कंपनीच्या आर्थिक स्थितीत सुधारणेचे प्रयत्न
HealthCare Global Enterprises Limited (HCG) कडून २४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी होणाऱ्या संचालक मंडळाच्या बैठकीत, कंपनीच्या ₹४२,५०० लाख म्हणजेच ₹४२५ कोटी उभारणीसाठी असलेल्या Rights Issue शी संबंधित महत्त्वाचे निर्णय घेतले जातील. यामध्ये शेअरचा इश्यू प्राईस (Issue Price), सध्याच्या शेअरधारकांना नवीन शेअर्स मिळण्याचे प्रमाण (Entitlement Ratio) आणि रेकॉर्ड डेट (Record Date) निश्चित केली जाईल.
आर्थिक कामगिरी: आकडेवारी काय सांगते?
गेल्या आर्थिक वर्षात, म्हणजेच मार्च २०२४ मध्ये संपलेल्या वर्षात, HCG ने ₹१९,०७९ दशलक्ष (म्हणजेच ₹१९०७.९ कोटी) महसूल नोंदवला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत १२.८% ने वाढला होता. कंपनीचा नेट प्रॉफिट (Net Profit) देखील १३४.५% ने वाढून ₹४१३ दशलक्ष (म्हणजेच ₹४१.३ कोटी) झाला होता, ज्यामुळे नेट प्रॉफिट मार्जिन १.०% वरून २.२% पर्यंत सुधारले.
मात्र, अलीकडील तिमाही निकालांमध्ये संमिश्र कामगिरी दिसून आली आहे. Q3 FY25-26 साठी एका अहवालानुसार, कंपनीला ₹९.४३ कोटींचा नेट लॉस (Net Loss) झाला आणि नेट प्रॉफिट मार्जिन -१.४८% नोंदवले गेले. तर, दुसऱ्या अहवालानुसार, Q3 FY25-26 मध्ये ₹३.२४ कोटींचा नेट प्रॉफिट झाला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत ५३.५८% ने कमी आहे.
कर्जाचा बोजा आणि तारण
HCG च्या ताळेबंदात (Balance Sheet) कर्जाचा मोठा बोजा दिसून येतो. ३१ मार्च २०२५ पर्यंत, कंपनीचे नेट डेट (Net Debt) ₹१,६०१ कोटी होते, जे मागील वर्षीच्या ₹१,००१.७५ कोटींहून अधिक आहे. भांडवली खर्च (Capital Expenditure) आणि अधिग्रहणांमुळे (Acquisitions) ही वाढ झाली आहे. कंपनीचे डेट-टू-इक्विटी रेशो (Debt-to-Equity Ratio) सुमारे १७७.९% आहे, जे खूप जास्त मानले जाते आणि गेल्या पाच वर्षांपासून ते वाढत आहे. या वाढलेल्या लेव्हरेजमुळे (Leverage) कंपनीचा इंटरेस्ट कव्हरेज रेशो (Interest Coverage Ratio) फक्त १.४ पट राहिला आहे, जो व्याज खर्च भागवण्यासाठी फार कमी आहे. कंपनी EBITDA मार्जिन साधारणपणे १७-१८% च्या आसपास ठेवण्याचा प्रयत्न करत असली तरी, वाढते कर्ज आणि अलीकडील तिमाहीतील तोटा यामुळे आर्थिक आव्हाने कायम आहेत. हा Rights Issue कंपनीचा ताळेबंद मजबूत करण्यासाठी मदत करेल, शक्यतो कर्ज कमी करून किंवा भविष्यातील विस्तारासाठी निधी पुरवून.
