भागीदारी आणि मधुमेहावरील हल्लाबोल
Abbott India आणि Novo Nordisk India यांनी एक महत्त्वपूर्ण भागीदारी केली आहे. या करारानुसार, 'Ozempic' हे GLP-1 receptor agonist (RA) molecule आता 'Extensior' या नवीन ब्रँड नावाने भारतीय बाजारात आणले जाईल. हे औषध टाइप 2 मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी अत्यंत प्रभावी मानले जाते. Ozempic मुळे HbA1c पातळी कमी होते, वजन नियंत्रणात राहते आणि हृदय व किडनी संबंधित आजारांचा धोकाही कमी होतो. हे औषध शरीरातील नैसर्गिक हार्मोनसारखे काम करून पोटाची भूक नियंत्रित करते आणि रक्तातील ग्लुकोजची पातळी सुधारते.
भारतात मधुमेहाचा आजार वेगाने वाढत असून, सध्या 100 दशलक्ष पेक्षा जास्त लोक मधुमेहाने त्रस्त आहेत. हा आकडा 2050 पर्यंत 150 दशलक्ष ओलांडण्याची शक्यता आहे. भारतीय मधुमेहाची बाजारपेठ सध्या $4.8 बिलियन असून, 2033 पर्यंत ती $15.4 बिलियन पर्यंत पोहोचेल असा अंदाज आहे, ज्याचा सरासरी वार्षिक वाढीचा दर (CAGR) 13.1% आहे. केवळ अँटी-डायबेटिक औषधांची बाजारपेठ अंदाजे ₹17,000 कोटी आहे. Abbott India चे Managing Director, Kartik Rajendran यांनी सांगितले की, मधुमेहासारख्या मोठ्या आजाराला सामोरे जाण्यासाठी नवनवीन उपाय आणि मजबूत भागीदारी गरजेची आहे.
तीव्र स्पर्धेचे मैदान
Abbott India च्या या पावलामुळे बाजारात मोठी स्पर्धा निर्माण झाली आहे. Zydus Lifesciences कंपनीने आधीच पेटंट एक्स्पायर (patent expiry) होताच स्वतःचे सेमाग्लुटाइड (semaglutide) इंजेक्शन लाँच करण्याची घोषणा केली आहे. यामुळे कंपन्यांमध्ये बाजारातील हिस्सा मिळवण्यासाठी चढाओढ लागली आहे. Zydus Lifesciences ने मागील तीन वर्षांत 24.48% महसूल वाढ आणि 88.81% नफा वाढ दाखवली आहे. Abbott India ची मार्केट कॅपिटल (Market Capitalization) अंदाजे ₹56,000 कोटी आहे, तर P/E ratio सुमारे 36.6 आहे. याउलट, Zydus Lifesciences ची मार्केट कॅप ₹94,000 कोटी आहे, पण P/E ratio सुमारे 18.8 आहे. जागतिक स्तरावर Novo Nordisk ही GLP-1 मार्केटमध्ये 69% वाटा (Q2 2024 नुसार) असलेली मोठी कंपनी आहे आणि Ozempic तिच्या यशात मोठे योगदान देत आहे. Abbott India आधीपासूनच Novo Nordisk चे Rybelsus आणि Ryzodeg सारखे ब्रँड भारतात विकत आहे, त्यामुळे Extensior च्या लाँचसाठी ही भागीदारी फायदेशीर ठरू शकते.
जोखमीचे घटक: किंमत, उपलब्धता आणि स्पर्धा
मात्र, Extensior च्या बाजारातील प्रवेशावर काही मोठे धोके देखील आहेत. Abbott India चे 36.6 चा P/E ratio सूचित करतो की कंपनीकडून उच्च वाढीची अपेक्षा आधीच किंमतीत समाविष्ट आहे. गेल्या तीन वर्षांत कंपनीच्या महसुलात सरासरी 9.26% आणि नफ्यात 20.99% वाढ झाली असली, तरी ती भारतीय फार्मा इंडस्ट्री आणि बाजाराच्या तुलनेत कमी आहे. 2025 मध्ये Abbott च्या मेडिकल डिव्हाइस सेगमेंटने 14.5% वाढ नोंदवली असली, तरी बाजारात तीव्र स्पर्धा आहे. याशिवाय, भारतात मधुमेहावरील महागड्या उपचारांची किंमत हा एक मोठा अडथळा आहे. नवीन औषधांसाठी रुग्णांना मोठा खर्च करावा लागतो. Zydus Lifesciences ची लवकरच येणारी लॉंच आणि औषधांची किंमत या गोष्टी Extensior च्या बाजारातील वाठ्याला मर्यादित करू शकतात.
पुढील वाटचाल आणि विश्लेषकांचे मत
विश्लेषकांचे मात्र Abbott India बद्दलचे मत साधारणपणे सकारात्मक आहे. बहुतांश ब्रोकर्सनी 'Buy' रेटिंग दिली आहे. ICICI Direct ने ₹32,150 आणि Sharekhan ने ₹33,550 ची टारगेट प्राईस (Target Price) दिली आहे. कंपनी FY26 मध्ये 6.5%-7.5% सेल्स ग्रोथ आणि 10% EPS ग्रोथ मिळवेल असा अंदाज आहे. Zydus Lifesciences साठी विश्लेषकांचे 'Neutral' मत असून, सरासरी टारगेट प्राईस ₹997.60 आहे. कंपनीने मागील तीन वर्षांत चांगली महसूल आणि नफा वाढ दाखवली आहे. भारतीय फार्मा मार्केट वाढत राहील, पण Extensior च्या यशासाठी Abbott ला किंमत, उपलब्धता आणि तीव्र स्पर्धेवर मात करावी लागेल.