Airbus चे जागतिक R&D मध्ये मोठे पाऊल
Airbus ने बंगळुरूत नुकत्याच सुरू केलेल्या 'एअरबस इंडिया टेक्नॉलॉजी सेंटर'मुळे कंपनीच्या जागतिक इंजिनिअरिंग आणि डिजिटल कामांमध्ये एक नवीन अध्याय सुरू झाला आहे. युरोपबाहेरील हे सर्वात मोठे केंद्र असून, 8,80,000 स्क्वेअर फुटांच्या या पसरट कॅम्पसमध्ये 5,000 अभियंते काम करू शकतील. कंपनीने आपले महत्त्वाचे R&D (Research & Development) आणि डिजिटल फंक्शन्स (Digital Functions) जागतिक स्तरावर विकेंद्रित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे बंगळूर केवळ एक सपोर्ट हब न राहता, Airbus च्या विमानांसाठी आणि हेलिकॉप्टर्ससाठी आवश्यक तंत्रज्ञानाच्या डिझाइन आणि विकासाचे प्रमुख केंद्र बनेल.
मोठ्या गुंतवणुकीमागे काय?
Airbus ची ही नवीन भारतीय शाखा त्यांच्या जागतिक ऑपरेशनल स्ट्रॅटेजीचा (Global Operational Strategy) भाग आहे. भारताच्या स्वस्त आणि कुशल मनुष्यबळाचा फायदा घेण्यासाठी कंपनीने आपले इंजिनिअरिंग क्षमता येथे हलवल्या आहेत. 5,000 कर्मचाऱ्यांची क्षमता हे कंपनीच्या दीर्घकालीन वचनबद्धतेचे संकेत देते. सध्या Airbus चे शेअर €175.88 च्या आसपास व्यवहार करत असून, कंपनीची मार्केट कॅप (Market Capitalization) जवळपास €140 अब्ज आहे. साधारणपणे 27-32x चा प्राइस-टू-अर्निंग्स (P/E) रेशो गुंतवणूकदारांना कंपनीच्या वाढीबद्दल असलेल्या अपेक्षा दर्शवतो. बंगळुरूमधील या मोठ्या गुंतवणुकीमुळे कंपनीला कार्यक्षमतेत वाढ आणि नवीन संशोधनातून फायदा अपेक्षित आहे.
भारत बनतोय एअरोस्पेस इंजिनिअरिंगचे केंद्र
Airbus चा भारतावरील विश्वास केवळ या नवीन सेंटरपुरता मर्यादित नाही. २०१९ मध्ये $500 दशलक्ष वार्षिक सोर्सिंग (Sourcing) करणारी ही कंपनी, २०३० पर्यंत हे आकडे $2 अब्ज पर्यंत नेण्याची योजना आखत आहे. हे भारताच्या एअरोस्पेस क्षेत्रासाठी एक सकारात्मक चिन्ह आहे, ज्याचे मार्केट मूल्य २०२३ मध्ये $13.6 अब्ज होते आणि भविष्यात त्यात मोठी वाढ अपेक्षित आहे. Boeing सारख्या प्रतिस्पर्धकांनी देखील बंगळुरूत आपली इंजिनिअरिंग सेंटर्स उघडली आहेत, ज्यामुळे भारताच्या तांत्रिक क्षमतेवर आणि कॉस्ट-इफेक्टिव्हनेसवर (Cost-effectiveness) शिक्कामोर्तब झाले आहे. 'मेक इन इंडिया' (Make in India) सारख्या सरकारी धोरणांचाही यात मोठा वाटा आहे.
आव्हाने आणि जोखीम
मोठी गुंतवणूक आणि धोरणात्मक बदल असले तरी, काही आव्हाने देखील आहेत. भारतात एअरोस्पेस क्षेत्रासाठी आवश्यक असलेल्या विशेष कौशल्यांची कमतरता आहे. लाखो इंजिनिअरिंग ग्रॅज्युएट्स (Engineering Graduates) दरवर्षी बाहेर पडत असले तरी, त्यापैकी अनेकांकडे हाय-प्रिसिजन मॅन्युफॅक्चरिंग (High-precision manufacturing) आणि GD&T (Geometric Dimensioning & Tolerancing) सारखी विशिष्ट कौशल्ये नाहीत. याशिवाय, युरोपातील सप्लाय चेन (Supply Chain) मधील समस्यांमुळे Airbus च्या A320 फॅमिलीच्या उत्पादनात अडथळे आले आहेत, ज्यामुळे जागतिक सप्लाय चेनच्या धोक्यांकडे लक्ष वेधले जाते. मोठ्या प्रमाणावर इंजिनिअरिंग क्षमता युरोपबाहेर हलवल्याने सायबर सुरक्षा (Cybersecurity) आणि बौद्धिक संपदा (Intellectual Property - IP) संरक्षणाचे प्रश्नही महत्त्वाचे ठरतात.
भविष्यातील वाटचाल
Airbus ने बंगळुरूत केलेली ही मोठी गुंतवणूक भारताच्या जागतिक इंजिनिअरिंग हब बनण्याच्या क्षमतेवरील विश्वास दर्शवते. IndiGo आणि Air India सारख्या भारतीय कंपन्यांनी 1,000 पेक्षा जास्त विमानांची ऑर्डर दिली आहे, त्यामुळे Airbus ला भारतीय बाजारपेठेतून मोठ्या संधींची अपेक्षा आहे. हे नवीन तंत्रज्ञान केंद्र कंपनीला नवनवीन कल्पना आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी मदत करेल, ज्यामुळे भविष्यात कंपनीच्या आर्थिक कामगिरीत सुधारणा होण्याची शक्यता आहे.