Eli Lilly ने AtaiBeckley या बायोटेक कंपनीत **$3.8 बिलियन** ची मोठी गुंतवणूक केली आहे. मानसिक आरोग्यासाठी सायकेडेलिक (psychedelic) आधारित उपचार विकसित करण्यावर कंपनीचे लक्ष आहे. हा करार विशेषतः उपचारांना दाद न देणाऱ्या डिप्रेशनसाठी (treatment-resistant depression) प्रायोगिक औषधांवर केंद्रित आहे.
सायकेडेलिक उपचारांमध्ये Eli Lilly चे मोठे पाऊल
Eli Lilly ने AtaiBeckley या कंपनीत $3.8 बिलियन ची भरीव गुंतवणूक करत सायकेडेलिक (psychedelic) औषधांच्या क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. मानसिक आरोग्य सुधारण्यासाठी, विशेषतः उपचारांना दाद न देणाऱ्या डिप्रेशनवर (treatment-resistant depression) नवीन औषधं विकसित करण्याचा कंपनीचा मानस आहे.
कराराचे स्वरूप आणि BPL-003:
या डील अंतर्गत, Eli Lilly ने सुरुवातीला $2.8 बिलियन दिले आहेत, तर उर्वरित $1 बिलियन हे औषध विकासातील टप्पे (milestones) पूर्ण करण्यावर आणि नियामक मंजुरी (regulatory clearance) मिळवण्यावर अवलंबून असतील. या कराराचा मुख्य आधार BPL-003 हे औषध आहे, जे 5-MeO-DMT पासून बनवलेले एक प्रायोगिक नेझल स्प्रे (nasal spray) आहे. या औषधाच्या मधल्या टप्प्यातील क्लिनिकल चाचण्या (mid-stage clinical testing) यशस्वी झाल्या असून, आता कंपनी फेज 3 च्या चाचण्या (Phase 3 trials) सुरू करण्याच्या तयारीत आहे. नियामक मंजुरीसाठी या अंतिम टप्प्यातील चाचण्या खूप महत्त्वाच्या आहेत.
सायकेडेलिक औषधांमागील विज्ञान आणि बाजारातील क्षमता:
Psilocybin, LSD आणि MDMA सारख्या सायकेडेलिक संयुगांमध्ये औषध कंपन्यांना रस आहे, कारण ते पारंपरिक औषधांपेक्षा अधिक जलद परिणाम देऊ शकतात. सध्याची डिप्रेशनवरील औषधं आठवडे घेऊ शकतात, पण सायकेडेलिक औषधांमुळे मेंदूची लवचिकता (neuroplasticity) वाढण्यास मदत होऊ शकते, असे मानले जाते. यामागे नियंत्रित वैद्यकीय देखरेखेखाली औषधांचा डोस सायकोथेरपीसोबत (psychotherapy) देऊन डिप्रेशन, चिंता (anxiety) आणि PTSD सारख्या समस्यांवर मात करणे हा उद्देश आहे.
Johnson & Johnson सारख्या कंपन्यांनी यापूर्वीच Spravato (esketamine) सारखे औषध बाजारात आणले आहे. Eli Lilly चे BPL-003 हे औषध तुलनेने कमी वेळेत परिणाम दाखवणारे असू शकते, ज्यामुळे क्लिनिकल सेटिंगमध्ये ते वापरणे सोपे जाईल.
कार्यान्वयन आणि नियामक आव्हाने:
या क्षेत्रात गुंतवणूक करणे हे पारंपरिक औषध विकासापेक्षा वेगळे आहे. या औषधांमुळे तीव्र मानसिक बदल आणि रक्तदाब वाढण्यासारखी शारीरिक लक्षणे दिसू शकतात. त्यामुळे क्लिनिकल प्रक्रिया गुंतागुंतीची आणि खर्चिक आहे. तसेच, प्रायोगिक औषधं शेवटच्या टप्प्यातील चाचण्यांमध्ये अयशस्वी होण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे मोठी आर्थिक हानी होऊ शकते. याशिवाय, या पदार्थांचा गैरवापर होण्याची शक्यता असल्याने नियामक वातावरण (regulatory environment) अत्यंत कडक आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी, BPL-003 च्या फेज 3 चाचण्यांचे निकाल महत्त्वाचे ठरतील. या चाचण्यांवरून वार्षिक $1 ते $2 बिलियन पर्यंतची विक्री अपेक्षित आहे का, हे स्पष्ट होईल. कंपनी पुढील काळात रुग्ण नोंदणी, चाचण्यांची वेळ आणि नियामक संस्थांशी होणाऱ्या चर्चांबद्दल माहिती देईल, जी Eli Lilly च्या भविष्यातील संशोधनासाठी महत्त्वपूर्ण ठरेल.