Moody’s Ratings च्या अहवालानुसार, २०३० पर्यंत अमेरिकेतील डेटा सेंटर्सना ४५ गिगावॅट अतिरिक्त वीज पुरवण्यासाठी तब्बल **$११० अब्ज** गुंतवणुकीची गरज आहे. विजेची ही प्रचंड मागणी पूर्ण करण्यासाठी आता नैसर्गिक वायू (Natural Gas) मुख्य स्रोत ठरणार आहे.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि क्लाउड कंप्युटिंगच्या वेगवान विस्तारामुळे अमेरिकेच्या ऊर्जा प्रणालीमध्ये मोठे बदल अनिवार्य झाले आहेत. Moody’s च्या अंदाजानुसार, डेटा सेंटर्सचा विस्तार पाहता २०३० पर्यंत त्यांना ४५ गिगावॅट क्षमतेची अतिरिक्त वीज लागेल, ज्यासाठी $११० अब्ज भांडवलाची तरतूद करणे आवश्यक आहे. दशकाच्या अखेरीस डेटा सेंटर्सचा वीज वापर ४२६ टेरावॅट-तास (TWh) इतका वाढण्याची शक्यता आहे, जो अमेरिकेच्या एकूण वीज वापराच्या सुमारे १०% असेल.
नैसर्गिक वायूचा (Natural Gas) वाढता वापर
ऊर्जेचे विविध पर्याय उपलब्ध असले तरी, ग्रिडच्या स्थिरतेसाठी 'नॅचरल गॅस' हा सर्वात प्रभावी पर्याय ठरत आहे. नवीन प्रकल्पांपैकी ३० गिगावॅटपेक्षा जास्त वीज ही गॅसवर आधारित युनिट्सकडून मिळण्याचे संकेत आहेत. सौर आणि पवन ऊर्जेच्या तुलनेत गॅस जनरेटर्स सतत आणि अखंड वीज पुरवठा (Consistent load) देऊ शकतात, जी हाय-इंटेन्सिटी कम्प्युटिंगसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. अणुऊर्जेचा वाटा या विस्तारात ५% पेक्षा कमी असेल.
आर्थिक आव्हान आणि नियामक पेच
या प्रचंड गुंतवणुकीचा बोजा ग्राहकांवर पडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. वार्षिक वीज बिलात ग्राहकांच्या खिशावर $२५ ते $३० अब्ज रुपयांचा अतिरिक्त भार पडू शकतो. डेटा सेंटर ऑपरेटर्सनी त्यांच्या कॅम्पससाठी $१५ अब्ज खर्च करण्याचे मान्य केले असले, तरी उर्वरित खर्चाचे काय, हा प्रश्न अनुत्तरित आहे. यामुळे आता राज्यांच्या नियामक संस्थांसमोर तांत्रिक प्रगती आणि ग्राहकांचे परवडणारे दर यांचा समतोल साधण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी संधी आणि जोखीम
या घडामोडींमुळे पॉवर इन्फ्रास्ट्रक्चर, ट्रान्समिशन इक्विपमेंट आणि ग्रिड मॅनेजमेंट क्षेत्रांत मोठी मागणी निर्माण होणार आहे. मात्र, बांधकाम क्षेत्रातील विलंब आणि नियामक अडथळे २०३० च्या उद्दिष्टासाठी आव्हानात्मक ठरू शकतात. भारतासारख्या मोठ्या अर्थव्यवस्थांमध्येही ग्रीड आधुनिकीकरणाचे असेच वारे वाहत असून, ग्लोबल मार्केटमधील पॉवर इक्विपमेंट कंपन्यांवर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असेल.