औषध निर्मिती उद्योगासाठी सरकारी 'ढाल': MIP चा फायदा
भारत सरकारने पेनिसिलिन-जी (Pen-G), 6-APA आणि अमॉक्सिसिलिन यांसारख्या महत्त्वाच्या औषधी घटकांच्या आयातीवर मिनिमम इम्पोर्ट प्राईस (MIP) लागू केला आहे. हा निर्णय तात्काळ प्रभावाने लागू झाला असून जानेवारी 2027 पर्यंत तो लागू राहील. यानुसार, Pen-G साठी ₹2,216 प्रति किलोग्राम, Amoxicillin साठी ₹2,733 प्रति किलोग्राम, तर 6-APA साठी ₹3,405 प्रति किलोग्राम ही किमान किंमत निश्चित करण्यात आली आहे. विशेषतः चीनमधून होणाऱ्या स्वस्त आयातीला आळा घालणे आणि देशांतर्गत उत्पादन वाढवणे हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. प्रोडक्शन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) सारख्या योजनांखाली केलेल्या गुंतवणुकीला फायदेशीर बनवण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.
Aurobindo Pharma ला 'इंटिग्रेटेड'चा मोठा फायदा
या धोरणाचा सर्वात मोठा फायदा Aurobindo Pharma Ltd. ला होण्याची शक्यता आहे. कंपनीकडे Pen-G उत्पादनापासून ते Amoxicillin संश्लेषणापर्यंतच्या संपूर्ण उत्पादन प्रक्रिया आहेत. कंपनीने ₹2,700 कोटींची गुंतवणूक करून अत्याधुनिक Pen-G प्लांट (PLI योजनेअंतर्गत) 2024 मध्ये सुरू केला आहे. या प्लांटची वार्षिक क्षमता 15,000 टन असून, जी देशाच्या गरजेपेक्षा (सुमारे 9,000 टन) जास्त आहे. सध्या कंपनी 50% क्षमतेवर कार्यरत असून, ती लवकरच 75% पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. या इंटिग्रेटेड मॉडेलमुळे कंपनीला खर्चात बचत आणि पुरवठा साखळीत स्थिरता मिळेल.
नफ्यात वाढीची अपेक्षा आणि बाजारातील स्थिती
विश्लेषकांच्या मते, या MIP धोरणामुळे Aurobindo Pharma च्या EBITDA मध्ये FY27 पर्यंत ₹600 कोटी ते ₹700 कोटींची वाढ होऊ शकते. 29 जानेवारी 2026 रोजी, कंपनीचे शेअर्स 1.1% नी वाढून ₹1,152 वर बंद झाले होते, मात्र मागील १२ महिन्यांत शेअरमध्ये 2.6% ची घट दिसून आली आहे. सध्या कंपनीचे मार्केट कॅप अंदाजे ₹66,812 कोटी आहे, तर P/E रेशो 17.8 ते 19.5x च्या दरम्यान आहे.
चीन हा भारताच्या फार्मा रॉ-मटेरियलचा सुमारे 70% पुरवठादार आहे, ज्याचे मूल्य $10-12 बिलियन आहे. त्यामुळे आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे महत्त्वाचे आहे. मात्र, काही तज्ञांनी ही MIP धोरणे आवश्यक औषधांच्या किमती वाढवू शकतात, अशी चिंता व्यक्त केली आहे. तरीही, Aurobindo Pharma ची मोठी उत्पादन क्षमता आणि इंटिग्रेटेड व्हॅल्यू चेनमुळे ती या बदलांमध्ये फायदेशीर स्थितीत आहे.
प्रतिस्पर्धी आणि अलीकडील घडामोडी
Aurobindo Pharma ही भारतातील आघाडीच्या API (Active Pharmaceutical Ingredient) उत्पादकांपैकी एक आहे, विशेषतः पेनिसिलिन आणि सेफालोस्पोरिन API मध्ये कंपनीचे वर्चस्व आहे. Dr. Reddy's Laboratories, Sun Pharmaceutical Industries, Cipla Limited आणि Lupin Limited हे या क्षेत्रातील इतर प्रमुख खेळाडू आहेत. सरकारचे PLI आणि MIP सारखे धोरणात्मक निर्णय भारतीय फार्मा इकोसिस्टमला बळकट करण्याचा प्रयत्न दर्शवतात.
अलीकडे, Aurobindo Pharma ने 1 जानेवारी 2026 रोजी Khandelwal Laboratories चा नॉन-ऑन्कोलॉजी फॉर्म्युलेशन व्यवसाय ₹325 कोटींमध्ये विकत घेतला. तसेच, फिलीपिन्समध्ये नवीन उपकंपनी स्थापन केली आहे. आर्थिकदृष्ट्या, FY25 मध्ये कंपनीचा एकत्रित महसूल ₹31,723 कोटी (9.38% वाढ) आणि Q2FY26 मध्ये एकत्रित निव्वळ नफा ₹848 कोटी (4% वाढ) नोंदवला गेला. मार्च 2025 पर्यंत ऑपरेटिंगमधून रोख प्रवाह ₹3,924 कोटींपर्यंत सुधारला आहे.