US Army ने 'Janus Program' अंतर्गत **$2.2 अब्ज** मूल्याचे कंत्राट पाच कंपन्यांना दिले आहे. यात BWX Technologies चा समावेश असून, लष्करी तळांवर स्वतंत्र वीज निर्मितीसाठी न्यूक्लियर मायक्रोरिएक्टर्स बसवले जाणार आहेत.
अमेरिकन सैन्याने लष्करी पायाभूत सुविधा अधिक भक्कम करण्यासाठी 'Janus Program' नावाचा महत्त्वाकांक्षी उपक्रम हाती घेतला आहे. या अंतर्गत $2.2 अब्ज रकमेचे कंत्राट पाच कंपन्यांना देण्यात आले आहे. यात Antares Nuclear, BWX Technologies, General Atomics Electromagnetic Systems, Radiant Industries आणि Westinghouse Government Services यांचा समावेश आहे.
प्रकल्पाचे उद्दिष्ट
या प्रकल्पाचा मुख्य हेतू लष्करी तळांची ऊर्जा सुरक्षा वाढवणे हा आहे. सध्या अनेक लष्करी तळ डिझेल जनरेटर आणि व्यावसायिक ग्रीड्सवर अवलंबून आहेत, जे संकटाच्या वेळी असुरक्षित ठरू शकतात. आता 1 ते 20 मेगावॅट क्षमतेचे मायक्रोरिएक्टर्स बसवल्यामुळे, हे तळ बाह्य ग्रीडशिवाय स्वतंत्रपणे वीज वापरू शकतील. यातील किमान एक रिअॅक्टर 30 सप्टेंबर 2028 पर्यंत पूर्णपणे कार्यान्वित करण्याचे लक्ष्य सैन्याने ठेवले आहे.
BWX Technologies साठी महत्त्व
निवडल्या गेलेल्या कंपन्यांपैकी BWX Technologies ही एकमेव पब्लिकली ट्रेडेड कंपनी असल्याने गुंतवणूकदारांचे लक्ष तिच्यावर केंद्रित झाले आहे. जर ही मोहीम यशस्वी झाली, तर संरक्षण क्षेत्राबाहेरही मायक्रो-न्यूक्लियर तंत्रज्ञानाचा वापर वाढण्याची दाट शक्यता आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके आणि आव्हाने
या प्रकल्पात काही तांत्रिक आणि आर्थिक आव्हाने आहेत:
- आर्थिक व्यवहार्यता: अशा लहान रिअॅक्टर्सचा खर्च पारंपरिक वीज स्रोतांच्या तुलनेत जास्त असू शकतो, ज्यामुळे स्केलेबिलिटीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.
- रेग्युलेटरी फ्रेमवर्क: हे रिअॅक्टर्स सामान्य अणुऊर्जा आयोगाच्या (NRC) देखरेखीखाली नसून, सैन्याच्या स्वतःच्या परवाना प्राधिकरणांतर्गत काम करतील, ही एक वेगळी परिस्थिती आहे.
- सप्लाय चेन: या रिअॅक्टर्ससाठी आवश्यक असलेल्या विशिष्ट युरेनियमच्या (HALEU) पुरवठ्यासाठी अमेरिका बाह्य स्रोतांवर अवलंबून आहे, ज्यामुळे भविष्यात पुरवठा साखळीतील व्यत्ययाचा फटका बसू शकतो.