मोठ्या ऑर्डर्समुळे CSL च्या ऑर्डर बुकला बळ
Cochin Shipyard Limited (CSL) आणि फ्रान्सची आघाडीची शिपिंग आणि लॉजिस्टिक्स कंपनी CMA CGM यांच्यात सहा 1,700 TEU क्षमतेच्या LNG-इंधन वापरणाऱ्या कंटेनर जहाजांच्या डिझाइन आणि बांधकामासाठी अधिकृत करार झाला आहे. 14 ऑक्टोबर 2025 रोजी झालेल्या लेटर ऑफ इंटेंट (LOI) नंतर हा महत्त्वाचा करार निश्चित झाला आहे.
कराराचे मुख्य मुद्दे:
- ऑर्डरचे मूल्य: ₹2,000 कोटींपेक्षा अधिक.
- जहाजांचा प्रकार: सहा 1,700 TEU क्षमतेची LNG-इंधन वापरणारी फीडर कंटेनर जहाजे.
- ग्राहक: CMA CGM, फ्रान्स.
- डिलिव्हरी: पहिल्या जहाजाची डिलिव्हरी 36 महिन्यांत सुरू होईल, तर शेवटचे जहाज 64 महिन्यांत वितरित केले जाईल.
या करारामुळे CSL च्या ऑर्डर बुकमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. Q2FY26 पर्यंत कंपनीचा ऑर्डर बुक अंदाजे ₹21,100 कोटींवर पोहोचला होता, ज्यामध्ये संरक्षण प्रकल्पांचा वाटा 65% होता. याशिवाय, CSL भारतीय नौदलासाठी पाच नेक्स्ट जनरेशन सर्व्हे व्हेसल्स (Next Generation Survey Vessels) बनवण्याच्या ₹5,000 कोटींच्या करारासाठी L1 (सर्वात कमी बोली लावणारी कंपनी) ठरली आहे.
पर्यावरणाची काळजी घेणारी जहाजे
CSL सध्या वेगाने प्रगती करत आहे. कंपनीचा ऑर्डर बुक सुमारे ₹22,500 कोटींपर्यंत पोहोचला असून, जो पुढील जवळपास पाच वर्षांसाठी महसुलाची हमी देतो. LNG-इंधन वापरणाऱ्या जहाजांवर लक्ष केंद्रित करणे हे जागतिक सागरी उद्योगातील पर्यावरणपूरक (Greener Shipping Solutions) उपायांकडे वाटचाल दर्शवते. CMA CGM ही एक मोठी कंपनी असून, ती 600 पेक्षा जास्त जहाजे चालवते आणि नवीन LNG-चालित जहाजे तिच्या ताफ्यात समाविष्ट करत आहे. या करारामुळे CSL ची व्यावसायिक जहाज बांधणी क्षेत्रात, विशेषतः पर्यावरणपूरक जहाजांमध्ये आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्पर्धा करण्याची क्षमता दिसून येते.
पुढील वाटचाल आणि जोखीम
हा करार CSL साठी निश्चितच एक मोठा सकारात्मक टप्पा आहे, परंतु प्रत्यक्ष अंमलबजावणी (Execution) महत्त्वाची ठरेल. जहाज बांधणी प्रकल्पांना विलंब झाल्यास खर्च वाढू शकतो आणि नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो. अलीकडेच, CSL ला BSE आणि NSE कडून सेबीच्या कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स नियमांचे पालन न केल्याबद्दल दंड ठोठावण्यात आला होता, जो स्वतंत्र संचालकांच्या (Independent Directors) नियुक्तीतील विलंबाशी संबंधित होता. तथापि, मोठ्या प्रमाणात ऑर्डर मिळणे आणि देशांतर्गत जहाज बांधणीला प्रोत्साहन देणारे सरकारी उपक्रम पाहता, कंपनीची पुढील वाटचाल सकारात्मक दिसत आहे.
स्पर्धकांची तुलना
Cochin Shipyard Mazagon Dock Shipbuilders Ltd (MDL) आणि Garden Reach Shipbuilders & Engineers Ltd (GRSE) सारख्या कंपन्यांसोबत स्पर्धा करते. MDL चा ऑर्डर बुक 31 डिसेंबर 2025 पर्यंत सुमारे ₹23,758 कोटींवर होता, ज्यात मुख्यत्वे संरक्षण प्रकल्पांचा समावेश आहे. GRSE चा ऑर्डर बुक ₹27,500 कोटींवर असून, त्याचेही लक्ष नौदल जहाज बांधणीवर आहे. MDL आणि GRSE हे प्रामुख्याने संरक्षण प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित करत असताना, CSL या नवीन करारामुळे व्यावसायिक जहाज बांधणी क्षेत्रात, विशेषतः LNG प्रोपल्शनसारख्या प्रगत तंत्रज्ञानामध्ये आपली ताकद दाखवत आहे. CSL च्या ऑर्डर बुकला या 'मेगा' आंतरराष्ट्रीय ऑर्डरमुळे बळकटी मिळाली आहे.