Whalesbook
बोनस शेअर्स आणि कॅपिटल वाढीचा प्रस्ताव
IRB Infra आपल्या विद्यमान शेअरहोल्डर्सना प्रत्येक शेअरमागे एक नवीन शेअर, म्हणजेच 1:1 या रेशोमध्ये बोनस शेअर्स देण्याचा विचार करत आहे. यासाठी कंपनी आपल्या राखीव निधीतून (Reserves) तब्बल ₹603.90 कोटी भांडवली स्वरूपात रूपांतरित करेल. याचा अर्थ कंपनीच्या नफ्यातून शेअर्स दिले जातील, पण रोख रकमेवर थेट परिणाम होणार नाही. मात्र, बोनस शेअर्समुळे प्रति शेअर नफा (EPS) विभागला जाऊ शकतो, जर कंपनीचा नफा त्याच प्रमाणात वाढला नाही.
यासोबतच, IRB Infra आपल्या ऑथोराइज्ड शेअर कॅपिटलमध्येही वाढ करण्याची योजना आखत आहे. सध्याचे ₹615 कोटी असलेले ऑथोराइज्ड कॅपिटल वाढवून ₹1,260 कोटी पर्यंत नेले जाईल. यामुळे कंपनीला भविष्यात अधिक भांडवल उभारण्यासाठी किंवा नवीन प्रोजेक्ट्ससाठी लवचिकता मिळेल.
₹1,866 कोटींचा मोठा व्यवहार आणि त्यावर प्रश्नांकित नजर
सर्वात महत्त्वाचा प्रस्ताव म्हणजे, IRB Infra एका 'संबंधित पार्टी' (Related Party) सोबत ₹1,866.55 कोटी रुपयांचा मोठा व्यवहार करणार आहे. हा व्यवहार IRB Chandibhadra Tollway Private Limited या स्पेशल पर्पज व्हेईकल (SPV) सोबत TOT-18 प्रोजेक्टसाठी आहे. या व्यवहाराची अंदाजित रक्कम ₹1,581.83 कोटी असून, टॅक्ससहित ही रक्कम ₹1,866.55 कोटी पर्यंत जाते. हा व्यवहार FY25 साठी कंपनीच्या अंदाजित एकत्रित टर्नओव्हरच्या (₹7,409 कोटी) सुमारे 20.78% इतका आहे. संबंधित पार्टीसोबतचे व्यवहार 'आर्म्स लेंग्थ' (Arm's Length) बेसिसवर होत असले तरी, गुंतवणूकदार आणि नियामक संस्थांकडून याकडे बारकाईने पाहिले जाते, कारण यात हितसंबंधांचे संघर्ष (Conflict of Interest) होण्याची शक्यता असते.
संचालकांची फेरनियुक्ती
याव्यतिरिक्त, कंपनी सौ. दीपााली व्ही. म्हैस्कर यांची पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी, 19 मे 2026 पासून, होल-टाईम डायरेक्टर (Whole-Time Director) म्हणून फेरनियुक्ती करण्याचा प्रस्ताव देखील ठेवला आहे. हा एक नियमित प्रशासकीय निर्णय आहे.
भूतकाळातील वाद आणि सध्याचे धोके
IRB Infra चा इतिहास काहीसा वादग्रस्त राहिला आहे. डिसेंबर 2017 मध्ये, कंपनीचे चेअरमन आणि मॅनेजिंग डायरेक्टर वीरेंद्र म्हैस्कर यांच्यासह 17 जणांविरुद्ध सीबीआयने (CBI) जमीन बळकावल्याच्या प्रकरणात गुन्हा दाखल केला होता. यात फौजदारी कट रचणे आणि फसवणुकीचे आरोप होते. आरटीआय कार्यकर्ते सतीश शेट्टी यांच्या तक्रारीतून हे प्रकरण पुढे आले होते, ज्यांची नंतर हत्या झाली होती. या प्रकरणामुळे कंपनीच्या शेअरची किंमत कोसळली होती आणि एचएसबीसी (HSBC) सारख्या परदेशी ब्रोकरेजने रेटिंग डाउनग्रेड केले होते.
सध्याच्या घडीला, प्रमोटर ग्रुपने (Promoter Group) डिसेंबर 2025 पर्यंत सुमारे 17.08 कोटी शेअर्सवर 'एनकम्ब्रन्स' (Encumbrance) तयार केला आहे, जो शेअर सबस्क्रिप्शन करारांशी संबंधित आहे. जरी कंपनीच्या म्हणण्यानुसार प्रमोटर ग्रुपच्या जबाबदाऱ्या कायम असल्या तरी, गुंतवणूकदारांनी याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
याशिवाय, बोनस शेअर्समुळे ईपीएस (EPS) कमी होण्याचा धोका, संबंधित पार्टी व्यवहारांवरील वाढती छाननी, गेल्या पाच वर्षांतील विक्री वाढीतील (Sales Growth) घट, कमी व्याज कव्हरेज रेशो (Interest Coverage Ratio) आणि कमी आरओई (ROE) यांसारखे धोके देखील विचारात घेणे गरजेचे आहे.
स्पर्धकांच्या तुलनेत IRB Infra
IRB Infra ची स्पर्धा लார்सेन अँड टुब्रो (L&T), अशोक बिल्डकॉन, पीएनसी इन्फ्राटेक आणि एनसीसी लिमिटेड (NCC Ltd.) सारख्या कंपन्यांशी आहे. एल अँड टी (L&T) ही एक मोठी कंपनी आहे, तर IRB Infra प्रामुख्याने टोल रोड डेव्हलपमेंट आणि ऑपरेशनवर लक्ष केंद्रित करते. काही विश्लेषकांच्या मते, IRB Infra सध्या अशोक बिल्डकॉन आणि पीएनसी इन्फ्राटेकच्या तुलनेत 'अंडरव्हॅल्यूड' (Undervalued) आहे, मात्र गेल्या वर्षभरात शेअरची कामगिरी बेंचमार्क्सपेक्षा कमकुवत राहिली आहे. टोल ऑपरेट ट्रान्सफर (TOT) सेगमेंटमधील कंपनीचा मोठा मार्केट शेअर हे तिचे वेगळेपण आहे.