बाजारात लिलावची (Lilly) हवा!
Eli Lilly & Co. ने ओबेसिटी ड्रग्ज मार्केटमध्ये आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे. कंपनीने या वर्षासाठी 27% पर्यंत सेल्स ग्रोथचा (Sales Growth) अंदाज वर्तवला आहे, जो कंपन्यांच्या बाजारातील स्थितीसाठी एक सकारात्मक संकेत आहे. याउलट, प्रतिस्पर्धी Novo Nordisk A/S ने वाढत्या किमतींच्या स्पर्धेमुळे 13% पर्यंत विक्रीत घट होण्याचा इशारा दिला आहे. या मजबूत अंदाजामुळे Eli Lilly चे शेअर्स न्यूयॉर्क मार्केटमध्ये 8.3% नी वाढले. कंपनीने चौथ्या तिमाहीत $19.3 बिलियन ची विक्री नोंदवली, जी $18 बिलियन च्या अंदाजापेक्षा जास्त आहे. यात Zepbound ने $4.3 बिलियन (अंदाज $3.8 बिलियन) आणि Mounjaro ने $7.4 बिलियन (अंदाज $6.7 बिलियन) ची कमाई केली.
पेटंटचे सुरक्षाकवच आणि भविष्यातील योजना
Eli Lilly ची बाजारात आघाडी मिळवण्यामागे काही महत्त्वाची कारणे आहेत. Mounjaro आणि Zepbound यांसारख्या त्यांच्या प्रमुख औषधांचे पेटंट (Patent) 2041 पर्यंत सुरक्षित आहेत, ज्यामुळे त्यांना जेनेरिक स्पर्धकांपासून संरक्षण मिळते. याउलट, Novo Nordisk च्या semaglutide-आधारित औषधांचे पेटंट 2026 पासूनच चीन, कॅनडा आणि भारतात एक्सपायर होण्यास सुरुवात होईल. इतकेच नाही, तर Eli Lilly चे न्यूरोसायन्स (Neuroscience), इम्युनोलॉजी (Immunology) आणि ऑन्कोलॉजी (Oncology) यांसारख्या विविध थेरप्यूटिक क्षेत्रांतील पोर्टफोलिओ (Portfolio) Novo Nordisk च्या केवळ मधुमेह (Diabetes) आणि ओबेसिटीवरील औषधांवरील फोकसपेक्षा अधिक मजबूत आहे. कंपनीने नुकतेच Zepbound चे मल्टीडोस (Multidose) व्हर्जन FDA कडून मंजूर करून घेतले आहे, जे पुढील 30 दिवसांत बाजारात येण्याची अपेक्षा आहे.
नियामक समर्थन आणि बाजारातील बदल
मेडिकेअर (Medicare) द्वारे ओबेसिटी औषधांना मिळणारी वाढती कव्हरेज (Coverage) दोन्ही कंपन्यांसाठी फायदेशीर ठरत आहे. मात्र, Eli Lilly ची मल्टीडोस पेन (Multidose Pen) आणि ओरल वेट-लॉस पिल (Oral Weight-Loss Pill) 'orforglipron' साठीची तयारी त्यांना अधिक फायदेशीर स्थितीत ठेवते. Orforglipron ला 2026 च्या दुसऱ्या तिमाहीत, शक्यतो मार्चमध्ये, FDA अप्रूव्हल मिळण्याची शक्यता आहे. याचाच अर्थ Injectable औषधांना पर्याय म्हणून Pill-based औषध उपलब्ध होईल. दुसरीकडे, Novo Nordisk ने जानेवारी 2026 मध्येच त्यांचे ओरल semaglutide पिल बाजारात आणले आहे. दोन्ही कंपन्या किमतीतील दबाव आणि खर्चात कपात करण्याच्या सरकारी करारांशी जुळवून घेत आहेत, परंतु Eli Lilly चे मजबूत पेटंट संरक्षण आणि वैविध्यपूर्ण पोर्टफोलिओ त्यांना अधिक टिकाऊ बनवते. Eli Lilly च्या Zepbound ने तर थेट तुलनेत (Head-to-head trials) अधिक परिणामकारकता दर्शविली आहे, ज्यामुळे बाजारात त्याची पकड मजबूत झाली आहे.
व्हॅल्युएशन आणि अॅनॅलिस्टचे मत
Eli Lilly च्या बाजारातील वर्चस्वाचा आणि भविष्यातील वाढीचा अंदाज त्यांच्या व्हॅल्युएशनमध्ये (Valuation) दिसतो. कंपनीचा पी/ई रेशो (P/E Ratio) सुमारे 50-54 आहे, जो Novo Nordisk च्या अंदाजे 15-16 च्या पी/ई रेशोपेक्षा खूप जास्त आहे. हे गुंतवणूकदारांचा Eli Lilly च्या स्ट्रॅटेजिक (Strategic) स्थिती आणि पाइपलाइनवरील विश्वास दर्शवते. अॅनॅलिस्ट (Analysts) Eli Lilly च्या भविष्याबद्दल सकारात्मक आहेत. 'Buy' रेटिंग आणि सरासरी $1,108 ते $1,162 पर्यंतची टार्गेट प्राईस (Target Price) दर्शवते की कंपनी अजूनही वाढण्याची शक्यता आहे. याउलट, Novo Nordisk चे 'Moderate Buy' रेटिंग असूनही, त्यांची टार्गेट प्राईस $57 ते $58 आहे आणि मागील वर्षभरात त्यांच्या शेअर्समध्ये लक्षणीय घट झाली आहे.