Whalesbook
IPO मध्ये पैशांचा ओघ, पण 'हे' प्रश्न कायम!
Highness Microelectronics च्या इनिशियल पब्लिक ऑफरिंगला (IPO) गुंतवणूकदारांनी अक्षरशः डोक्यावर घेतले आहे. IPO च्या दुसऱ्या दिवशीच, म्हणजेच 25 मार्चपर्यंत, या IPO मध्ये 8.13 पट जास्त सबस्क्रिप्शन नोंदवले गेले. यात रिटेल गुंतवणूकदारांचा वाटा मोठा असून, त्यांच्यासाठी राखीव असलेल्या कोटा 12.25 पट सबस्क्राईब झाला. नॉन-इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (NIIs) कडूनही 8.97 पट सबस्क्रिप्शन मिळाले. मात्र, क्वालिफाईड इन्स्टिट्यूशनल बायर्स (QIBs) चा प्रतिसाद फारसा उत्साहवर्धक नाही, त्यांच्यासाठी राखीव कोटा फक्त 4 टक्के भरला आहे.
या IPO चा प्राइस बँड ₹114 ते ₹120 प्रति शेअर ठेवण्यात आला आहे. सध्या ग्रे मार्केट प्रीमियम (GMP) ₹20 आहे, ज्यामुळे शेअरची लिस्टिंग अंदाजे ₹140 पर्यंत होऊ शकते. हे अप्पर प्राईस बँडपेक्षा सुमारे 16.67% जास्त आहे. पण, लक्षात ठेवा की ग्रे मार्केटचे आकडे अनियंत्रित आणि अस्थिर असतात.
व्हॅल्युएशन आणि नफ्याची टिकाऊपणा यावर शंका
IPO ला मोठी मागणी असूनही, Highness Microelectronics च्या व्हॅल्युएशनवर (Valuation) काही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहेत. FY25 मध्ये अपेक्षित ₹14.07 कोटी च्या रेव्हेन्यूवर, IPO नंतर कंपनीचे मार्केट कॅप अंदाजे ₹61.96 कोटी असेल. हे आकडे सेक्टरमधील मोठ्या कंपन्यांच्या तुलनेत (ज्यांचे मार्केट कॅप ₹1,724.44 कोटी पर्यंत आणि रेव्हेन्यू ₹436.63 कोटी पर्यंत असू शकतो) खूपच कमी आहेत. FY25 च्या कमाईनुसार कंपनीचा पी/ई रेशो (P/E Ratio) 24.54 (एन्युअलाइज्ड पोस्ट-IPO पी/ई 13.62) आहे, जो सेक्टरच्या सरासरी 45.12 पेक्षा लक्षणीयरीत्या कमी आहे. यामुळे कंपनीने आक्रमक किंमत (Aggressive Pricing) ठेवली आहे का, अशी चर्चा सुरू आहे.
विशेषतः FY24 पासून नफ्यात झालेली वाढ टिकाऊ (Sustainable) आहे का, याबद्दलही मार्केटमध्ये शंका व्यक्त केली जात आहे. कंपनी IPO द्वारे ₹21.67 कोटी उभारणार आहे, ज्याचा उपयोग असेंब्ली लाईन विस्तारण्यासाठी आणि खेळत्या भांडवलात (Working Capital) वाढ करण्यासाठी केला जाईल. डिजिटल इमेजिंग आणि डायग्नोस्टिक सोल्युशन्स क्षेत्रातील वाढीसाठी हे पैसे महत्त्वाचे ठरतील.
IPO बाजारातील आव्हाने
सध्याचा IPO मार्केट नवीन कंपन्यांसाठी आव्हानात्मक आहे. जरी एकूण फंडरेझिंग चांगली असली, तरी गुंतवणूकदार अधिक निवडक झाले आहेत. लिस्टिंगनंतर मिळणारा फायदा (Listing Gains) कमी झाला आहे, विशेषतः स्मॉल आणि मीडियम एंटरप्राइज (SME) सेगमेंटमध्ये. अनेक मोठ्या IPOs देखील लिस्टिंगच्या दिवशी अपेक्षित कामगिरी करू शकले नाहीत.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे धोके
गुंतवणूकदारांनी Highness Microelectronics च्या IPO मध्ये गुंतवणूक करताना काही धोके लक्षात घेणे आवश्यक आहे. FY24 नंतर नफ्यात अचानक झालेली वाढ टिकाऊ आहे का, हा चिंतेचा विषय आहे. कंपनीचे मार्केट कॅप आणि रेव्हेन्यू उद्योगातील मोठ्या कंपन्यांच्या तुलनेत कमी आहे. QIBs चा कमी सबस्क्रिप्शन दर हा एक इशारा असू शकतो, की संस्थात्मक गुंतवणूकदारांना कंपनीच्या भविष्यातील वाटचालीबद्दल किंवा व्हॅल्युएशनबद्दल पूर्ण खात्री नाही. कंपनीचे डेट-इक्विटी रेशो (Debt-Equity Ratio) 31 डिसेंबर 2025 पर्यंत 1 पेक्षा जास्त होता, जी एक चिंतेची बाब आहे. तसेच, वाढलेले डेटर्स आणि वर्किंग कॅपिटल डेज (Debtor and Working Capital Days) कंपनीच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करू शकतात.
IPO फंडचा वापर आणि क्षेत्राचे भविष्य
IPO मधून जमा होणारा निधी नवीन असेंब्ली लाईन उभारणे, खेळते भांडवल वाढवणे आणि जुने कर्ज फेडणे यासाठी वापरला जाईल. या गुंतवणुकीमुळे डिजिटल इमेजिंग आणि डिस्प्ले सोल्युशन्स मार्केटमध्ये कंपनीला विस्तार करण्यास मदत होईल. आरोग्यसेवा आणि उद्योगांमधील तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या मागणीमुळे या क्षेत्राचे भविष्य उज्ज्वल दिसत आहे.