आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) डेटा सेंटर्सची वाढती वीज गरज पूर्ण करण्यासाठी अमेरिकेने तीन जुन्या न्यूक्लियर पावर प्लांट्सना पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या प्रकल्पासाठी **$4.4 अब्ज** ची गुंतवणूक करण्यात येणार असून, Microsoft आणि Google सारख्या बड्या कंपन्यांनी यासाठी वीज खरेदी करार केले आहेत.
ऊर्जेची नवी गरज
अमेरिकेच्या ऊर्जा विभागाने (Department of Energy) तीन बंद पडलेले न्यूक्लियर पावर प्लांट्स पुन्हा कार्यान्वित करण्यासाठी $4.4 अब्ज चा मोठा आराखडा तयार केला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने मिशिगनमधील Palisades Power Plant, पेनसिल्व्हेनियामधील Crane Clean Energy Centre आणि आयोवामधील Duane Arnold Energy Centre यांचा समावेश आहे. यातून ग्रिडमध्ये 2.25 गिगावॅट कार्बन-मुक्त वीज जोडण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.
प्रायव्हेट सेक्टरचा मोठा सहभाग
या प्रकल्पाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात खासगी कंपन्यांचा सक्रिय सहभाग आहे. AI तंत्रज्ञानासाठी लागणारी अविरत वीज (24/7 Power) सुनिश्चित करण्यासाठी Microsoft आणि Google सारख्या दिग्गज कंपन्यांनी दीर्घकालीन करार केले आहेत. यामुळे प्रकल्प चालवणाऱ्या कंपन्यांना आर्थिक स्थैर्य मिळत आहे. उदाहरणार्थ, Constellation Energy $1.6 अब्ज च्या गुंतवणुकीसह Crane साइटवर काम करत आहे, तर NextEra Energy Google सोबत मिळून Duane Arnold प्लांट पुन्हा सुरू करत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके आणि आव्हाने
गुंतवणूकदारांसाठी ही एक महत्त्वाची संधी असली, तरी यात काही आव्हाने देखील आहेत. हे प्लांट्स पूर्णपणे बंद करून त्यांचे विघटन (Dismantling) सुरू झाले होते, त्यामुळे त्यांना पुन्हा सुरू करणे अत्यंत क्लिष्ट काम आहे. Palisades प्लांटमध्ये अलीकडेच इंधन संरेखन (Fuel alignment issue) समस्येमुळे विलंब झाला होता. तसेच, जुन्या संरचना आधुनिक मानकांनुसार अपडेट करणे खर्चिक ठरू शकते. त्यामुळे, या प्रकल्पांची वेळेवर पूर्णता आणि दुरुस्तीचा प्रत्यक्ष खर्च यावर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असणे गरजेचे आहे.