रविवार, 1 फेब्रुवारी 2026 रोजी, संरक्षण कंपन्यांच्या शेअर्सनी गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधून घेतले. 'Nifty India Defence' इंडेक्स 1.6% नी वधारून 8,315.05 अंकांवर पोहोचला, तर व्यापक 'Nifty 50' मध्ये केवळ 0.17% ची किरकोळ वाढ दिसली. या तेजीमागे आर्थिक वर्ष 2026-27 साठी संरक्षण खर्चात वाढ होण्याची दाट शक्यता आहे. जागतिक स्तरावर वाढलेले भू-राजकीय धोके, लष्करी आधुनिकीकरणाची गरज आणि मेक इन इंडिया अंतर्गत स्वदेशी संरक्षण उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्याचे सरकारचे धोरण, या सर्व कारणांमुळे गुंतवणूकदारांचा या क्षेत्रावरील विश्वास वाढला आहे. नुकत्याच झालेल्या 'ऑपरेशन सिंदूर' सारख्या घटनांमुळे प्रादेशिक सुरक्षेची चिंता वाढली असून, त्यामुळे संरक्षण खर्चात वाढ होण्याची शक्यता अधिक गडद झाली आहे.
अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन सादर करणार असलेल्या केंद्रीय अर्थसंकल्पाकडे संरक्षण क्षेत्राचे बारकाईने लक्ष लागलेले आहे. अनेक ब्रोकरेज फर्म्सना संरक्षण क्षेत्रासाठी भांडवली खर्चात लक्षणीय वाढ अपेक्षित आहे, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 20% पर्यंत असू शकते. आयातीत संरक्षण सामग्रीऐवजी देशांतर्गत उत्पादित उपकरणांना प्राधान्य देण्याच्या सरकारच्या धोरणात्मक बदलाशी हे जुळते. तेजस एमके-2, क्यूआरएसएएम आणि एमआरएसएएम सारख्या प्रमुख प्रकल्पांना आवश्यक मंजुरी मिळण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे संबंधित कंपन्यांना पुढील अनेक वर्षांसाठी महसुलाची निश्चिती मिळेल. याव्यतिरिक्त, प्रोजेक्ट-75 (I) अंतर्गत पाणबुड्या आणि त्यानंतर मिळणारे नवीन ऑर्डर्स हे दीर्घकालीन भांडवली खर्चाच्या चक्राला गती देतील. अम्बिट कॅपिटलच्या विश्लेषकांनी नमूद केले आहे की, जरी जीडीपीच्या तुलनेत संरक्षण खर्चाचे प्रमाण कमी झाले असले तरी, सद्यस्थिती भू-राजकीयदृष्ट्या या क्षेत्राला अधिक महत्त्व देण्यास सूचित करते.
या तेजीच्या पार्श्वभूमीवर, अनेक संरक्षण कंपन्यांच्या शेअर्सनी आधीच चांगली कामगिरी दाखवली आहे. युनिमेक एरोस्पेस अँड मॅन्युफॅक्चरिंग, एमटार टेक्नॉलॉजीज आणि डेटा पॅटर्न्स (इंडिया) यांसारख्या कंपन्यांचे शेअर्स 5% ते 6% पर्यंत वाढले, तर भारत इलेक्ट्रॉनिक्स, हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स आणि मझगाव डॉक शिपबिल्डर्स यांसारख्या कंपन्यांमध्ये 2% ते 3% ची वाढ दिसून आली.
- भारत इलेक्ट्रॉनिक्स (BEL): 'Nifty India Defence Index' मध्ये 28.64% चे मोठे वेटेज असलेल्या BEL चा ऑर्डर बुक सध्याच्या FY25 महसुलाच्या सुमारे 3.1 पट आहे. कंपनीला क्यूआरएसएएम मधून अंदाजे ₹30,000 ते ₹32,000 कोटी ऑर्डर मिळण्याची शक्यता आहे. BEL चे P/E रेशो 55-60x च्या आसपास असून मार्केट कॅप अंदाजे ₹3.28 ट्रिलियन आहे.
- भारत डायनॅमिक्स (BDL): इंडेक्समध्ये 4.92% वाटा असलेल्या BDL चा ऑर्डर बुक FY25 महसुलाच्या सुमारे 8 पट आहे. FY27 पर्यंत कंपनीला अतिरिक्त ₹20,000 कोटी ऑर्डर मिळण्याची अपेक्षा आहे. BDL चा P/E रेशो 86-97x असून मार्केट कॅप सुमारे ₹56,363 कोटी आहे.
- डेटा पॅटर्न्स (इंडिया) (Data Patterns): 1.30% इंडेक्स वेटेज असलेल्या डेटा पॅटर्न्सचा ऑर्डर बुक FY25 महसुलाच्या 1.8 पट आहे. कंपनीला ₹2,000–3,000 कोटी चा नवीन ऑर्डर पाइपलाइन अपेक्षित आहे. याचा P/E रेशो अंदाजे 64x असून मार्केट कॅप सुमारे ₹15,000 कोटी आहे.
- हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स (HAL): इंडेक्समध्ये 26.95% चे महत्त्व असलेल्या HAL चा P/E रेशो 36-46x असून मार्केट कॅप सुमारे ₹3.10 ट्रिलियन आहे.
या कंपन्यांचे ऑर्डर बुक्स आणि अपेक्षित बजेट वाढीमुळे त्यांच्या कामकाजात सातत्यपूर्ण गती राहण्याची शक्यता आहे.
विश्लेषकांच्या मते, संरक्षण भांडवली खर्चात वाढ सुरूच राहण्याची शक्यता आहे. FY27 साठी संरक्षण बजेटमध्ये उच्च सिंगल-डिजिट ते 20% पर्यंत वाढ अपेक्षित आहे. निर्मल बँग सारख्या ब्रोकरेजेसचा अंदाज आहे की, संरक्षण भांडवली वाटप ₹2.1–2.3 लाख कोटी पर्यंत वाढू शकते, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 20-30% ची वाढ दर्शवते. ही वाढ राष्ट्रीय सुरक्षा आणि संरक्षण क्षमता वाढवण्यासाठी तसेच स्वदेशी उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरेल. भविष्यात संशोधन आणि विकास, मानवरहित हवाई वाहने आणि अँटी-ड्रोन तंत्रज्ञान यांसारख्या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित केले जाईल. जरी जीडीपीच्या तुलनेत संरक्षण खर्चाचे प्रमाण कमी झाले असले तरी, बाजार सहभागी या क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये मोठी गुंतवणूक करण्याची तयारी करत आहेत, कारण देशाची सुरक्षा आणि आर्थिक वाढ यासाठी स्वदेशी संरक्षण खरेदी आणि आधुनिकीकरण कार्यक्रम आवश्यक मानले जात आहेत.