NISST कडून मिळालेल्या या ग्रीन स्टील रेटिंग्ज केवळ एका प्रमाणपत्रापेक्षा खूप जास्त आहेत. ArcelorMittal Nippon Steel India (AM/NS India) च्या हजिरा प्लांटसाठी ही एक मोक्याची चाल आहे, जी त्यांना भारतातील औद्योगिक सामग्री क्षेत्रात आघाडीवर आणते. पर्यावरणास अनुकूल उत्पादन पद्धतींचा कंपनीने केलेला अवलंब, जसे की नैसर्गिक वायू-आधारित DRI, जास्त स्क्रॅपचा वापर आणि ३१% ग्रीन एनर्जीचा वापर, यामुळे हे शक्य झाले आहे. हॉट रोल्ड कॉइलसाठी ४-स्टार आणि कोल्ड रोल्ड कॉइलसाठी ३-स्टार रेटिंग हे या प्रयत्नांचे फळ आहे.
व्यावसायिक फायदा आणि प्रीमियम किंमत
या NISST प्रमाणपत्रांमुळे AM/NS India ला मोठे व्यावसायिक फायदे मिळण्याची अपेक्षा आहे. कंपनीला गुजरात प्लांटमधून प्रमाणित स्टीलवर प्रति टन ₹२ इतके नाममात्र शुल्क भरावे लागणार असले तरी, या गुंतवणुकीतून मोठा परतावा मिळण्याची शक्यता आहे. CEO दिलीप ओमेन यांनी 'फर्स्ट मूव्हर ऍडव्हान्टेज'वर (first mover advantage) भर दिला आहे. ते ग्रीन स्टीलची वाढती मागणी पूर्ण करून प्रीमियम किमती मिळवण्याचे लक्ष्य ठेवत आहेत. विशेषतः ऑटो कंपोनंट्स (auto components) आणि 'यलो गुड्स' (yellow goods) उद्योगांमधील खाजगी क्षेत्राकडून याला चांगला प्रतिसाद मिळण्याची चिन्हे आहेत.
स्पर्धा आणि सरकारी धोरणे
या प्रमाणपत्रांमुळे AM/NS India अनेक स्थानिक प्रतिस्पर्धकांच्या तुलनेत पुढे आहे, जे अजूनही त्यांच्या 'ग्रीन ट्रान्झिशन'च्या (green transition) सुरुवातीच्या टप्प्यात आहेत. Jindal Steel & Power (JSPL) ने २०३० पर्यंत कार्बन न्यूट्रल होण्याचे आणि Tata Steel ने हायड्रोजन पायलट प्रोजेक्ट्सचे (hydrogen pilot projects) लक्ष्य ठेवले आहे. मात्र, AM/NS India चे NISST स्टार रेटिंग त्यांच्या शाश्वत उत्पादन क्षमतेचा ठोस पुरावा देतात. सरकारी स्तरावरही ग्रीन स्टीलला प्रोत्साहन देण्याची वाढती आवड दिसून येत आहे, जसे की सार्वजनिक प्रकल्पांमध्ये (public sector projects) ग्रीन स्टीलच्या अनिवार्य वापराबाबत नुकत्याच आलेल्या एका सल्ला मसलत पत्रकातून (consultation paper) स्पष्ट होते. AM/NS India च्या पालक कंपन्या, ArcelorMittal (ज्याची मार्केट कॅप जवळपास $30 अब्ज आहे) आणि Nippon Steel (सुमारे $20 अब्ज), या ग्रीन उपक्रमांना समर्थन देण्यासाठी आवश्यक असलेले आर्थिक पाठबळ पुरवतात.
भविष्यातील बाजारातील स्थान
कंपनीची ही सक्रिय भूमिका दर्शवते की ते भविष्यासाठी पूर्णपणे तयार आहेत, जिथे टिकाऊपणा (sustainability) केवळ एक वेगळेपण न राहता एक मूलभूत गरज बनेल. जसे जसे ESG (Environmental, Social, and Governance) निकष गुंतवणूकदार आणि ग्राहकांसाठी महत्त्वाचे ठरत आहेत, तसे AM/NS India च्या प्रमाणित ग्रीन स्टीलला देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्राधान्य मिळण्याची शक्यता आहे. विश्लेषकांचे मत आहे की जे स्टील उत्पादक शाश्वततेसाठी ठोस पाऊले उचलत आहेत, त्यांना दीर्घकालीन वाढीसाठी आणि बाजारातील तणावाचा सामना करण्यासाठी अधिक चांगली संधी मिळेल.
