जागतिक हवामान संघटनेच्या (WMO) ताज्या अहवालानुसार, गेल्या एका वर्षात तब्बल **408 गिगाटन** बर्फ वितळला आहे. ही घट भारताच्या हायड्रो-पॉवर प्रकल्पांसाठी आणि कृषी क्षेत्रासाठी भविष्यात गंभीर चिंतेची बाब ठरू शकते.
काय आहे नेमके संकट?
जागतिक हवामान संघटनेने (WMO) जारी केलेल्या नवीन आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर 2024 ते सप्टेंबर 2025 या काळात 408 गिगाटन बर्फ वितळला आहे. यामुळे समुद्राच्या पाणी पातळीत 1.1 मिमी ची वाढ झाली असून, अनेक हिमनद्या आता 'पीक वॉटर' (Peak Water) टप्प्याच्या जवळ पोहोचल्या आहेत. याचा अर्थ असा की, वितळणाऱ्या पाण्याचा ओघ आता जास्तीत जास्त मर्यादेवर असून, भविष्यात तो कायमस्वरूपी कमी होण्याची चिन्हे आहेत.
भारतीय कंपन्यांवर काय परिणाम होईल?
भारताच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेल्या सिंधू, गंगा आणि ब्रह्मपुत्रा नद्यांचे उगमस्थान हिमालयातील या हिमनद्या आहेत. यावरच आपली हायड्रो-पॉवर जनरेशन अवलंबून आहे. सध्याची परिस्थिती पाहता:
- NHPC, SJVN आणि Tata Power सारख्या कंपन्यांचे जलविद्युत प्रकल्प भविष्यात पाण्याच्या अनिश्चित प्रवाहामुळे आव्हानांचा सामना करू शकतात.
- नद्यांच्या प्रवाहातील अनियमितता थेट कृषी क्षेत्राला फटका देऊ शकते, ज्यामुळे बियाणे आणि खत उत्पादन कंपन्यांच्या व्यवसायावर दबाव वाढू शकतो.
गुंतवणुकीचा दृष्टिकोन
ही प्रक्रिया अत्यंत संथ असली तरी, इन्फ्रास्ट्रक्चर सेक्टरमध्ये आता या 'क्लायमेट रिस्क'चा विचार केला जात आहे. भविष्यातील गुंतवणुकीचा विचार करताना कंपन्या जलव्यवस्थापन आणि सिंचन कार्यक्षमतेसाठी कशा प्रकारे गुंतवणूक करतात, हे पाहणे गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे ठरेल.