सिमेंट शेअर्समध्ये उसळी! जागतिक तणाव कमी झाल्याने बाजारात तेजी, पण दरवाढ रोखणार?

जागतिक तणाव कमी, सिमेंट शेअर्स झाले मालामाल!

गेल्या काही दिवसांपासून मध्य पूर्वेकडील तणावामुळे जागतिक बाजारात अनिश्चितता होती, ज्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीही वाढल्या होत्या. मात्र, आता ही परिस्थिती निवळल्याचे संकेत मिळत आहेत. याचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर झाला असून, सिमेंट कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये आज, 25 मार्च 2026 रोजी मोठी तेजी पाहायला मिळाली. अनेक सिमेंट कंपन्यांचे शेअर्स 4% ते 5% पर्यंत वाढले, ज्यामुळे दोन दिवसांत सुमारे 8% ची भर पडली. या तेजीमुळे सिमेंट कंपन्यांनी बेंचमार्क BSE Sensex पेक्षाही चांगली कामगिरी केली. Ambuja Cements चा शेअर 4.76% वाढून ₹427.65 वर पोहोचला, तर Grasim Industries 3.16% च्या वाढीसह ₹2617.8 वर व्यवहार करत होता.

दरवाढीचा दबाव कायम, नफ्यावर परिणाम?

ही तेजी असली तरी, सिमेंट क्षेत्राला अजूनही काही मोठ्या आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. उत्पादन खर्चातील मोठा हिस्सा असलेल्या इंधन आणि वीज खर्चात लक्षणीय वाढ झाली आहे. कंपन्यांना लागणारे इंधन, विशेषतः पेट्रोलियम कोक (Petcoke) आयातीवर अवलंबून असल्याने, जागतिक ऊर्जा किमतींमधील चढ-उतारांचा थेट फटका बसतो. Shree Cement आणि JK Cement सारख्या कंपन्या त्यांच्या 70% ते 95% ऊर्जेसाठी पेटकोकवर अवलंबून आहेत, त्यामुळे वाढत्या खर्चाचा त्यांना मोठा फटका बसू शकतो.

कंपन्यांनी वाढलेला खर्च ग्राहकांवर टाकण्यासाठी सिमेंटच्या किमती वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र, बाजारात असलेली तीव्र स्पर्धा आणि अतिरिक्त उत्पादन क्षमता यामुळे अनेकदा 'प्राइस वॉर' (Price War) सुरू होते, ज्यामुळे कंपन्यांना पूर्णपणे खर्च वसूल करणे कठीण होते. विश्लेषकांच्या मते, वाढत्या खर्चामुळे येत्या तिमाहीत कंपन्यांच्या ऑपरेटिंग प्रॉफिटमध्ये (Operating Profit) घट दिसू शकते आणि Earnings मध्ये कपात होण्याची शक्यता आहे.

कंपन्यांची आर्थिक स्थिती आणि व्हॅल्युएशन

क्षेत्रातील कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन (Valuation) वेगवेगळे आहे. Shree Cement चे P/E गुणोत्तर अंदाजे 47.33x आहे, तर JK Cement चे 37.96x आहे. Ambuja Cements चा P/E 25.03x, Dalmia Bharat चा 28.75x आणि Birla Corporation चा 12.08x आहे. आर्थिक आरोग्याच्या दृष्टीने, Ambuja Cements आणि ACC या कंपन्यांवर कोणताही कर्ज नाही, त्यामुळे त्यांची बॅलन्स शीट मजबूत आहे. Shree Cement चे कर्जही कमी आहे (Debt-to-Equity Ratio 0.07-0.18), तर UltraTech Cement चे कर्ज प्रमाण साधारण आहे. मात्र, छोट्या प्रादेशिक कंपन्यांना वाढत्या खर्चाचा सामना करणे मोठ्या कंपन्यांपेक्षा अधिक कठीण जाऊ शकते.

भविष्यातील मागणी मजबूत, पण जोखीम कायम

ऐतिहासिकदृष्ट्या, सिमेंट शेअर्सची कामगिरी कच्च्या तेलाच्या किमतींशी जोडलेली आहे. भू-राजकीय घटनांमुळे ऊर्जा बाजारात होणारे बदल शेअर बाजारातही दिसून येतात. जरी तणाव कमी झाल्याने तात्पुरता दिलासा मिळाला असला, तरी कंपन्यांचा खर्च वाढण्याची जोखीम कायम आहे. गेल्या महिन्यात अनेक मोठ्या सिमेंट कंपन्यांचे शेअर्स 10% ते 17% नी घसरले होते, त्यामुळे सध्याची वाढ ही फक्त तात्पुरती रिकव्हरी असू शकते.

भविष्यात, सरकारी पायाभूत सुविधांवरील खर्च, घरांची वाढती गरज आणि व्यावसायिक गुंतवणुकीतील सुधारणा यामुळे सिमेंटची मागणी मजबूत राहण्याची अपेक्षा आहे. FY26 ते FY28 दरम्यान सिमेंटची मागणी वार्षिक 6% ते 8% दराने वाढण्याचा अंदाज आहे. HSBC नुसार, 2026 च्या सुरुवातीला 28% पर्यंतची वाढ प्रमुख शेअर्समध्ये दिसू शकते.

खर्चाचे नियोजन आणि नफ्यातील वाढ

HSBC च्या अंदाजानुसार, 2026 च्या सुरुवातीला किमतीतील वाढ आणि उद्योगातील एकत्रीकरणामुळे UltraTech Cement, Ambuja Cements आणि Dalmia Bharat सारख्या कंपन्यांना मोठा फायदा होऊ शकतो. इंधन किमती स्थिर राहिल्यास आणि मागणी कायम राहिल्यास, FY26 मध्ये सिमेंट क्षेत्राचे ऑपरेटिंग मार्जिन 80-150 बेसिस पॉइंट्सने वाढून 16.5-17.5% पर्यंत पोहोचू शकते. ICRA नुसार, FY2026 मध्ये महसूल 12-14% नी वाढेल.

मात्र, वाढत्या जागतिक पेटकोकच्या किमती आणि रुपयाच्या अवमूल्यनामुळे कंपन्यांवर सुमारे ₹75 प्रति टन अतिरिक्त खर्चाचा बोजा पडला आहे. कंपन्या एप्रिलमध्ये किमती वाढवण्याचा विचार करत असल्या तरी, बाजारातील स्पर्धेमुळे हे पूर्णपणे शक्य होईल का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. Ramco Cements सारख्या कंपन्यांच्या नफ्यात घट आणि Deccan Cements चे वाढते कर्ज (Debt-to-Equity Ratio 1.02) यावरून छोट्या कंपन्यांसमोरील आव्हाने स्पष्ट होतात. त्यामुळे, इंधन खर्चाचे व्यवस्थापन आणि ग्राहकांकडून ती प्रभावीपणे वसूल करणे हे या क्षेत्राच्या भविष्यासाठी महत्त्वाचे ठरेल.