शेअर बाजारात गैरव्यवहाराचा संशय: Centennial Surgical Suture चा BSE ला इशारा
Centennial Surgical Suture Ltd. ने BSE च्या तपासणी आणि पाळत ठेवण्याच्या विभागाला (Investigation/Surveillance Department) 6 ते 13 फेब्रुवारी 2026 या कालावधीत त्यांच्या शेअरमध्ये संशयास्पद गैरव्यवहार होत असल्याबद्दल माहिती दिली आहे. कंपनीचा दावा आहे की, शेअरची किंमत अचानक आणि अवास्तव वाढवण्यात आली आहे, जी कंपनीच्या कोणत्याही नवीन घोषणा किंवा व्यवसाय विकासाशी सुसंगत नाही. यामुळे खऱ्या गुंतवणूकदारांचे नुकसान होत असल्याचे कंपनीचे म्हणणे आहे. त्यामुळे, SEBI (Prohibition of Fraudulent and Unfair Trade Practices) Regulations, 2003 चे उल्लंघन झाले आहे का, याचा तातडीने तपास करण्याची मागणी कंपनीने केली आहे.
कृत्रिम किंमत वाढ आणि गैरव्यवहाराचे आरोप
BSE ला सादर केलेल्या एका सविस्तर पत्रात Centennial Surgical Suture Ltd. ने चिंता व्यक्त केली आहे. कंपनीच्या मते, कंपनीच्या प्रत्यक्ष आर्थिक कामगिरीशी जुळणारे नसलेले ट्रेडिंग पॅटर्न दिसून आले आहेत. कंपनीने स्पष्ट केले की, शेअरची ही वाढ 'फक्त ग्रुप कंपन्यांनी केलेल्या गैरव्यवहारामुळे' झाली आहे. कंपनीने गैरव्यवहाराच्या काही विशिष्ट पद्धतींचा उल्लेख केला आहे, जसे की:
- अनपेक्षित ट्रेडिंग पॅटर्न: 1, 2, 3, 4, किंवा 5 अशा अगदी लहान शेअर्सच्या प्रमाणात खरेदी-विक्री केली जात असल्याचे दिसून आले, जे कृत्रिम व्यवहार निर्माण करण्याचा प्रयत्न असू शकतो.
- LTP पेक्षा जास्त दराने व्यवहार: काही व्यवहार शेवटच्या व्यवहार दरापेक्षा (Last Traded Price - LTP) जास्त किमतीला झाले, ज्याद्वारे शेअरचे मूल्य कृत्रिमरित्या वाढवण्याचा प्रयत्न असू शकतो.
- 'सर्क्युलर ट्रेडिंग': व्यवहारांच्या स्वरूपामुळे असे दिसून येते की शेअर्स संबंधित व्यक्तींमध्येच फिरवले जात आहेत, ज्यामुळे बाजारात कृत्रिम मागणी असल्याचा देखावा निर्माण होतो.
- बाजाराच्या यंत्रणेचा गैरवापर: चुकीच्या फायद्यासाठी बाजाराच्या यंत्रणेचा गैरवापर केल्याचा आरोप आहे.
कंपनीने SEBI च्या नियमावलीतील Reg. 3 (a), (b), (c), आणि (d) तसेच 4(1), (2), (a), आणि (e) चे उल्लंघन झाल्याचे म्हटले आहे. हे नियम बाजारात खोटा किंवा दिशाभूल करणारा व्यवहार निर्माण करणे, मालकी हक्क न बदलता केवळ किमतीवर परिणाम करण्यासाठी व्यवहार करणे आणि गुंतवणूकदारांना फसवण्यासाठी योजना आखणे यासारख्या गोष्टींवर बंदी घालतात.
गैरव्यवहाराच्या आरोपांदरम्यान कंपनीची आर्थिक कामगिरी
Centennial Surgical Suture Ltd. चे अलीकडील आर्थिक निकाल मिश्र स्वरूपाचे आहेत. 31 डिसेंबर 2025 रोजी संपलेल्या आर्थिक वर्षाच्या तिसऱ्या तिमाहीत कंपनीने ₹0.15 कोटींचा नेट प्रॉफिट (Net Profit) नोंदवला आहे, जो मागील वर्षी याच तिमाहीतील ₹0.85 कोटींच्या तोट्यापेक्षा लक्षणीय सुधारणा आहे. महसुलातही 21.80% ची वाढ होऊन तो ₹14.86 कोटी झाला आहे.
मात्र, सखोल विश्लेषण केल्यास काही दीर्घकालीन आर्थिक आव्हाने दिसून येतात. कंपनीचा मागील 5 वर्षांतील EBIT ग्रोथ रेट -21.26% आहे, जो ऑपरेटिंग नफ्यात दीर्घकालीन घट दर्शवतो. तसेच, Return on Equity (ROE) -6.78% आहे, जी भांडवली कार्यक्षमतेतील समस्या दर्शवते. आर्थिक वर्ष 2025 मध्ये वाढलेले डेप्रिसिएशन (Depreciation) आणि वाढलेल्या कर्जामुळे (Leverage) जास्त व्याजदरांमुळे कंपनीला PAT (Profit After Tax) मध्ये तोटा सहन करावा लागला होता, ज्यामुळे Crisil ने कंपनीच्या बँकिंग सुविधांचे रेटिंग 'BB+/Stable/A4+' पर्यंत कमी केले होते. मागील वर्षात कंपनीच्या दीर्घकालीन कर्जात दुप्पट वाढ झाली आहे. हे आकडे कंपनीच्या या दाव्याला पुष्टी देतात की शेअरची अलीकडील वाढ 'कंपनीच्या प्रत्यक्ष आर्थिक कामगिरीशी जुळणारी नाही'.
मागील चिंता आणि गुंतवणूकदारांवरील परिणाम
यापूर्वीही BSE ला 'अनusual ट्रेड्स' आणि 'गैरव्यवहाराचा हेतू' याबद्दल माहिती देण्यात आली होती. कंपनीचा दावा आहे की, तिने, तिच्या प्रमोटर्सनी किंवा कर्मचाऱ्यांनी कोणतेही शेअर्स खरेदी-विक्री केलेले नाहीत आणि ती कोणत्याही तपासात सहकार्य करण्यास तयार आहे. खऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी मुख्य चिंता अशी आहे की, अशा गैरव्यवहारांमुळे मोठे आर्थिक नुकसान होऊ शकते, कारण काही लोक किमतीत फेरफार करून इतरांचे नुकसान करत स्वतः मोठा नफा कमावतात.