धोके आणि पुढील वाटचाल
HCG समोर सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे त्याचे मोठे कर्ज. कमी इंटरेस्ट कव्हरेज रेशोमुळे, जर कमाईत घट झाली, तर कंपनीला आर्थिक अडचणी येऊ शकतात. Rights Issue द्वारे भांडवल उपलब्ध होईल, परंतु जर सध्याचे शेअरधारक त्यात सहभागी झाले नाहीत, तर त्यांच्या हिश्श्याचे (Stake) डाइल्यूशन (Dilution) होऊ शकते. तसेच, अलीकडील विश्लेषक अहवालांनी (Analyst Reports) कंपनीच्या कामगिरीत घट झाल्याची चिंता व्यक्त केली आहे.
याशिवाय, KKR द्वारे CVC Capital कडून नियंत्रण मिळवण्याचे (Acquisition) मोठे व्यवहार अंतिम टप्प्यात आहे, ज्यामुळे कंपनीची मालकी संरचना आणि धोरणात्मक दिशा बदलू शकते. या स्थित्यंतराचा Raised Capital च्या वापरावर परिणाम होऊ शकतो.
नकारात्मक बाबी/चिंता:
SEBI द्वारे कोणतेही मोठे दंड किंवा फसवणुकीचे प्रकरण आढळले नसले तरी, HCG च्या आर्थिक संरचनेबाबत काही महत्त्वाच्या चिंता आहेत. कंपनीचा उच्च डेट-टू-इक्विटी रेशो, वाढलेले गियरिंग (Gearing) आणि अलीकडील नकारात्मक नफा (Negative Profitability) या गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेच्या प्रमुख बाबी आहेत. फेब्रुवारी २०२६ च्या MarketsMojo अहवालानुसार, या कमकुवत फंडामेंटल्स आणि वाढलेल्या कर्जामुळे HCG चे रेटिंग 'Sell' पर्यंत खाली आणले गेले आहे. प्रमोटर्सनी तारण ठेवलेले शेअर्स (Promoter Share Pledging) ८५.२३% पर्यंत पोहोचले आहेत, हा देखील एक महत्त्वाचा धोका आहे.
भविष्यातील योजना:
Rights Issue चे यश HCG च्या भविष्यातील वाढीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल. हे फंड्स कंपनीच्या विस्तारासाठी, कर्ज कमी करण्यासाठी किंवा दोन्हीसाठी वापरले जातील, जेणेकरून भारतातील कर्करोग उपचारांची वाढती मागणी पूर्ण करता येईल. कंपनी पुढील ४ ते ५ वर्षांत सुमारे ९०० अतिरिक्त बेड्स जोडण्याची योजना आखत आहे. गुंतवणूकदार आता KKR च्या नवीन नेतृत्वाखाली कंपनी कशी काम करते आणि नवीन भांडवलाचा वापर करून नफा कसा वाढवते याकडे लक्ष देतील.
प्रतिस्पर्धी कंपन्यांशी तुलना
Apollo Hospitals Enterprises ने Q3 FY26 मध्ये १७% ची मजबूत महसूल वाढ आणि ३५% नफा वाढ दर्शविली आहे, परंतु त्याचा P/E रेशो सुमारे ६०-६८ पट आहे. Fortis Healthcare ने देखील चांगली कामगिरी केली आहे आणि दीर्घकालीन स्टॉक वाढीच्या बाबतीत HCG पेक्षा चांगली कामगिरी दाखवली आहे. Fortis चा P/E रेशो HCG पेक्षा जास्त आहे, तरीही काही अहवालानुसार, नफ्यातील घसरणीनंतरही HCG चे एकूण व्हॅल्युएशन (Valuation) प्रतिस्पर्धकांच्या तुलनेत आकर्षक ठरू शकते. Aster DM Healthcare ही देखील एक महत्त्वाची स्पर्धक आहे. HCG चे प्रमोटर होल्डिंग ६३.८% आहे, जे Apollo Hospitals (२८%) आणि Fortis Healthcare (३१.२%) पेक्षा जास्त आहे. अलीकडील आर्थिक अडचणी असूनही, HCG च्या शेअरने दीर्घकाळात मजबूत CAGR (Compounded Annual Growth Rate) दर्शविला आहे.