Apple च्या मदतीने भारत बनतोय 'डिझाइन हब'! 'मेड इन इंडिया'तून 'डिझाइन इन इंडिया'कडे मोठी झेप

भारतात तंत्रज्ञानाचे नवसंकल्पन: Apple आणि भारत 'डिझाइन हब' बनण्याच्या दिशेने!

भारत आता केवळ Apple उत्पादनांचे केंद्र न राहता, तंत्रज्ञान 'डिझाइन' करणारे एक महत्त्वाचे हब म्हणून उदयास येत आहे. 25% जागतिक आयफोन (iPhone) आता भारतातच तयार होत आहेत, आणि हे उत्पादन 55 दशलक्ष युनिट्सपर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. यातून $23 अब्ज पेक्षा जास्त निर्यातीचे लक्ष्य आहे.

उत्पादनाचे महत्त्व वाढतेय:
पूर्वी Apple च्या पुरवठा साखळीत भारताचा सहभाग मुख्यतः चीनवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी होता, पण आता स्थानिक मूल्यवर्धन (Local Value Addition) वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. हे मूल्यवर्धन 5% वरून जवळपास 20% पर्यंत पोहोचले आहे. 2030 पर्यंत हे 35-40% पर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट आहे, ज्यामध्ये पीसीबी (PCB) आणि डिस्प्लेसारख्या उच्च मूल्याच्या भागांचा समावेश असेल. यासाठी सरकार 'प्रोडक्शन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह' (PLI) आणि 'इलेक्ट्रॉनिक्स मॅन्युफॅक्चरिंग क्लस्टर्स' (EMC) सारख्या योजनांना प्रोत्साहन देत आहे.

डिजिटल इकोसिस्टमचाही दबदबा:
केवळ हार्डवेअरच नाही, तर भारताची डिजिटल इकोसिस्टमही मोठी भूमिका बजावत आहे. 2024 मध्ये ॲप स्टोअरने $5.3 अब्ज पेक्षा जास्त बिलिंग्स नोंदवल्या, ज्यात भारतीय डेव्हलपर्सचा मोठा वाटा आहे. यापुढे 'मेड इन इंडिया' (Made in India) ऐवजी 'डिझाइन इन इंडिया' (Designed in India) या दिशेने वाटचाल करण्याची योजना आहे, ज्यामुळे संशोधन, विकास आणि उत्पादन संकल्पनेत भारताचे स्थान मजबूत होईल.

Dixon आणि Syrma: भारतातील EMS क्षेत्रातील प्रमुख खेळाडू:
या उत्पादन क्रांतीमध्ये Dixon Technologies आणि Syrma SGS Technology सारख्या भारतीय ईएमएस (EMS) कंपन्यांचा सिंहाचा वाटा आहे.

• Dixon Technologies: ही कंपनी ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्स, होम अप्लायन्सेस आणि मोबाईल डिव्हाईस क्षेत्रात अग्रेसर आहे. या कंपनीचे मार्केट कॅप अंदाजे ₹69,226 Cr आहे. तिचा पी/ई रेशो (TTM) 41.32 ते 70.99 च्या दरम्यान आहे. गेल्या एका वर्षात शेअरमध्ये सुमारे -25% चा तोटा दिसला असला तरी, अनेक विश्लेषकांनी 'बाय' (Buy) रेटिंग दिली आहे.
• Syrma SGS Technology: ही ऑटोमोटिव्ह, इंडस्ट्रियल आणि मेडिकल सेक्टर्सना सेवा देणारी एक विविध ईएमएस प्लेअर आहे. तिचे मार्केट कॅप सुमारे ₹19,538 Cr आहे. तिचा पी/ई रेशो (TTM) 54.6x ते 77.04x इतका जास्त आहे. गेल्या एका वर्षात शेअरने सुमारे 100.47% चा दमदार परतावा दिला आहे.

जागतिक ईएमएस मार्केट $648.11 अब्ज होते आणि ते वाढण्याची शक्यता आहे.

सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील महत्त्वाकांक्षा:
भारत सेमीकंडक्टर क्षेत्रातही आपले स्थान निर्माण करण्यासाठी सज्ज आहे. 2027 पर्यंत देशात सेमीकंडक्टर उत्पादन सुरू करण्याचे लक्ष्य आहे. भारत 2032 पर्यंत जगातील Top-4 सेमीकंडक्टर उत्पादन राष्ट्रांपैकी एक बनण्याचा मानस ठेवतो.

पुढील आव्हाने आणि धोके:
सध्याचे चित्र सकारात्मक असले तरी काही धोके आहेत. Dixon आणि Syrma सारख्या कंपन्यांचे उच्च पी/ई रेशो दर्शवतात की त्यांच्या शेअरच्या किमतीत भविष्यातील वाढ आधीच समाविष्ट आहे. जागतिक मागणीत बदल, वाढती स्पर्धा किंवा उत्पादन प्रक्रियेतील अडचणींमुळे व्हॅल्युएशनमध्ये घसरण होऊ शकते. तसेच, भारतात सेमीकंडक्टर उद्योगाची सुरुवात होत असल्याने, प्रगत उत्पादन तंत्रज्ञानामध्ये अजूनही जागतिक स्तरावर भारत मागे आहे.

पुढे काय?
एकंदरीत, भारत जागतिक इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षेत्रात आपली भूमिका मजबूत करेल अशी अपेक्षा आहे. वाढते स्थानिक उत्पादन आणि 'डिझाइन इन इंडिया'कडे होणारे लक्ष यामुळे या क्षेत्राची दीर्घकालीन वाढ सुनिश्चित होईल.