सरकारी पाठिंब्यावर गुंतवणूकदारांचा असलेला विश्वास दर्शवते. तथापि, या उच्च शेअर किमतींसाठी कंपन्यांना केवळ असेंब्लीच्या पलीकडे जाऊन काम करण्याची क्षमता दाखवावी लागेल. Syrma SGS Technology आणि Amber Enterprises सारखे प्रतिस्पर्धक देखील महत्त्वाचे खेळाडू आहेत. चीन आणि व्हिएतनामच्या तुलनेत जास्त उत्पादन खर्च आणि कॉम्पोनंट्ससाठी आयातीवरील अवलंबित्व यांसारखी आव्हाने सेक्टरसमोर आहेत.
भारताच्या EMS सेक्टरचे दीर्घकालीन चित्र आशादायक असले तरी, काही धोके विचारात घेणे आवश्यक आहे. सर्वात मोठा धोका म्हणजे सरकारी इन्सेंटिव्हजवरील अवलंबित्व, जे धोरणांतील बदलांमुळे बदलू शकतात. Dixon Technologies साठी, मार्च 2026 पर्यंत मोबाईल PLI फायद्यांचा संभाव्य अंत तिच्या व्यवसायावर लक्षणीय परिणाम करू शकतो, कारण मोबाईल मॅन्युफॅक्चरिंग तिच्या विक्रीचा मोठा भाग आहे. सरकार अधिक व्हॅल्यू ऍडिशनवर भर देत आहे, जसे की सेमीकंडक्टर फॅब्स (Semiconductor Fabs) आणि कॉम्पोनंट मॅन्युफॅक्चरिंग, ज्यामुळे असेंब्ली-संबंधित इन्सेंटिव्हजवरील लक्ष कमी होऊ शकते. शिवाय, गंभीर कॉम्पोनंट्ससाठी 85-90% ची उच्च आयात अवलंबित्व जागतिक पुरवठा साखळीतील व्यत्ययांचा सतत धोका निर्माण करते. ECMS सारख्या योजना यावर उपाय म्हणून आहेत, तरीही एक संपूर्ण देशांतर्गत कॉम्पोनंट इकोसिस्टम तयार करण्यासाठी वेळ आणि सातत्यपूर्ण गुंतवणूक लागेल. सेक्टरचे उच्च व्हॅल्युएशन देखील एक धोका आहे; अंमलबजावणीतील चुका किंवा अपेक्षेपेक्षा मंद वाढ झाल्यास शेअरच्या किमतीत मोठी घसरण होऊ शकते.
भारतीय EMS सेक्टर FY2028 पर्यंत ₹27.7 लाख कोटी आउटपुटसह भरीव वाढीसाठी सज्ज आहे. विश्लेषकांना ही वाढ कायम राहण्याची अपेक्षा आहे. उदाहरणार्थ, JPMorgan च्या मते, निवडक EMS स्टॉक्समध्ये 66% पर्यंत अपसाईड क्षमता आहे, जी सेक्टरच्या धोरणात्मक उत्क्रांतीवरील विश्वास दर्शवते. एकात्मिक उत्पादन इकोसिस्टम तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे, अनुकूल सरकारी धोरणे आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील बदल यामुळे मध्यम ते दीर्घकाळात चांगल्या स्थितीत असलेल्या कंपन्यांसाठी एक मजबूत भविष्यकाळ दिसत आहे.