पेटंट संपताच स्वस्त जेनेरिक्सची लाट
भारतामध्ये औषध कंपन्यांच्या पेटंटची मुदत 20 मार्च रोजी संपताच, Eli Lilly च्या 'Mounjaro' या लोकप्रिय औषधाला मोठा धक्का बसला आहे. Novo Nordisk च्या Semaglutide (सेमाग्लूटाईड) या औषधाची स्वस्त जेनेरिक आवृत्ती बाजारात दाखल झाली आहे, जी मूळ औषधांपेक्षा 50% ते 80% कमी किमतीत उपलब्ध आहे.
विक्रीत घसरण, जेनेरिक्सची वाढ
मार्केट ट्रॅकर Pharmarack Technologies च्या आकडेवारीनुसार, Trezepatide (Mounjaro) च्या विक्रीत मार्च महिन्यात मोठी घसरण दिसून आली. फेब्रुवारीमध्ये ₹135 कोटी असलेली विक्री मार्चमध्ये ₹114 कोटी पर्यंत खाली आली, जी जवळपास 16% ची घट आहे. याउलट, Semaglutide च्या विक्रीत वाढ झाली असून ती फेब्रुवारीतील ₹48 कोटींवरून मार्चमध्ये ₹59 कोटी झाली. GLP-1 agonists च्या एकूण विक्रीत मात्र फेब्रुवारीतील ₹191 कोटींवरून मार्चमध्ये ₹180 कोटी अशी घट झाली.
देशांतर्गत कंपन्यांची धावपळ
सध्या सुमारे 13 कंपन्यांनी Semaglutide च्या 26 पेक्षा जास्त जेनेरिक आवृत्त्या बाजारात आणल्या आहेत आणि ही संख्या आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. मार्च महिन्यात Semaglutide च्या विक्रीत Novo Nordisk (₹45 कोटी) आघाडीवर असले तरी, Torrent Pharma (₹4.7 कोटी), Dr. Reddy's Laboratories (₹1.9 कोटी), Zydus Lifesciences (₹1.4 कोटी), Lupin (₹1.4 कोटी) आणि Sun Pharma (₹0.90 कोटी) सारख्या देशांतर्गत कंपन्या वेगाने आपले मार्केट शेअर वाढवत आहेत.
'गोल्ड रश फेज' आणि भविष्यातील वाटचाल
Pharmarack चे Vice-President, Sheetal Sapale यांनी या परिस्थितीला 'क्लासिक गोल्ड रश फेज' म्हटले आहे. त्यांच्या मते, अनेक कंपन्या या बाजारात उतरल्या असल्या तरी, यातून सर्वाधिक फायदा काही मोजक्याच कंपन्यांना होईल.
नियामक मंडळांकडून (Regulatory bodies) योग्य रुग्णांनाच ही औषधे प्रिस्क्राइब (prescribe) करण्याचा सल्ला दिला जात आहे. मात्र, औषधांचा गैरवापर होण्याची शक्यता असूनही, बाजारात होणारी ही वेगवान वाढ थांबण्याची शक्यता कमी आहे. पुढील काही वर्षांत, विशेषतः एप्रिल 2026 पर्यंत, या जेनेरिक औषधांच्या विक्रीत प्रचंड वाढ अपेक्षित आहे.