मानसिक आरोग्यासाठी मोठे पाऊल
Union Budget 2026-27 मध्ये देशाच्या सार्वजनिक आरोग्यासाठी महत्त्वपूर्ण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी बंगळुरूप्रमाणेच आता मानसिक आरोग्य आणि मज्जासंस्था संशोधनासाठी एक नवीन आणि मोठे केंद्र, म्हणजेच NIMHANS-2, स्थापन करण्याची योजना सादर केली. यामुळे विशेषतः उत्तर भारतात, जिथे अशा विशेष सुविधांची कमतरता आहे, तेथील रुग्णांना दिलासा मिळणार आहे. तसेच, रांची आणि Tezpur येथील राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य संस्थांमध्येही (National Mental Health Institutes) सुधारणा केल्या जाणार आहेत.
ट्रॉमा केअर सेवांमध्ये 50% वाढ
या बजेटमधील एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे आपत्कालीन आणि ट्रॉमा केअर सेवांचा विस्तार. देशभरातील जिल्हा रुग्णालयांमध्ये (District Hospitals) आपत्कालीन आणि ट्रॉमा केअर सेंटर्स (Emergency and Trauma Care Centres) स्थापन करून या सेवांची क्षमता 50% नी वाढवण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. अपघात, आपत्ती किंवा हिंसाचारामुळे प्रभावित होणाऱ्या कुटुंबांना, विशेषतः आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ घटकांना यामुळे मोठा आधार मिळेल.
तरुणांमधील वाढती मानसिक समस्या
जानेवारी 2026 मध्ये झालेल्या एका सर्वेक्षणातून (Survey) समोर आले आहे की, तरुणांमध्ये सोशल मीडियाचे व्यसन, सायबर बुलिंगमुळे (Cyberbullying) येणारे टेन्शन आणि डिप्रेशन (Depression) यांसारख्या समस्या वाढल्या आहेत. यासोबतच, डिजिटल व्यसनामुळे (Digital Addiction) अभ्यासावर आणि सामाजिक संबंधांवरही परिणाम होत आहे. या पार्श्वभूमीवर, सरकारने मानसिक आरोग्य पायाभूत सुविधा आणि सपोर्ट सिस्टीममध्ये केलेली गुंतवणूक अत्यंत महत्त्वाची ठरते.