चीनचे उत्पादन क्षेत्र: मागणीमुळे तेजी, पण आकडेवारीत मोठी तफावत!

विरोधाभासी संकेत

चीनच्या उत्पादन क्षेत्राचे चित्र फेब्रुवारीमध्ये पूर्णपणे विभागलेले दिसत होते. एस अँड पी ग्लोबलच्या रेटिंगडॉग (RatingDog) इंडेक्सनुसार, खासगी सर्वेक्षणातील पी एम आय (PMI) 52.1 पर्यंत पोहोचला, जो डिसेंबर 2020 नंतरचा सर्वाधिक आहे आणि 5 वर्षांहून अधिक काळातील सर्वात मजबूत वाढ दर्शवतो. या तेजीचे श्रेय मजबूत मागणीला जात आहे, ज्यामुळे नवीन ऑर्डर 2020 च्या उत्तरार्धापासून वेगाने वाढल्या आणि उत्पादन वाढ जून 2024 नंतर सर्वाधिक झाली. याउलट, चीनच्या राष्ट्रीय सांख्यिकी ब्युरो (NBS) द्वारे जारी करण्यात आलेला अधिकृत उत्पादन पी एम आय फेब्रुवारीमध्ये घसरून 49.0 वर आला. हा सलग दुसऱ्या महिन्यात आकुंचन दर्शवतो आणि मागील 11 महिन्यांतील 10 वा महिना आहे जेव्हा आकुंचन दिसून आले. विश्लेषकांच्या मते, हा विरोधाभास सर्वेक्षणाच्या पद्धती आणि प्रतिसादकर्त्यांच्या प्रोफाइलमधील फरकांमुळे असू शकतो.

मागणीतील वाढ आणि महागाईचा धोका

खासगी पी एम आय (PMI) आकड्यांमधील वाढीमागे प्रमुख चालक शक्ती म्हणजे मागणी, विशेषतः परदेशातील मागणी होती. नवीन निर्यात ऑर्डर सप्टेंबर 2020 नंतर सर्वाधिक वेगाने वाढल्या, ज्यामुळे उत्पादकांच्या उत्साहात 11 महिन्यांतील उच्चांक गाठला. या वाढलेल्या गतीमुळे खरेदीत वाढ झाली, ज्यामुळे खर्चाचा दबाव वाढला. एकूण इनपुट किंमत महागाईचा (Input Price Inflation) दर जून 2022 नंतर सर्वाधिक वेगाने वाढला, ज्यात धातूच्या किमतींमध्ये लक्षणीय वाढ झाली. याला प्रतिसाद म्हणून, उत्पादकांनी सलग दुसऱ्या महिन्यात आउटपुट किमती वाढवल्या, ज्यामुळे किंमत वाढ 15 महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचली. चीनच्या उत्पादन किंमत निर्देशांक (PPI) मध्ये जानेवारी 2026 मध्ये वर्षा-दर-वर्षाच्या घसरणीत 1.4% ची घट दिसून आली, ज्यामुळे या महागाईच्या दबावाचे संकेत मिळतात.

उत्साहातही रोजगाराबाबत सावधगिरी

उत्पादन क्षेत्रातील मजबूत भावना आणि सुधारित उत्पादनानंतरही, उत्पादकांनी रोजगाराबाबत सावधगिरी बाळगल्याचे दिसून आले. रोजगारात सलग दुसऱ्या महिन्यात किरकोळ वाढ झाली, जी 2021 च्या मध्यापासून सलग वाढीची पहिली घटना आहे. यातून रोजगाराच्या गतीमध्ये सावधपणे परत येण्याची चिन्हे दिसतात. अधिकृत NBS आकडेवारीनुसार, रोजगार निर्देशांक सलग 36 महिन्यांपासून 50 च्या खाली राहिला आहे, ज्यामुळे उत्पादन क्षेत्रातील नोकऱ्यांमध्ये सतत आकुंचन दिसून येते.

जागतिक आणि देशांतर्गत पार्श्वभूमी

चीनच्या उत्पादन क्षेत्रातील हे मिश्र संकेत इतर प्रमुख अर्थव्यवस्थांच्या ट्रेंडपेक्षा वेगळे आहेत. फेब्रुवारी 2026 मध्ये, अमेरिकेतील उत्पादन पी एम आय वाढला, परंतु व्यापार शुल्काच्या चिंतेमुळे नवीन ऑर्डर कमकुवत झाल्या. युरोझोनमधील आकुंचन सुधारित भावनांमुळे कमी झाले. जपानचे उत्पादन क्षेत्र आकुंचनात राहिले, तर दक्षिण कोरियाच्या उत्पादन क्षेत्राने बाह्य मागणीमुळे वाढ अनुभवली. जागतिक स्तरावर, 2026 च्या सुरुवातीला उत्पादन परिस्थितीत किरकोळ सुधारणा झाली, परंतु भू-राजकीय अनिश्चिततेमुळे व्यवसाय विश्वास कमी राहिला. चीनच्या 2026 च्या आर्थिक वाढीचा अंदाज 4.5% ते 4.8% च्या दरम्यान आहे. अलीकडील अमेरिकेच्या व्यापार धोरणातील बदलांमुळे चीनी आयातीवरील प्रभावी दर कमी झाले आहेत, ज्यामुळे किंमत स्पर्धात्मकता पुन्हा मिळण्याची शक्यता आहे.

विश्लेषकांची चिंता

चीनच्या खासगी आणि अधिकृत उत्पादन पी एम आय (PMI) मधील हा मोठा फरक डेटाच्या विश्वासार्हतेवर आणि देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेच्या खऱ्या आरोग्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करतो. मजबूत निर्यात मागणी एक आधार देत असली तरी, यावरचे अवलंबित्व जागतिक आर्थिक बदलांमुळे असुरक्षितता निर्माण करते. वाढता इनपुट खर्च, विशेषतः धातूंसाठी, आणि आउटपुट किमतींमधील वाढ उत्पादकांच्या नफ्यावर ताण आणू शकते. देशांतर्गत मागणीतील सततची कमकुवतता, जी अधिकृत पी एम आय आणि 49.5 च्या सेवा क्षेत्रातील पी एम आय (Non-Manufacturing PMI) द्वारे दर्शविली जाते, असे सूचित करते की उत्पादन क्षेत्राचा विस्तार धोरणात्मक समर्थनाशिवाय टिकून राहणे कठीण आहे. याव्यतिरिक्त, रोजगार ही एक मोठी चिंतेची बाब आहे, जी दीर्घ कालावधीपासून आकुंचन पावत आहे.

भविष्यातील दृष्टिकोन

येत्या काळात उत्पादन पी एम आय (PMI) मध्ये मध्यम वाढीचा ट्रेंड कायम राहण्याची अपेक्षा आहे, परंतु त्याची शाश्वतता मागणी टिकून राहण्यावर आणि सध्याचा विश्वास वाढीव रोजगार आणि गुंतवणुकीत रूपांतरित होण्यावर अवलंबून असेल. चीन 2026 साठी आपले मुख्य आर्थिक लक्ष्य आणि पंचवार्षिक योजना जाहीर करणार आहे, ज्यात गुणवत्ता-आधारित वाढ, तांत्रिक आत्मनिर्भरता आणि औद्योगिक एकत्रीकरणावर जोर दिला जाईल. विश्लेषकांच्या मते, देशांतर्गत मागणीत सुधारणा किंवा अधिक निर्णायक धोरणात्मक समर्थनाशिवाय, वाढता खर्चाचा दबाव सध्याच्या वाढीला कमजोर करू शकतो.