API किमतींमध्ये प्रचंड घट
Semaglutide API, जे Ozempic आणि Wegovy सारख्या प्रसिद्ध औषधांमधील मुख्य घटक आहे, त्याच्या किमतीत प्रचंड घसरण झाली आहे. पूर्वी हे $900 प्रति ग्रॅमपर्यंत विकले जात असे, पण आता सिंथेटिक व्हर्जनसाठी $90-$160 आणि रिकॉम्बिनंट (recombinant) प्रकारांसाठी $50 प्रति ग्रॅमपर्यंत खाली आले आहे. यामागे चीनमधील उत्पादन वाढ आणि उत्पादन खर्च कपात हे मोठे कारण आहे. पुढील काही महिन्यांत पेटंट एक्स्पायरीमुळे पुरवठा वाढणार असल्याने किमतीत आणखी 20-30% घट अपेक्षित आहे.
जेनेरिक औषधांचा 'महापूर'
20 मार्च 2026 रोजी Novo Nordisk च्या Semaglutide वरील पेटंटची मुदत संपल्यानंतर, Sun Pharmaceuticals, Dr. Reddy's Laboratories, Natco Pharma, Zydus Lifesciences आणि Eris Lifesciences यांसारख्या प्रमुख भारतीय औषध कंपन्यांनी लगेचच स्वतःच्या जेनेरिक GLP-1 औषधांचे उत्पादन सुरू केले आहे. ही जेनेरिक औषधे मूळ ब्रँड्सच्या तुलनेत 70-90% सवलतीत बाजारात येत आहेत. उदाहरणार्थ, Natco Pharma ने अवघ्या $14 प्रति महिना दराने औषधे उपलब्ध केली आहेत, तर Sun Pharma देखील स्पर्धात्मक दर देत आहे. यामुळे जगभरातील लाखो मधुमेह आणि लठ्ठपणाने त्रस्त लोकांसाठी औषधे अधिक परवडणारी होणार आहेत.
Novo Nordisk वर दबाव आणि बाजारातील बदल
या परिस्थितीचा फटका बाजारातील प्रमुख कंपनी Novo Nordisk (NVO) ला बसत आहे. कंपनीच्या शेअरमध्ये यावर्षी आणि मागील 12 महिन्यांत लक्षणीय घट झाली आहे. कंपनीचे प्राईस-टू-अर्निंग (P/E) गुणोत्तर 10.35-11.5 पर्यंत खाली आले आहे. या दबावामुळे, Novo Nordisk ने 1 एप्रिल 2026 पासून भारतात Ozempic आणि Wegovy च्या किमतीत 48% पर्यंत कपात केली आहे आणि Plosbrio व Poviztra सारख्या स्वस्त ब्रँडेड जेनेरिक औषधांवरही विचार करत आहे.
भविष्यातील वाढ आणि पुरवठा साखळीतील धोके
GLP-1 मार्केट मात्र वेगाने वाढण्याची शक्यता आहे. जागतिक बाजार 2035 पर्यंत $385.4 बिलियन पर्यंत पोहोचेल आणि 15.1% च्या चक्रवाढ दराने (CAGR) वाढेल असा अंदाज आहे. मात्र, औषध पुरवठा साखळीतील (supply chain) अवलंबित्व, विशेषतः चीनवरील API साठीचे अवलंबित्व, एक मोठा धोका आहे. भू-राजकीय तणाव (geopolitical tensions) किंवा व्यापार निर्बंधांमुळे (trade barriers) API च्या किमतीत अनपेक्षित वाढ झाल्यास नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो. याचा परिणाम सर्वच कंपन्यांच्या नफ्यावर होण्याची शक्यता आहे.