Whalesbook
2030 पर्यंत $142 अब्ज डॉलर्सच्या ग्लोबल ड्रग पेटंट्सची मुदत संपणार आहे. भारतीय फार्मा कंपन्या आता जेनेरिक आणि बायोसिमिलर औषधे बाजारात आणण्यासाठी सज्ज झाल्या आहेत. विश्लेषकांच्या मते, यातून भारतीय कंपन्या $3 ते $5 अब्ज डॉलर्सची बाजारपेठ काबीज करू शकतात. मात्र, यासाठी पारंपरिक गोळ्यांऐवजी आता 'बायोलॉजिक्स' (Biologics) सारख्या गुंतागुंतीच्या औषधांमध्ये गुंतवणूक करावी लागेल.
काय घडले?
2026 ते 2030 या काळात जगभरातील अनेक मोठ्या फार्मा कंपन्यांसाठी 'पेटंट क्लिफ' (Patent Cliff) म्हणजेच पेटंट्सची मुदत संपण्याचा काळ जवळ आला आहे. या दरम्यान, तब्बल $142 अब्ज डॉलर्स किमतीच्या औषधांचे पेटंट संपणार आहेत. भारतीय फार्मा उद्योगासाठी ही एक मोठी संधी आहे. केअरएज रेटिंग्स (CareEdge Ratings) च्या विश्लेषकांनी दिलेल्या अंदाजानुसार, भारतीय कंपन्या या नवीन जेनेरिक आणि बायोसिमिलर (Biosimilar) औषधांच्या माध्यमातून $3 ते $5 अब्ज डॉलर्स पर्यंतचा महसूल मिळवू शकतात.
'बायोलॉजिक्स' कडे वाटचाल
पूर्वी पेटंट संपल्यावर भारतीय कंपन्या पारंपरिक रासायनिक औषधांवर (Chemical Drugs) लक्ष केंद्रित करत असत. परंतु, या नवीन लाटेत 'बायोलॉजिक्स' चे प्रमाण जास्त आहे. बायोलॉजिक्स म्हणजे सजीवांच्या पेशींपासून बनवलेली मोठी आणि गुंतागुंतीची औषधे, जी अनेकदा गंभीर आजारांवर वापरली जातात. अशा औषधांच्या बायोसिमिलर आवृत्त्या तयार करणे हे साध्या जेनेरिक औषधांपेक्षा खूपच कठीण काम आहे. यासाठी कंपन्यांकडे उच्च तांत्रिक क्षमता, प्रगत उत्पादन सुविधा आणि संशोधनामध्ये मोठी गुंतवणूक करण्याची तयारी असणे आवश्यक आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी हे का महत्त्वाचे?
गुंतवणूकदारांसाठी, ही संधी मोठी असली तरी नफा मिळवणे सोपे नाही. कारण, या व्यवसायात प्रवेशासाठीची पातळी (Barrier to entry) वाढली आहे. पूर्वी भारतीय कंपन्या 'फर्स्ट-टू-फाईल' (First-to-file) स्ट्रॅटेजीने साध्या गोळ्या बाजारात आणून यशस्वी होत होत्या. मात्र, आता बायोलॉजिक्सच्या तांत्रिक आणि नियामक गरजा पूर्ण करू शकणाऱ्या कंपन्यांना प्राधान्य दिले जात आहे. रुग्णांनी एकदा विशिष्ट औषधोपचार सुरू केल्यावर, स्वस्त पर्याय उपलब्ध असूनही त्यांना बदलणे कठीण असते. त्यामुळे, बाजारात लवकर पोहोचणे (Speed-to-market) खूप महत्त्वाचे ठरते. गुंतवणूकदार आता अशा कंपन्यांकडे पाहत आहेत, ज्यांच्याकडे मजबूत R&D पाइपलाइन आहे आणि ज्यांनी US FDA सारख्या कठोर नियामक संस्थांकडून मंजुरी मिळवण्याचा यशस्वी इतिहास ठेवला आहे.
गुंतागुंतीचे आव्हान
बायोसिमिलर्स विकसित करणे म्हणजे केवळ रासायनिक सूत्र कॉपी करणे नव्हे. मूळ घटक जैविक असल्यामुळे, उत्पादन प्रक्रियेतील लहान बदलांमुळे औषधाच्या कार्यक्षमतेत फरक पडू शकतो. यामुळे क्लिनिकल चाचण्या, उत्पादन आणि नियामक मंजुरीसाठी लागणारा खर्च आणि वेळ खूप वाढतो. ज्या कंपन्यांकडे पुरेसे भांडवल किंवा तांत्रिक कौशल्य नाही, त्यांना या स्पर्धेत टिकून राहणे कठीण जाईल.
लक्ष ठेवण्यासारखे धोके
गुंतवणूकदारांनी या क्षेत्रातील बदलांशी संबंधित धोके विचारात घेतले पाहिजेत. पहिले म्हणजे, बायोलॉजिक्ससाठी R&D खर्च खूप जास्त आहे, ज्यामुळे नफ्यावर तात्काळ परिणाम होऊ शकतो. दुसरे म्हणजे, मूळ औषध उत्पादक कंपन्यांकडून कायदेशीर आव्हाने येण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे पेटंट संरक्षण वाढवता येते किंवा जेनेरिक औषधांचा बाजारातील प्रवेश उशिरा होऊ शकतो. तिसरे म्हणजे, अनेक जागतिक कंपन्या एकाच वेळी या पेटंट्सना लक्ष्य करत असल्याने तीव्र स्पर्धेचा धोका आहे, ज्यामुळे औषधे बाजारात आल्यावर त्यांच्या किमतीत वेगाने घट होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांनी काय तपासावे?
Sun Pharma, Dr. Reddy's Laboratories, Lupin, Zydus Life Sciences, किंवा Natco Pharma सारख्या कंपन्यांचे मूल्यांकन करताना, गुंतवणूकदार काही गोष्टी तपासू शकतात. यामध्ये कंपनीच्या एकूण महसुलाच्या तुलनेत R&D वरील खर्च, त्यांच्या पाइपलाइनमधील 'कॉम्प्लेक्स जेनेरिक' (Complex Generic) किंवा बायोसिमिलर फाईलिंगची संख्या आणि US FDA कडून मंजुरी मिळवण्याचा त्यांचा जुना रेकॉर्ड यांचा समावेश होतो. याव्यतिरिक्त, बायोलॉजिक्स आणि पारंपरिक औषधांबद्दल कंपनीच्या व्यवस्थापनाचे धोरण काय आहे, यावरून ते या $5 अब्ज डॉलर्स च्या संधीचा फायदा कसा घेणार आणि संबंधित खर्च व धोके कसे व्यवस्थापित करणार, याचा अंदाज येऊ शकतो.
