कंपनीची नवी दिशा: Infrastructure आणि Demerger
Adani Enterprises च्या शेअरमधील ही प्रचंड तेजी कंपनीच्या बदललेल्या व्यावसायिक धोरणाचं (Business Strategy) प्रतिबिंब आहे. कंपनी आता भांडवल-केंद्रित (Capital-intensive) कामांपासून दूर जात, अधिक स्थिर आणि infrastructure-केंद्रित कमाईच्या मॉडेलकडे वाटचाल करत आहे. यामागे व्यवसायांचे demerger करून Shareholder Value वाढवण्याचा उद्देश आहे. सध्या कंपनीच्या एकूण EBITDA पैकी 80% कमाई ही जुन्या आणि Contracted मालमत्तांमधून येते, ज्यामुळे कमाईमध्ये अधिक अंदाज बांधता येतो.
आकडेवारी काय सांगते?
कंपनीचे शेअर्स 7% नी वाढून ₹2,665 वर पोहोचले, जे 23 सप्टेंबर 2025 रोजीच्या ₹2,611.46 च्या उच्चांकापेक्षा जास्त आहे. गेल्या एका महिन्यात BSE Sensex 4% घसरला असताना, Adani Enterprises चे शेअर्स 25% वाढले आहेत. मार्च 2026 मधील ₹1,753.45 च्या नीचांकी पातळीवरून शेअर्सनी 52% ची सुधारणा केली आहे. तसेच, ते ₹1,800 च्या Rights Issue किमतीपेक्षा 48% वर आहेत. यावरून गुंतवणूकदारांचा वाढलेला विश्वास दिसून येतो. Trading Volumes मध्ये तब्बल चार पट वाढ झाली आहे. Airport, Road, Adani New Industries (ANIL) आणि Mine Development Operator (MDO) सारखे भविष्यवेधी व्यवसाय कंपनीच्या वाढीला आणखी चालना देतील अशी अपेक्षा आहे. Adani Enterprises ने यापूर्वी Ports, Power, Renewables आणि Gas Distribution सारखे व्यवसाय यशस्वीपणे Spin off केले आहेत.
संधी आणि धोके?
भारतातील infrastructure क्षेत्राची वाढीची क्षमता मोठी आहे. 2026 पर्यंत हे क्षेत्र $205.96 Billion पर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे आणि 2031 पर्यंत 8% CAGR ने वाढेल असा अंदाज आहे. Adani Enterprises India मधील सर्वात मोठा Mine Development Operator (MDO) आहे, ज्याचे Operating Profit Margins 35% पेक्षा जास्त आहेत. Coal Trading व्यवसायही महत्त्वपूर्ण आहे, जो भारताच्या थर्मल कोळशाच्या 4-8% गरजा पूर्ण करतो. Airports विभागही प्रवाशांची वाढती संख्या आणि क्षेत्रातील सकारात्मक ट्रेंडमुळे चांगली कामगिरी करण्याची शक्यता आहे. अनेक Analysts नी 'BUY' रेटिंग दिली असून, सरासरी Target Price ₹2,715 आहे. मात्र, कंपनीचे Valuation जपून पाहणे आवश्यक आहे. P/E Ratio सुमारे 30-35x आहे, परंतु काही विश्लेषकांच्या मते हे 107 किंवा 156.24 पर्यंत आहे, जे इतर कंपन्यांच्या तुलनेत दुप्पट आहे. एका रिपोर्टमध्ये तर शेअर 'Overvalued' असल्याचे म्हटले आहे. या उच्च Valuation मुळे कंपनीवर अपेक्षांचं ओझं आहे. भूतकाळातील Adani Group च्या Demergers ने अनुभवी ट्रेडर्सना संधी दिली, पण गैरमाहिती असलेल्यांना नुकसानही सोसावे लागले आहे.
भविष्यातील आव्हाने?
शेअरची वाढ चांगली असली तरी, काही धोके अजूनही आहेत. Adani Enterprises चा Coal Trading आणि MDO व्यवसायात Commodity Prices ची अस्थिरता आणि Fossil Fuels पासून दूर जाण्यासाठी वाढता जागतिक दबाव आहे. MDO व्यवसायात सध्या 145 MMTPA क्षमतेपैकी सुमारे 34% क्षमता वापरली जात आहे. कोळसा, जो Adani Group च्या 60% पेक्षा जास्त उत्पन्नाचा स्रोत आहे, त्याला ESG Funds ची मर्यादा आणि खाणकामातील पायाभूत सुविधांवरील निर्बंधांचा सामना करावा लागत आहे. Hindenburg Research चे आरोप, SEBI ची चौकशी आणि वाढत्या कर्जाबद्दल CreditSights ची चिंता यांसारख्या भूतकाळातील घटना गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेचा विषय आहेत. व्यवस्थापन कर्जाबद्दल (Debt) आणि Hedging बद्दल स्पष्टीकरण देत असले तरी, सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. Demerger योजनांमध्ये चुका झाल्यास गुंतवणूकदारांना मोठे नुकसान होऊ शकते. Ratings analyses मध्ये 'Strong Sell' वरून सावधगिरीचा दृष्टिकोन दिसून येतो.
पुढील वाटचाल
भविष्यात, Adani Enterprises विविध व्यवसायांना वेगळे करून त्यांचे मूल्य वाढवण्याचा मानस आहे. Airports विभागाची कामगिरी चांगली राहण्याची अपेक्षा आहे. ANIL Ecosystem मध्ये Solar आणि Wind Manufacturing क्षमता वाढवणे, तसेच Green Hydrogen हे दीर्घकालीन उद्दिष्ट आहे. सरकारी ₹37,500 कोटी योजनेमुळे Coal Gasification प्रकल्पांमध्येही संधी निर्माण होऊ शकते. Analyst कडून अजूनही सकारात्मक दृष्टिकोन आणि वाढीचा अंदाज आहे, मात्र गुंतवणूकदारांनी उच्च Valuation आणि Demerger योजनांच्या अंमलबजावणीकडे बारकाईने लक्ष ठेवावे.
